Ta'al
| Ta'al
| |
|---|---|
Borassus flabellifer  | |
 | |
| Orodhân kalompo' | |
| Kerajaan | Plantae |
| Divisi | Tracheophytes |
| Ordo | Arecales |
| Famili | Arecaceae |
| Genus | Borassus |
| Spèsiès | Borassus flabellifer Linnaeus, 1753 |
_fruit.jpg)
Ta'al otabâ trèbung (Borassus flabellifer) iyâ arèya samacemman bhungkana palem otabâ lem-palemman sè bânnya' tombu è Asia Lao' bân Asia Tèmor Lao'. È bânnya' daèra, ta'al èkoca' lonta (Minang), ental (Sunda, Jhâbâ, Bhâli), juntal (Sumbawa), tala (Sulawesi Lao'), lontara (Toraja), lontoir (Ambon), manggita, manggitu (Sumba) bân tua (Timor). È bhâsa Inḍonèsia tombuwân arèya èkoca' siwalan.
Bhungkana ta'al (trèbung) bi' orèng Nusa Tenggara Tèmor èangghep bhungka kaoḍi'ân polana anḍi' bânnya' kaghuna'an, molaè ḍâri buwâna sè bisa èkakan, ḍâunna bisa ghâbây karajinan tanang, bân pappa'ânna ḍâunna bisa ghâbây kaju tono mon atana'. È bânnya' ḍa'èra è Inḍonèsia, buwâna ta'al bisa èkala' aèngnga dhâddhi la'ang, sè laju èkaghâbây ghulâ tradisional.
Jhâjhârbhâ'ân
[beccè' | beccè' sombher]Bhungka trèbung sè kowat, bhungkana sèttong loros ta' aranca', tèngghina antara 15 - 30 mèter bân anḍi' diamèter ra-kèra 60 cm. Biyasana bhungkana kaḍhibi'ân otaba along-polong.
Ḍâunna rajâ, apolong è konco' en bhungkana aropa tajuk sè para' bungkolla. Lembârrân âunna bungkol akanta kipas, diamèterra 1,5 mèter, aka-cangka bân ènga' ghâ-righi', bân bâḍâ budu'en ḍâun sè lèbârrâ 5-7 cm, è bâgiyân bâbâna bâḍâ lapisan lilin sè abârna abâk potè. Ranca' ḍâunna lanjânga sampè' 1 mèter, bâḍâ kolè' (pelepah) sè lèbâr bân abârna cèlleng è bun attassâ.