Tari Samman Madhurâ

Tari Samman panèka sala sèttong ritual kaaghâmaan tradisional sè èkembângaghi è masyarakat muslim Madhurâ, Indonesia. Tradisi panèka akompolaghi unsur-unsur gerakan tari, ḍikkèr (ngènga’ Gustè Allah), bân nyanyian pojhiyan ghâbây Allah bân Nabi Muhammad (saw), tor aghâdhuwi peran penting ḍâlem nyebbâraghi bân makowat nilai-nilai Islam è ḍâlem masyarakat. Salaèn ḍâddhi sarana da'wa (perambatan Islam), Tari Samman jhugân ḍâddhi sarana ghâbây mabâdâ’aghi persahabatan bân makowat solidaritas sosial.

Asal-mowasal bân Sejarana

Tariyân Samman ka’dinto asalla dâri Ordo Sammaniyyah, ordo Sufi sè èpadhâddhi sareng Syekh Muhammad bin Abdul Karim as-Samani al-Hasani al-Madani al-Qadiri al-Quraishi. Salèrana panèka ahli hukum, ahli hadits, bân sejarawan sè lahir è Madinah è taon 1132 H (1718 M) bân toronan dâri suku Quraish.

Sabellunna majhâga Ordo Sammaniyyah, Syekh Muhammad as-Samani ajhâr Ordo Khalwatiyyah è Damsyik. Saterrossa, èpon aghâbây cara kaangghuy nyander ka Gustè Allah lèbât ḍikkèr (èngèt Gustè Allah), wirid (do'a), bân ajâran Sufi sè khas, sè èkennal mènangka Ordo Sammaniyah. Mèlana ordo ka’ḍinto serrèng èangghep sala sèttong cabang ordo Khalwatiyyah.^[1]

Lèbat jâlan ordo sareng para ulama epon, praktèk ritual Samman nyebar ka pan-saponapan wilayah, tamaso’ Polo Madura, sareng ngalakonè prosès akulturasi kalaban kabhudhâjâân lokal, akembang ḍaddhi tradisi ritual sè aropa’agi tariyân.

Bentu'na Partonjhugân

Tariyân Samman èlampa’aghi kalabân cara kalompo’ kalabân abhângon formasi lèngkeran. Bâdâ duwâ' urutan gerakan otama è ḍâlem penampilan panèka. Pertama, para peserta toju' asojud akadhi posisi tasyahhud awal è ḍâlem sholat, sambi atoppak tanang kalabân ritmis bân anyanyè pojiyan ghâbây Allah. Kaduwâ', para peserta manjeng bân pagghun è dâlem lèngkeran, è bâkto tokoh otabâ pemimpin bâdâ è tengnga lèngkeran ka’angghuy ngator tèmpo ghuli, ritme kopa’an tanang, bân jhughân bacaan ḍikkèr bân dua’.

È acara ka’ḍinto, sala sèttong peserta aperan mènangka penyanyi nasyid^[2] sè anyanyè pojiyan ka Nabi Muhammad SAW sareng kalowargana, tamaso’ Siti Fatimah. Baca'an kasebbhut lajhu èsèlaè kalabân nyanyian salawat sareng para panyanyi laènna. Samentara para peserta laènna èserrèng kalabân bacaan akadhi "Allāh... ḥasbunallāh" sè èoca'aghi li-baliyan, saènggâna aghâbây harmoni ritmis antara gerakan, sowara bân kopa'an tanang.

Artè bân Simbolisme

Ritual Tari Samman aghânḍhu' artè simbolis sè ngawakilè hubungan manossa kalabân Gustè Allah, sasama manossa bân lingkungan. Ghuli-ghuli lèngkeran è ḍâlem tariyân panèka èyartèaghi mènangka simbol nilai-nilai iman Islam, è bâkto langka soko sè èpola èyartèaghi mènangka simbol oca' Allah.

Salaèn ḍâri ghâpanèka, Tari Samman jhughân ngajhâri ètika sosial, akadhi salèng hormat, salèng alakoh, parduli dâ' pendidikan, bân kasadâran dâ' kamatèyan. Kabbhi artè simbolis panèka ètojjuaghi ka’angghuy abhânto orèng bân masyarakat kalabân akhlak sè beccè' bân ècapa'aghi kaodhi'ân sè harmonis.

Fungsi Sosial bân Budhâjâ

È masyarakat Madhurâ, Tari Samman aropa’aghi sarana dakwa, pendidikan moral, sareng makowat ikatan sosial. Tradisi panèka biasana èlaksanaaghi règulèr, umumma sabbhân mènggu, bân èlaksanaaghi rotasi è bengkona warga dâlem kegiatan sè èkennal kalaban “koloman/kolemman”.

Namon, è ḍâlem parkembangan samangkèn, Tariyân Samman ampon ngalamè toronna minat è antara masyarakat.^[3] Jumla panampil bân frekuensi tradisi panèka ampon toron è bâbâna obâ'ân sosial bân budaya. Pramèla dhari ka’dinto, Tari Samman eyangghep warisan kabudhajaan Islam lokal sè parlo èpèyara ka’angguy ta’ sampe’ pona.

Sombher

[1] Tradisi Samman, Akulturasi Seni dan Agama di Sumenep

[2] Fenomena Tari Samman di Desa Tambuko Kecamtana Guluk-guluk Sumenep Madura

[3] Hanya Segelintir Warga Sumenep Tekuni Seni Saman

[1]

[2]

[3]