Tari Angguk

Tarian Angguk èngghi panèka tarian traḍisional sè asalla ḍâri Kulon Progo, Yogyakarta. Bâḍâna Angguk è Kulon Progo ḍâteng samarèna Warok Ponorogo narèma tana perḍikan ḍâri Karaton Mataram sè samangkèn èkennal kalabân nyama Kulon Progo, saamponna berhasil abânto Karaton Mataram alabân pemberontakan Trunojoyo. Kabâḍâ'ânna Warok Ponorogo è Yogyakarta torot abârnaè kabuḍâjâ'ân è Jogja saèngnghâ ngasèlaghi bâḍâna kesenian Jathilan sareng Reog ḍâri Ponorogo.

Jathilan sè èbhâkta sareng Warok Ponorogo è Kulonprogo èkembhângaghi dhâddi seni sinḍirân ḍâ' orèng pribumi sè dhâddhi prajurit Bâlândhâ, karana para penari sè ètari'i sareng pan-saponapan gemblak lakè' ngangghuy kalambhi ala tentara Bâlândhâ sè èanyarè kalabân kalambhi jathilan. Gerrakan tari sè anggun tor cètak sè aguk-ongguk (gerrakan cètak ka bâbâ li-bâliyân) aghâbây tarian panèka molaè ka'rowa èsebbhut tarian Angguk. Gerrakan-gerrakan èmolaè kalabân selènḍang sampur tor cètak sè aguk-ongguk ghâdhuwan artè jhâ’ prajurit asli Bâlândhâ otabâ londho ireng saongghna ta’ bisa ngalakonè napaa bhâi tor ende' èparènta kaangghuy ngalakonè ponapa se ekaterrowe akadhi Orèng binè’ sareng orèng Bâlândhâ sè bânnè pamimpin asli Jhâbâ è bâkto kapanèka.

Ḍâri segi pangangghuy penari Angguk, pangarona pangangghuy KNIL ce’ kowaddhâ ḍâri songko', kaos tor calana sè sanget kaloar ḍâri kostum standar sèttong tarian è Yogyakarta tor jhughân pangarona ḍâri pangangghuy Ponoragan jhughân kowwat, ètangalè ḍâlem pangangghuy sè possa’ kalabân motif hiasan, bennang, rumbai, selenḍang sampur è bâgiyân tengnga bâḍâ moḍèl waktung (growak butung) sè bâḍâ è penadon, kalambhi adhât Ponorogo. Saèngghâ gabungan ḍâri 2 macem kalambhi antara KNIL otabâ Barâ' kalabân Ponoragan adhâddhiyaghi sanget khas tor adhâddhiyaghi Angguk sè ghâmpang èkennal.

Awwalla, Tari Angguk panèka tari maènan otabâ kasennengngan sè biasana èlakoni sareng para ngoḍâdhân lakè' sè ganteng sè èkennal kalabân nyama gemblak. Namong saterrossa, Tari Angguk molaè aghânḍhu' unsur-unsur mistis. Lambâ', Tari Angguk Jhughân èkaparcajâ jhâ' Tari panèka bisa ngolok roh-erroh kaangghuy noro' amaèn kalabân ngangghuy bhâdhânna orèng sè atari.

Tarian Angguk panèka ngaghunghè kasaroju’ân sareng tarian Dolalak ḍâri Purworejo, Jhâbâ Tengnga. Mètorot Wagio, orèng seseppo Angguk, tarian Angguk ce’ èkasennengngè sareng rèng-orèng golongan bâbâ karana apangrasa masennneng tor loco nèngalè tiruan tentara asli Bâlândhâ otaba KNIL saèngghâ nyebbar ḍâ’ cem-macemma kotta, sala sèttonga èngghi panèka Purworejo. Se abhdhâ'aghi Angguk è Kulonprogo ḍâri Dolalak Purworejo èngghi panèka Angguk ngagghuy sabbhuk timang è sekitaran pinggang akadhi jathilan, manabi Dolalak ta’ ngagghuy sabbhuk timang.

È ḍâlem parkembangânna, penari Angguk sè molana ètari'i sareng na'-kana' lakè' sè aropa'aghi gemblak sorang Warok è Kulonprogo samangkèn ètariaghi sareng na'-kana' binè' è taon 1990 saamponna narèma kabhâr jhâ' para penari Jathilan è Ponorogo ampon molaè ètari'i sareng rèng binè'. Tarian Angguk samangkèn akadhi Jathil obyok è Ponorogo kalabân calana panḍâ' kantos pokang, obu' lanjhâng sè ètorot, sareng ghuliyân sè èrotis.