Taman Makam Xu Guangqi
Makam Xu Guangqi (bhâsa Cèna tradisional: 徐光启墓; pinyin: Xú Guāngqǐ mù) panèka pasarèyan Xu Guangqi (24 April 1562 – 10 Novèmber 1333), pejabat è akhèr dinasti Ming, paneliti, bân pamimpin bân sè aghâma Katolik. Kennengngenna pasarèyan bâḍâ è Taman Guangqi, daèrah Xujiahui, Shanghai, Rèpublik Rakyat Tiongkok sè luwassâ ra-kèra 3.000 mèter persegi, tèngghina 2,2 mèter.
È pamarènta'ana rato Chongzhen (1628-1644) taon ka-7 (1634), tanana pasarèyan panèka pasarèyanna pejabat pangkat tèngghi sè èpabâli ka Shanghai. Tapè, polana politik sè korang stabil, pasarèyan èpinda ka vila Shuangyuan è lowar gerbang lao' daèrah Shanghai. È pamarènta'anna Chongzhen taon ka-14 (1641), bâḍâ rèsèpsi pamakaman è pojo' bârâ' dâjâ kanton ka-6, bao ka-28, dhisa Gaochang, daèrah Shanghai, prefektur Songjiang. È pamarènta'anna Guangxu (nyama pamarènta'an sèttong rato sabelluna pamarènta'an akhèr dinasti Qing, 1875-1908) taon ka-29 (1903), pasarèyan Katolik è Jiangnan nèka èbangun polè. Toman èdhina'aghi pan-bârâmpan bâkto, sampè' aobâ dhâddhi kebbhun sayur; tapè è taon 1957 èbangun polè. È jhâman Revolusi Kebudhâjâ'ân, taman ghânèka aobâ dhâddhi gudâng lowar bân bâḍâ karosaghân. È taon 1983, taman nèka èpaddhek polè.
Sejjhâk 26 Mei 1959 kantos 7 Dèsèmber 1977, pasarèyan tamaso' ka daftar bhârâng budhâjâ sè èlindungi è Shanghai.[1] È tangghâl 13 Januwari 1988, pasarèyan èteptep aghi mènangka bhârang budhâjâ bân sajârâ penting nasional sareng Sekretaris Naghârâ Rèpublik Ra'yat Cèna.[2]
Sajârâ
[beccè' | beccè' sombher]Jhâman Kona
[beccè' | beccè' sombher]Xu Guangqi panèka dâri Shanghai, provinsi Zhili lao' (ghi' bâḍâ è jhâman Ming), è Tiongkok Dinasti Ming akhèr. Salèrana lulus ujiân naghârâ è pamarènta'anna Wanli (nyama pamarènta'anna rato Ming, 1573-1619) taon ka-32. Gellar palèng tèngghi sè ètegghu' panèka Menteri Ritus (Konfusianis), bân sarjana è Sekolah Wenyuan'ge (文渊阁). Salèrana ajhâr astronomi, sistem panagghâlan, matematika, bân sanjhâta dâri Matteo Ricci,[3] toman ajhâr ka Ming Sizong, salèrana bânnya' akontribusi ghâbây panelitian èlmo panangghâlan bân matematika.[4] Salaènna panèka, salèrana jhughân neliti èlmo militèr, èlmo bujâ, tanè, bân irigasi.[5] polana kontribusina sè rajâ dâ' èlmo saè è bârâ' kantos è tèmor, Profesor Mao Peiqi nyebbhut èpon "orèng partama sè ngabes Cèna sareng socah sè tabukka'".[6] È pamarènta'anna Chongzhen tahun ka-6 (1633) bulân sapolo, Xu Guangqi sèdhâ è omor 72.[7] Karaton Ming ngèrèm pasukan ka romana ghâbây mabâli peti janazanah Xu ka Shanghai, bân ḍâpa' ka Chongzhen taon ka-7 (1634). Salèrana èkobhur è antarana duwâ' songay Zhaojia bân Fahua. Kalowarghâ bân katoronanna jhughân è kobhur è ka'dinto, sè pas èsebbhut Xujiahui.
