Lompat ke isi

Roma adhât Lewokluok

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Korkē panèka Roma adhât sè ètemmonè è dhisa Lewokluok, kacamatan Ḍemon Pagong, Kabupaten Flores Tèmor, Nusa Tenggara Tèmor, Inḍonesia. panèka Roma pangghung sè ta' anḍi' gheddhung bân ètonjhang sareng pan-bârâmpan tongghâk. kennenganna neng è tengnga;anna panḍuḍu'na suku-suku Ḍemon Pagong, se aropa'aghi bâgiyân ḍari suku Lamaholot.

Roma traḍisional panèka èkaghâbay kennengngan akompol para bângaseppo adhât ka'angghuy ngalakonè upacara ritual bân èkaghâbây alakana'aghi rapat ka'angghuy rèncana sadhâjâna kagiatdhân masyarakat, akadhi upacara abhersè'è bân mabeccè' roma.[1] Salaèn jâriya, Roma adhât panèka èbangun kennengngan ibada, samacemma candhi. Orèng asli Ḍemon Pagong parcajâ dâ' ḍewa-ḍewa langngè' bân bhumè, sè èkennal kalabân nyama "Rera Wula Tana Ekan,". Roma adhât ka'dinto èangghep bangunan sakral sareng orèng pribhumè bân simbol iḍentitas suku-suku Ḍemon Pagong.[2][3]

Roma adhât Lewokluok aropa’aghi kennengngan akompol para kapala suku Ḍemon Pagong. Bangunan panèka èpaddhek è tengnga dhisa bân èkalènglèngi roma-Roma adhât ḍâri suku-suku sè aghâdhui kontribusi ḍâlem pambangunanna.

Roma adhât Lewokluok ètonjhâng sareng pèlar-pèlar otama bân pèlar-pèlar cangghâ. Ennem pèlar otama, otabâ "ri'ē" è dâlem istilah lokal, alambangaghi bânnya'na suku otama: Kabēlen, Nēḍabang, Lewati/Kumanireng, Lubur, Lewolēin, bân Sogē Kun. Ennem suku paneka tamaso’ suku Lamaholot. Kabēlen èangghep suku sè berhak ka'angghuy ngalakonè bân mimpin upacara adhât. pèlar panonjhâng panèka alambangaghi jumlah suku pendukung, otabâ "blēdan" è ḍâlem istilah lokal. Bâng-sèbâng pèlar, èngghi panèka pèlar otama bân pilar panonjhâng, è eccèt kalabân motif ḍâri bhân-sabbhân suku.[2]

Proses pambangunan Korkē èbâgi ḍâ' serangkaian ritual soccè, èmolaè ḍâri mèlè bahan bân mogher ka'-bhungka'an, kantos Roma adhât lastarè. Karjâ panèka èkalakonè è bâkto sèyang, è bâkto malem masyarakat ajâgâ sambi atari bân anyanyè, nyarèta'aghi asal-usul bân carèta mitologis ḍâri suku-sukuna.[3]

Mènorot penelitian sè èlaksana'aghi sareng Iḍa Ayu Agung Inḍrayani bân èterbitaghi sareng Pusat Pelestarian Warisan Buḍâjâ Bhâli (BPCB), ḍâlem Roma adhât Lewokluok èbâgi dhâddhi 10 bâgiyân. Ḍuwa’ bagiyan tengnga okoranna 2,96 x 2,16 meter, ban bagiyan lowarra sè ballu’ lebbi kene’, okoranna 2,76 x 1,50 meter. Bagian tengnga, sè èsebbhut namang, èghuna'aghi ka'angghuy kennengngan toju' ḍâri suku-suku sè nolongè. Bagiyân lowar èghuna'aghi kennengngan ka'angghuy nyaba' sesajèn (aropa'aghi tompeng otabâ rengki) ka'angghuy ritual bân mènangka kennengngan toju' ka'angghuy bângaseppo adhât manabi kakorangan kennengngan è namang.[2]

  1. User, Super. "Berpetualang di Desa Demon Pagong". www.wisata.nttprov.go.id (in Inggris (Britania)). Archived from the original on 2019-02-20. Retrieved 2025-12-28. {{cite web}}: |last= has generic name (help)
  2. 1 2 3 artanegara (2017-08-10). "Studi Teknis Rumah Adat Lewokluwok, Larantuka, Flores Timur, Nusa Tenggara Timur - Balai Pelestarian Cagar Budaya Bali". Balai Pelestarian Cagar Budaya Bali (in American English). Retrieved 2025-12-28.
  3. 1 2 "Cendananews.com". www.cendananews.com. Archived from the original on 2023-12-11. Retrieved 2025-12-28.