Roma adhât Sumba

roma Sumba (bhâsa Sumba: uma mbatangu, "roma sè èponca") èmaksod ḍâ' bhâsa adhât orèng Sumba ḍâri Polo Sumba, Nusa Tenggara Tèmor, Inḍonesia. roma adhât Sumba aghâdhui ponca tèngghi è attas ata'na bân cè' kuatdhâ hubunganna sareng roh-roh, otabâ marapu.^[1]

È Sumba Tèmor, strata sosial antara bhângsawan (maramba), tokoh aghâma (kabihu), bân orèng biasa (ata) ghi' bâḍâ, sanajân ta' satajhem akadhi sè lamba' bân ta' jhârna' polè dâlem riasan bân kalambhi. Satèya, parbhiḍa'an kalambhi lebbi segghut ètonjhuaghi sareng pentinga acara, akadhi è paraya'an adhât, kabinan, bân pamakaman, è ḍimma komponen kalambhi anyar èkaghâbây. Kalambhi sè la towa otabâ la èghuna'aghi, è sisi laèn, biasana èghunaaghi è roma otabâ ka'angghuy alako sabbhân arè.

Roma

roma Sumba èkennengè kalabân pan-bârâmpan kalompo' bhudhâjâ bân bhâsa, namong kabbhi anḍi' traḍisi arsitektur sè paḍâ. Animisme kowat neng masyarakat Sumba. Traḍisi aghâma èfokusaghi ḍâ' marapu. Marapu èngghi panèka roh-roh orèng sè matè, situs-situs soccè, posaka, bân pakakas sè èghuna'aghi ka'angghuy akomunikasi sareng dhunnyah roh-roh.^[2] Konsep panèka anḍi' pangaro ḍâ' arsitektur ḍâlem roma adhât Sumba. Bâḍâ ḍuwâ' roma otama ghâbây orèng Sumba. roma sè palèng khas panèka uma mbatangu ("roma sè èponca") ḍâri Sumba Tèmor, sè anḍi' ponca tèngghi è tengnga. Ata' panèka èkaghâbây ḍâri lalang bân para' paḍe'e akadhi ponca tengnga roma joglo Jhâbâ. roma se poncana palèng rajâ ekennal kalabân nyama uma bungguru. roma panèka aropa’aghi kennengngan otama suku tor dhâddhi kennengngan se parlo ka'angguy ritual se baḍa hubunganna sareng kasèttongan tor integritas suku, akadhi upacara kabinan, pamakaman, tor laen samacemma. roma se rajâ jhughân aropa’aghi kennengnganna orèng sè paleng towa è kampong.^[1] Jenis laènna panèka uma kamaḍungu ("roma botak"), sè ta' anḍi' punca tengnga.^[3]

roma adhât Sumba sè khas aghâdhui tata letak masèghi. Empa' pèlar otama sè nojjhu ḍâ' ata'na roma panèka aghâdhui simbolisme mistis. roma adhât Sumba bisa nampong settong kantos pan-bârâmpan kalowarga. Ḍuwâ' labang maso' èpasang è sisi kacer bân kanganna roma. Taḍa' canḍèla è romana Sumbana; ventilasi èkaghâbây lèbât lobang-lobang kènè' è gheddhung, sè èkaghâbây ḍâri anyamna ḍâun sawit otabâ salobhung pènang. Tanḍu' kerbu sègghut èghuna'aghi mènangka hiasân ghèddhung mènangka paènga' ka'angghu pangorbanan sè la lèbât.^[3]

Sombher

↑ ^1,0 ^1,1 Wellem, Frederiek Djara (2004). Injil dan marapu: suatu studi historis-teologis tentang perjumpaan Injil dengan masyarakat Sumba pada periode 1876-1990 (in Indonesia). BPK Gunung Mulia. ISBN 978-979-687-171-1.
↑ Fox, James J., ed. (1998). Religion and Ritual. Indonesian Heritage. Vol. 9. Singapore: Archipelago Press. ISBN 9813018585.
↑ ^3,0 ^3,1 Gunawan Tjahjono, ed. (1998). Architecture. Indonesian Heritage. Vol. 6. Singapore: Archipelago Press. ISBN 9813018305.

[:0-1] 1,0 ^1,1 Wellem, Frederiek Djara (2004). Injil dan marapu: suatu studi historis-teologis tentang perjumpaan Injil dengan masyarakat Sumba pada periode 1876-1990 (in Indonesia). BPK Gunung Mulia. ISBN 978-979-687-171-1.

[2] Fox, James J., ed. (1998). Religion and Ritual. Indonesian Heritage. Vol. 9. Singapore: Archipelago Press. ISBN 9813018585.

[:1-3] 3,0 ^3,1 Gunawan Tjahjono, ed. (1998). Architecture. Indonesian Heritage. Vol. 6. Singapore: Archipelago Press. ISBN 9813018305.

[1]

[2]

[3]