Jhâman Kontèmporer
[beccè' | beccè' sombher]È taon 1956, katoronanna Xu Guangqi bân sakabbhina sè kalowarghâ Xu ngèrèm sorat dâ' Komite Rakyat Shanghai, mènta jhâ' pasarèyan Xu Guangqi èlindungi pamarènta bân Kantor Budhâjâ Shanghai. È taon 1957, taman pasarèyan nèka aobâ kabbhi. Kebbhun sayur anḍi'na masyarakat bâḍâ è ghânèka èpinda ka kennengngan laèn, kajhâbâna Kantor Iklim Shanghai, pasarèyan nèka ampon aobâ dâ' bentu' palèng awwâl, ka'-bhungka'an sè ètebbheng ètamen polè. Pasarèyan èsebbhut jhughân Taman Nandan.[8] È jhâman Revolusi Kebudhâjâ'ân, sakabbhina sosonan è taman pasarèyan ancor; kembhâng-kembhâng, prasasti bân patung-patung bâto sè ghi' anyar sakabbhina rosak, bân pasarèyan èpadhâddhi gudâng lowar. È taon 1975, taman pasarèyan èpaddhek polè sareng Kantor Pertamanan Shanghai bân Kantor Budhâjâ Shanghai.[9] È taon 1980, ahli matematika Su Buqing maddhek epitaf è adâ'na pasarèyan Xu. È taon 1981, paghâr sè ngalèlèngè pasarèyan èbangun polè bân Ètanemmi ka'-bhungka'an. È taon 1983, taman pasarèyan èpateppa' bân ra-kèra 15 mèter dâri pasarèyan èpaddhek patung dâri granit satengngana dâdâ Xu Guangqi, tèngghina 1,2 mèter (ètambâ platform dhâddhi 1,6 mèter) kalabân plakat.[10][11][12] È sakalèlèngnga pasarèyan sè luwassâ 150 mèter persegi èpaddhek lorongan bân ètamenni ka'-bhungka'an sareng korsè bâto. È bulân April 2012, 2 prasasti ghâbây ngènga'è Xu Guangqi ampon èpaddhek, sareng ḍuwâ' prasasti aèssè obituari Xu dâri Ruan Yuan (ilmuwan è jhâman dinasti Qing) bân Zhu Kezhen, metereolog bân astronom Cèna (sèdhâ 1974). Salaènna panèka, prasasti granit jhughân èpaddhek.[13]
Sombher-sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ 赵社民 (2000-09-01). 中华名人墓葬. 北京: 宗教文化出版社. hlm. 481. ISBN 9787801232816.
- ↑ 曹永康,陈凌,谭玉峰 (2005-1), "徐光启墓复原研究", 古建园林技术: 9–17 ;
- ↑ "国务院关于公布第三批全国重点文物保护单位的通知" (dâlem bhâsa Cèna). 中华人民共和国国家文物局. 2012-06-06. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 25-02-2015. Èaksès tangghâl 2015-02-09.
- ↑ 《明史·列传一百三十九·徐光启传》：从西洋人利玛窦学天文、历算、火器，尽其术。
- ↑ 《明史·列传一百三十九·徐光启传》：（崇祯）四年春正月，光启进《日躔历指》一卷、《测天约说》二卷、《大测》二卷、《日躔表》二卷、《割圜八线表》六卷、《黄道升度》七卷、《黄赤距度表》一卷、《通率表》一卷。是冬十月辛丑朔日食，复上测候四说。其辩时差里差之法，最为详密。
- ↑ 《明史·列传一百三十九·徐光启传》：遂遍习兵机、屯田、盐策、水利诸书。
- ↑ "后学楷模徐光启" (dâlem bhâsa Cèna). 青岛晚报. 2015-01-19. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 02-04-2015. Èaksès tangghâl 2015-02-09.
- ↑ 《明史·列传一百三十九·徐光启传》：五年五月，以本官兼东阁大学士，入参机务，与郑以伟并命。寻加太子太保，进文渊阁。光启雅负经济才，有志用世。及柄用，年已老，值周延儒、温体仁专政，不能有所建白。明年十月卒。赠少保。
- ↑ 袁一锋 主编, ed. (1994-01-01). 上海观光指南. 上海: 上海文化出版社. hlm. 240. ISBN 7-80511-679-2.
- ↑ 中国文物报社编 (1989-09-01). 中华名人墓葬. 北京: 文物出版社. hlm. 241. ISBN 9787501001651.
- ↑ 张伯山、王金堂 主编, ed. (1998-01-01). 中国自然与人文景观集成. 北京: 光明日报出版社. hlm. 373. ISBN 7-80145-059-0.
- ↑ 徐君峰、薛放 (2001-11-01). 上海观光指南. 西安: 陕西旅游出版社. hlm. 159. ISBN 7-5418-1791-0.
- ↑ "上海文物博物馆志·文物古迹·名人故居、祠、墓、纪念碑 ·墓" (dâlem bhâsa Cèna). 上海市地方志办公室. 2007-10-15. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 05-03-2016. Èaksès tangghâl 2015-02-09.