Roma lanjhâng
Roma lanjhâng panèka sala sèttong roma tradisional dâri wilayah Kalimantan Bârâ'. bân Sarawak bân Sabah, Malaysia. Roma lanjhâng panèka bâbâtek khas dâri orèng Daya' sè odi' è wilayah Kalimantan Bârâ', Sabah bân Sarawak.[1] Hal ka’dinto amarghâ longhouse panèka aropa’aghi ghâmbhârân sosial dâ’ kaodi’ân orèng Daya' è Kalimantan Bârâ' sareng Sarawak. Roma lanjhâng jhughân aropa'aghi pusat kaodi'ân orèng Daya'. È Sarawak, ra-kèra bâdâ lebbi dâri 4.500 roma sè ècatet. Namong, bitongan bengkona sè bânnya' è Sarawak èparcajâ lebbi dâri bitongan jârèya polana data sè èkompolaghi ta' ècapo' sakabbhina wilayah Sarawak.[2] roma-Roma lanjhâng è Kalimantan Bârâ' bisa èkoca'aghi para' tadâ'â polana bitonganna sè sakoni'. È taon 1960, pamarènta maancor pan-bârâmpan Roma lanjhâng polana ècurigâi aghâdhui komunisme. Roma lanjhâng è wilayah Kalimantan Bârâ' identik sareng Roma lanjhâng è Kalimantan Tengnga.[3] Arèya polana kennengngenna Kalimantan Bârâ' bân Kalimantan Tengnga cè' semma'na. Kaduwâ'na èkennal mènangka Rumah Betang.[1] È Sarawak, Roma lanjhâng èsebbhut "Rumah Panjai" sareng orèng Iban, orèng Daya' Tase', bân "Ntayan" sareng orèng Bidayuh, orèng Daya' Tana. È Sabah Roma lanjhâng èsebbhut "Vinata'an" sareng orèng Rungus Daya', otabâ Dusun Rungus.
Cora' Roma Lanjhâng Iban
[beccè' | beccè' sombher]Roma lanjhâng Iban panèka kennengngan tradisional orèng Iban è Sarawak, Malaysia.[4] panèka roma sè èbangun bân èpadhâddhi pan-bârâmpan kalowarghâ è sèttong komunitas sè abâgi kennengngan sè padâ.[5] Roma lanjhâng bânnè namong mènangka kennengngan ètamen namong jhughân mènangka pusat kaodi'ân sosial bân budhâjâ masyarakat Iban.[6]
Masyarakat Iban tradisional èpadhâddhi ngangghuy kaju karas akadhi kaju Belian, alang-alang, bân atap jhuko'.[7] Namong, Roma lanjhâng modern samangkèn aghuna'aghi bahan akadhi betton bân atap seng kaangghuy nambâi kakowadhân sosonan.[8]
Tanju – kamar otama sè tabukka' sè èghuna'aghi kaangghuy ngèrèng hasèl tanè bân kennengngan kaangghuy asanta'.[9]
Ruai – kennengngan tabukka' sè lanjhâng, èghuna'aghi kaangghuy akompol, aghâdhui upacara bân kalakowan sabbhân arè.[10]
Kamar – Kamar pribadi ghâbây bhân-sabbhân kalowarghâ, sè èghuna'aghi mènangka kasor bân panyèmpenan bhârâng.[11]
Sadau – Lotèng sè bâdâ è attas kamar bân ruai, èghuna'aghi kaangghuy nyèmpen tombuwân, pakakas, otabâ mènangka katèdunganna parabân.[12]
Roma lanjhâng panèka pusat kalakowan ghâbây masyarakat Iban. Èghuna'aghi kaangghuy acara umum akadhi Gawai Daya', upacara aghâma, pakabinan, bân rapat masyarakat.[13] Salaèn jârèya, bengkona sè bânnya' adhâsar semangat salèng alakoh bân kaodi'ân komunitas orèng Iban.[14]
È bâbâna obâ'ân bâkto, bengkona sè bânnya' samangkèn èmodernisasi dâlem hal bahan bân fasilitas dhâsar akadhi listrik bân pasokan aèng sè bhersè.[15] Namong, Roma lanjhâng ghi' pagghun aropa'aghi simbol identitas budhâjâ orèng Iban bân terros èpadhâddhi sareng pan-bârâmpan masyarakat è Sarawak.[16]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ 1,0 1,1 "Rumah Panjang".Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 12-05-2014. Èaksès tangghâl 11 Mei 2014.
- ↑ https://www.malaysiasite.nl/longhousems.htm?utm_source=chatgpt.com
- ↑ "Rumah Adat Indonesia dengan Ciri Khasnya". Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 07-04-2014. Èaksès tangghâl 12 Mei 2014.
- ↑ "Rumah Panjang di Sarawak". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Kehidupan Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Adat Resam Masyarakat Iban". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Bahan Binaan Tradisional Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Perkembangan Rumah Panjang Moden". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Peranan Tanju dalam Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Kegunaan Ruai dalam Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Struktur Dalaman Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Fungsi Sadau dalam Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Gawai Dayak dan Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Gotong-Royong dalam Budaya Iban". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Pemodenan Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.
- ↑ "Kepentingan Pemuliharaan Rumah Panjang". Èaksès tangghâl 7 Februari 2025.