Kabhupatèn Pasuruwân

Aksara Latin

ꦕꦫꦏꦤ꧀

أبجد ڤكو

Kabhupatèn Pasuruwân iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia.

Lambang Kabhupatèn Pasuruwân

Gèografi

Wilayah Kabhupatèn Pasuruwân kalabân lowas 1.474,015 km² baḍâ è antarana 112^o33’55” sampè’ 113^o05’37” Bujur Tèmor bân antarana  7^o32’34” sampè’ 7^o57’20” Lintang Lao’.

Kabhupatèn rèya abâtes bi' tha-kottha sè laèn. È bun ḍâjâ èbâtâssè bi' Kottha Pasuruwân, Sellat Madura bân Kabhupatèn Sidoarjo, è bun lao' èbâtessè bi' Kabhupatèn Malang, è bun bârâ' abâtessan bi' Kabhupatèn Mojokerto bân Kottha Batu, è bun tèmor abâtessan bi' Kabhupatèn Probolinggo. Dhinèng geologi Kabhupatèn Pasuruwân cè' brânanga, iyâ arèya baḍâ 3 parobâ bâbâtowan, è antara permukaan, sedimen bân ghunong apoy (kuarter ngoḍâ bân kuarter towa).

È bâkto karajaan Demak abad ke-15, Pasuruan aghâdhui peran penting dâlem nyebbâlaghhi Islam. Adipati Pasuruan la’-mala’ bisa mamajuwagi kakobasa’anna ka Kediri. Marèntana Pasuruan è bâkto karajaan Pajang ta' abit, akadhi è taon 1616 Masèhi, è bâkto Sultan Agung ngangkat tahta, Karaja'an Mataram berhasil arebbu' wilayah Pasuruan.

Kabupaten Pasuruan badha ballu’ (8) Lembah Songay (DPS) enggi paneka: DPS Kali Kambeng se badha teppa’ e bates bara’na Kabupaten Pasuruan, DPS Kali Kedung Larangan, DPS Kali Raci, DPS Kali Welang, DPS Kali Gembong, DPS Kali Petung, DPS Kali Rejoso, DPS Kaliyan se badha e kanganna perbatasan temor Kabupaten Pasuruan. Songay-songay otama dhari ban-sabban cekungan songay e attas agili dhari cethagga se badha e tana tenggi e lao’, narema agili dhari ana’ songay e dhaera tengnga, ban agili ka Selat Madura se aropa’agi bates lao’na Kabupaten Pasuruan, kajabana Kali Kambeng se agili ka Kali Porong. E antarana 8 cekungan songay otama, Songay Welang panèka songay sè palèng bhâghus, èngghi panèka 518 km2, jhughân sè palèng lanjhâng, èngghi panèka 36 km, bân lebar 35 m, namong debit aliranna ghi' lebbi rèndah dâri Songay Rejoso sè aghâdhui wilayah tangkapan sè lebbi kenik. Arèya polana lanjangnga Songay Rejoso sè rèlatif panḍâ', sè ngasèlaghi bâkto konsentrasi sè panḍâ' bân laju aliran sè ghâncang bân ghâncang è hilir. Songay-songay bhâghus panèka abadi, artena agili sataon, namong bhèdhâna agili sè palèng tèngghi è mosem ojan bân agili sè palèng rèndah è mosem kerrèng panèka signifikan. [7]

Mosem

Suhu udara è wilayah Pasuruan acem-macem tagantong dâri katenggiyan, namong suhu udara rata-rata è wilayah panèka èmolaè dâri 20°–34°C, kalabân tingkat kelembaban relatif acem-macem antara 68%–83%. Kabupaten Pasuruan andi' iklim basah bân kerrèng tropis (Aw), kalabân duwâ' mosem: mosem kerrèng bân mosem ojan. Mosem kerrèng èmolaè dâri bulan Mei kantos November, kalabân bulân sè palèng kerrèng panèka bulân Agustus. Samentara jârèya, mosem ojan èmolaè è bulân-bulân sè cellep Desember-April, kalabân bulân sè palèng cellep panèka Februari, kalabân ojan sè toron sabbhân bulân ngalebbi'i 270 mm per bulân. Curah ojan taonan è Kabupaten Pasuruan è antara 1.000–1.700 mm per taon kalabân jumlah arè ojan è antara 70–120 arè ojan per taon