Tari Aer Ulak

Tarian Aer Ulak panèka Tangdhângan adhât orèng Taminang sè oḍi' è Kuala Simpang, Kabhupatèn Acèh Tèmor. Tangdhângan tradisional Taminang panèka aropaa'ghi bâgiyân ḍâri opacara ramalan bân èlampa'aghi hosos sareng para patangdhâng lakè' è kalompo' pèttong orèng. Tangdhângan panèka ètampèlaghi Datu (guru) bân para panoro'on, sè èsebbhut Sida. È bâbâ panèka bâḍâ ghâmbhârân opacara: "Datu bân para kasimna nyaḍiyâ'ghi nyamu (panampilan) sè èghâdhui ramuan ghâbây kakowadhân supranatural sè èartè'è ka'angghuy aberri' tandhâ otabâ pètodhu ghâbây orèng sè ngalakonè opacara. Nyamu èbhâkta ka tengnga bengko kaangghuy èroko' kalabân dhupa bân ènyanyiaghi sareng Datu bân para kasim. Saterrossa kalabân Tangdhângan tatanto para lancang bân para kasim atangdhâng ka pèngghirrâ songay, muara otaba tasè', bân èpakalowar èsarengè kalabân nyanyian Carana lancang ajhâlân aropa’aghi tandhâna nasèb bhâghus otabâ jhubâ’ sè bhâkal ḍâteng.” È bâbâ panèka rontonganna ghâlimpo'na Tangdhângan Aer Ulak:

• Ngèbâ parokok : Sida ngallè parokok (bâddhâ ngobbhâr dhupa) ka ara datu sè ètojhu;
• Ngerajah : Ghâraghân maca mantra; Kalabân ghuli mencak (:pencak) parabân èkala' bân èbhâkta ka pèngghirrâ;
• Ngantos firasat : Para patangdhâng toju' neng-enneng sambi konsèntrasi, akadhi ngantos koto'an supranatural sè èghâdhui ontong otabâ laènna.

Mencak aropa’agi sala sèttong wujud tangdhângan bèla diri se biyasana ekala’ para ngangodâdhân Taminang sè ènyamaè Pelintau. Èrèngan ghâbây tangdhângan panèka aropa'aghi: biola, ghândhâng bân sowara nyanyian. Angghuyân sè èghuna’aghi iyâ arèya: kalambhi, salawar celleng bân tengkuluk (pandu sè è pa ka attas). Bhârâng se ekaparlo iyâ arèya parokok bân lancang.