Srimpi

Srimpi otabâ Serimpi panèka samacemma tarèan jhâbâ klasik ḍâri traḍisi karaton Kasoltanan Mataram  ampon terros èpèyara sarta èkembângaghi kantos samangkèn sareng empa' istana pewârissa karaton è Sorakarta sareng Yogyakarta.

Tarè pèntas panèka èsajiaghi kalabân ètandhai sareng empa' orèng sè anarè sè ngalakonè gerrakan anggun sè aghâmbhâraghi kasopanan, alossa kalakoan, tor kalembu'ân sè bisa èoladhi lèbât gerrakan sè laonan tor anggun kalabân èèrèngè sareng sowara musik gamelan. Srimpi èangghep ngaggungè posisi sosial sè para' paḍâ'â sareng tarèan Pakarena ḍâri Makasar, èngghi panèka èoladhi ḍâri alossa ghâlimpo'na orèng sè atarè sareng mènangka tarèan karaton.

Molaè ḍâri jhâman kona, tarian Srimpi aghâdhui posisi khusus è karaton-karaton Jhâbâ tor ta' bisa èpapaḍâ sareng tarian-tarian pangghung laènna karana sèpat sakralla. È jhâman lambâ’, tarian paneka coma bisa èpèntasaghi sareng orèng sè èpèlè karaton.  Srimpi ngaghungè tingkatan sakral sè sami sareng bhârâng pusaka otabâ râng-bhârâng sè alambangaghi kakobâsa'an rato-rato sè asalla ḍâri jhâman Jhâbâ Hinḍu, sanajjân sèpatta ta' sasakral akadhi Tari Bedhaya.

È ḍâlem penampilanna, tarian Srimpi ta' malolo parlo sesajè akadhi tarian Bedhaya, namong coma è bâkto-bâkto tertentu. Iringan musik kaangghuy tarian Srimpi kalabân ngotama'aghi paḍuan sowara sè ègabungaghi, èngghi panèka è bâkto anyanyè laghu Jhâbâ.

Srimpi dhibi' ampon ngalamè bânnya' kamajuân ḍâri bâkto ka bâkto, è antarana bâtâs bâkto kaangghuy atampil. Samangkèn sala sèttong kabuḍâjâ'ân ḍâri Jhâbâ Tengnga panèka ampon èkembângaghi dhâddhi pan-saponapan varian anyar kalabân bâkto penampilan sè sajân panḍâ'. Akadhi, Srimpi Anglirmendhung ampon dhâddhi 11 mènit tor jhughân Srimpi Gondokusumo ampon dhâddhi 15 mènit sè awwâllâ atampil è ḍâlem bâkto korang lebbi 60 mènit.

Salaèn ḍâri bâkto tampillâ, tarian panèka jhughân ampon ngalamè perkembangan ḍâlem hal angghuyân. Kalambhina orèng sè atari sè asalla akadhi kalambhi pangantan binè' karaton kalabân dodotan tor gelung bokor mènangka dhâddhi hiasan cètak, samangkèn ampon aobâ dhâddhi kalambhi sè sobung lengngenna, jhughân ghellung obu` sè èhias sareng kembhâng ceplok, tor hiasan cètak sè aropa buluna mano' kasuwar.

Sajhârâ sareng filosofi

Muncullâ tari Srimpi èmolaè è jhâman kamoljâ'ânna Karajâ'ân Mataram è bâkto Sultan Agung marènta è taon 1613-1646. Tarian panèka èangghep sakral karana coma è tampilaghi è ḍâlem lingkungan karaton kaangghuy ritual naghâra kantos peringatan ongghâna soltan ka tahta.  È taon 1775 Karajâ'ân Mataram apecca dhâddhi Kasoltanan Yogyakarta sareng Kasunanan Sorakarta. Pecca'an panèka aghâdhui ḍampa' ḍâ' tarian Srimpi saèngghâ kadhâddhiyân perbhidhâ'ân dâlem ghuliyân, sanajjân èssèna ḍâri tarian panèka pagghun sami. Tarian panèka muncul è lingkungan karaton Sorakarta ra-kèra taon 1788-1820. Tor molaè è taon 1920-an, latèan tari klasik panèka èpamaso' ḍâlem pangajhârân Taman Mahasiswa Yogyakarta sareng è ḍâlem kompolan tari sarta karawitan Krida Beksa Wirama. Saamponna Inḍonèsia mardhika, tarian ka’ḍinto  jhughân èajhâraghi è akaḍemi-akaḍemi tari tor karawitan pernata, saè è Sorakarta otabâ è Yogyakarta.