Sondhâ Wiwitan

Sondhâ Wiwitan (bhâsa Sondhâ: ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮝᮤᮝᮤᮒᮔ᮪) panèka ajhârân aghâma kalabân unsur monoteisme purba, sè anḍi' konsèp kaparcajâ'ân palèng tèngghi ḍâ' sè maha Kobâsa sè ta' awujud bân èsebbhut "Sang Hyang Kersa" sè satara sareng "Pangèran sè Maha Èsa".^[1] Ajhârân panèka hughân èsebbhut mènangka kaparcajâ'ân pamujâ'ân ḍâ' kakowatan alam bân errona bângatowa sè manyèttong kalabân alam, sè èyanot sareng masyarakat asli suku Sondhâ.^[2]^[3]

Katerrangan

Ajhârân Sondhâ Wiwitan takanḍung ḍâlem kètab Sanghyang Siksa Kandang Karesian, panèka sèttong kètab sè asalla ḍâri jhâman Kraton Sondhâ sè èssèna ajhârân ka'aghâma'an bân tontonan moral, atoran bân pangajhârân andheb asor. Kètab panèka èsebbhut Kropak 630 sareng Perpustakaan Nasional Indonesia. Kalabân dhâsar katerrangan kokolot (po-seppo) kampong Cikeusik, orèng Kanekes bânnè panganot Hinḍu otabâ Bhuddhâ, tapi panganot animisme, èngghi ka'ḍinto kaparcajâ'ân sè ngormatè errona bângatowa. Coma ḍâlem parkembhânganna, kaparcajâ'ân orèng Kanekes panèka ampon èpaso'è sareng unsur-unsur ajhârân Hinḍu, bân kantos èpaso'è aghâma Islam. Ḍâlem Carita Parahyangan, kaparcajâ'ân panèka èsebbhut mènangka ajhârân "Jatisunda".^[4]

Sistem Kaparcajâ'ân

Kakobâsa'an palèng tèngghi panèka bâḍâ è Sang Hyang Kersa (Sè Mahakobâsa) otabâ Nu Ngersakeun (Sè Menghendaki). Kakobâsa'an palèng tèngghi ghânèka jhughân èsebbhut mènangka Batara Tunggal (Pangèran sè Mahaèsa), Batara Jagat (Pangobâsa Alam), bân Batara Seda Niskala (Sè Gâib).^[2]

Sombher

↑ "Mengenal Sunda Wiwitan, Ajaran Leluhur Masyarakat Sunda yang Terjaga hingga Kini". merdeka.com (in Indonesia). {publish_date}. Retrieved 2026-01-13. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
1 2 Ekajati, Edi Suhardi (1995). Kebudayaan Sunda: Suatu pendekatan sejarah (in Indonesia). Pustaka Jaya. ISBN 978-979-419-192-7.
↑ Muttaqien, Zaenal (2019-12-31). "Peran Perempuan dalam Tradisi Sunda Wiwitan". Khazanah Theologia (in Inggris). 1 (1): 23–39. doi:10.15575/kt.v1i1.7123. ISSN 2715-9701.
↑ Heryana, Agus (2014-06-01). "Jejak Kepemimpinan Orang Sunda: Pemaknaan Ajaran dalam Naskah Carita Parahyangan (1580)". Patanjala (in Indonesia). 6 (2): 163–178. doi:10.30959/ptj.v6i2.178. ISSN 2085-9937.

[1] "Mengenal Sunda Wiwitan, Ajaran Leluhur Masyarakat Sunda yang Terjaga hingga Kini". merdeka.com (in Indonesia). {publish_date}. Retrieved 2026-01-13. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)

[:0-2] 1 2 Ekajati, Edi Suhardi (1995). Kebudayaan Sunda: Suatu pendekatan sejarah (in Indonesia). Pustaka Jaya. ISBN 978-979-419-192-7.

[3] Muttaqien, Zaenal (2019-12-31). "Peran Perempuan dalam Tradisi Sunda Wiwitan". Khazanah Theologia (in Inggris). 1 (1): 23–39. doi:10.15575/kt.v1i1.7123. ISSN 2715-9701.

[4] Heryana, Agus (2014-06-01). "Jejak Kepemimpinan Orang Sunda: Pemaknaan Ajaran dalam Naskah Carita Parahyangan (1580)". Patanjala (in Indonesia). 6 (2): 163–178. doi:10.30959/ptj.v6i2.178. ISSN 2085-9937.

[1]

[2]

[3]

[4]