Kabhupatèn Pasuruwân
Kabhupatèn Pasuruwân (Bhâsa Jhâbâ: Carakan: ꦥꦱꦸꦫꦸꦃꦲꦤ꧀, Pèghu: ڤسوروهن, translit. Pasuruhan) iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè bâḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia.
Sajhârâ
[beccè' | beccè' sombher]È bâkto Kerajaan Demak abhâd ka-15, Pasuruwân aghâḍhuwi peran pentèng ḍâlem nyebbhâraghi Islam. Adipati Pasuruwân la'-mala' bisa mamajhuwaghi kakobâssa'anna ka Keḍiri. Mrèntana Pasuruwân è bâkto Kerajaan Pajang ta' abit, akadhi è taon 1616 Masèhi, è bâkto Sultan Agung ngangka' takhta, Kerajaan Mataram berhasil arebbhu' wilayah Pasuruwân.
Gèografi
[beccè' | beccè' sombher]Wilayah Kabhupatèn Pasuruwân kalabân lowas 1.474,015 km2 bâḍâ è antara 112°33'55" sampè' 113°05'37" Bujur Tèmor bân antara 7°32'34" sampè' 7°57'20" Lintang Lao'.[1]
Bâtes wilayah
[beccè' | beccè' sombher]Kabhupatèn rèya abâtes bi' tha-kottha sè laèn. È bun ḍâjâ èbâtessè bi' Kottha Pasuruwân, Sellat Madhurâ, bân Kabhupatèn Sidoarjo, è bun lao' èbâtessè bi' Kabhupatèn Malang, è bun bârâ' abâtessan bi' Kabhupatèn Mojokerto bân Kottha Batu, è bun tèmor abâtessan bi' Kabhupatèn Probolinggo. Dhinèng gèologi Kabhupatèn Pasuruwân cè' brânangnga, iyâ arèya bâḍâ 3 parobâ bâbâtowan, è antarana permukaan, sedimen, bân ghunong apoy (kuarter ngoḍâ bân kuarter towa).
Hidrologi
[beccè' | beccè' sombher]Kabhupatèn Pasuruwân bâḍâ bâllu' (8) Daerah Pengaliran Sungai (DPS) èngghi panèka: DPS Kali Kambeng sè bâḍâ teppa' è bâtes bârâ'na Kabhupatèn Pasuruwân, DPS Kali Kedung Larangan, DPS Kali Raci, DPS Kali Welang, DPS Kali Gembong, DPS Kali Petung, DPS Kali Rejoso, DPS Kaliyan sè bâḍâ è kanganna parbâtesan tèmor Kabhupatèn Pasuruwân. Ngay-songay otama ḍâri bhân-sabbhân cekungan songay è attas aghili ḍâri cèthagghâ sè bâḍâ è tana tèngghi è lao', nrèma aghili ḍâri ana' songay è ḍâèra tengnga, bân aghili ka Sellat Madhurâ sè aropa'aghi bâtes lao'na Kabhupatèn Pasuruwân, kajhâbhâ Kali Kambeng sè aghili ka Kali Porong. È antara 8 cekungan songay otama, Songay Welang panèka songay sè palèng jhembhâr, èngghi panèka 518 km2, jhughân sè palèng lanjhâng, èngghi panèka 36 km, bân lèbârrâ 35 m, namong dèbit alèranna ghi' lebbi rènḍâ ḍâri Songay Rejoso sè aghâḍhuwi wilayah tangkapan sè lebbi kènè'. Arèya polana lanjhângnga Songay Rejoso sè rèlatif panḍâ', sè ngasèlaghi bâkto konsèntrasi sè panḍâ' bân laju aliran sè ghâncang bân ghâncang è hilir. Ngay-songay rajâ panèka abadi, artèna aghili sataon, namong bhidhâna aghili sè palèng tèngghi è mosèm ojhân bân aghili sè palèng rènḍâ è mosèm kerrèng panèka signifikan.
Mosèm
[beccè' | beccè' sombher]Suhu udara è wilayah Pasuruwân acem-macem taghântong ḍâri katèngghiyân, namong suhu udara rata-rata è wilayah panèka èmolaè ḍâri 20°–34°C, kalabân tingkat kelembapan rèlatif acem-macem antara 68%–83%. Kabhupatèn Pasuruwân anḍi' iklim bâcca bân kerrèng tropis (Aw), kalabân ḍuwâ' mosèm: mosèm kerrèng bân mosèm ojhân. Mosèm kerrèng èmolaè ḍâri bulân Mèi–Novèmber, kalabân bulân sè palèng kerrèng panèka bulân Agustus. Sementara jârèya, mosèm ojhân èmolaè è lân-bulân sè cellep Dèsèmber–April, kalabân bulân sè palèng cellep panèka Fèbruari, kalabân ojhân sè toron sabbhân bulân malebbi'i 270 mm per bulân. Cora ojhân taonan è Kabhupatèn Pasuruwân è antara 1.000–1.700 mm per taon kalabân jumlah arè ojhân è antara 70–120 arè ojhân per taon.
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ pasuruankab.go.id, "Gambaran Umum Kabupaten Pasuruan 2018", aksès 13 Oktober 2023.