Topa’ Ladeh
Topa’ Ladeh (jughân èkennal kalabân nyama Lontong Ladeh otabâ Ketupat Ladeh) panèka kakanan tradisional sè asalla dâri Madhurâ, Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Sacara etimologis, nyamana kakanan panèka asalla ḍâri bhâsa Madhurâ; topa’ artena lontong otabâ ketupat, manabi “ladeh” èmaksod dâ' saos sè kentel, èpambui sè èbârengngè. Topa’ Ladeh èkennal mènangka kakanan sè èkabâ' è perayaan bhudâjâ bân serrèng èghâbây è bâkto-bâkto penting.[1]
Topak Ladeh panèka kakanan tradisional sè serrèng èkabâsaè è bâkto paraya'an Tellasan Katopa' (saminggu samarèna Idul Fitri) sareng orèng Madhurâ, khusussa è Bhângkalan.
Carana èghâbây acem-macem tagantong dâri bekto taon sè èghâbây:
- Are Minggu: Topa’ biasana ebhungkos ḍâun gheḍḍhâng.
- Tellasan katopa’:Topa’ e bhungkos kalaban janur (daun nyèyor ngodha), sajalan sareng tradisi Ketupat Lebaran.
Komposisi bân Persiapan
Topak Ladeh èkaghâbây ḍâri kerra'an *topak* (nasè'/ketupat) ècamporaghi kalabân saos kentel sè èghâbây dâri santan bân daging sapè, bânnya' palappana.
Bahan-bahan Otama
Bahan-bahan otama ḍâri saos *ladeh* panèka è antarana:
- Dhâghing sapè
- Nyèyor sè èparot
- Kacang
- Palappa: palappa sè èguna’agi ka'angguy aghâbây saos *ladeh* cokop lengkap tor khas, èngghi panèka:
- Rendang
- Bhâbâng potè
- Cabbhi mera
- Konye’
- Katombhar
- Jinten
- Sa'ang
- Jhâi
- Pa'ala
Proses persiyabhân
- Ghiling palappa sè ella èpasra'aghi.
- palappa kasebbhut pas ècamporaghi bân èyola kalabân patè (sè èghâbây ḍâri nyèyor parot) bân dhâghing sapè.
- Kacang ètambâi ḍâ' kaldu.
- Aèng bân perasa ètambâi ka'angghuy malemma' rassana.
- Kaldu èbhâdhi è panci, sambi ètambâi palappa akadhi kaju manis, serrè, bân ḍâun jherruk nipis, lajhu èola bân èsèrap.
Ngaladine
Kaldu ladeh sè ampon èyola terros etotta’agi ka talam sè aèssè kerra'an topa’. Ka'angghuy èlengkapi ghâjheng, Topak Ladeh èsajiyaghi kalabân tellor sè èkerra' tèpès, sareng cabbhi. Tambâ'ân laènna bisa èsasowayaghi sareng selera individu.