Roma Walè

Roma Walè, otabâ balè, panèka bengkona orèng Minahasa è Sulawesi Dâjâ, sè èpadhâddhi è attas pangghung.^[1] Sacara etimologis, Walè artèna roma otabâ kennengngan. ghâbây orèng Minahasana, istilah walè langsung èmaksod dâ' geddhung otabâ kennengngan.^[2] Pambangunan Roma Walè biasana aghuna'aghi tradisi mapalus, sala sèttong bhângon kerrèng salèng èbâdâ'aghi dâri rassa èbhârengngè bân èkobâsa'aghi.^[3]

Bentu'

Umumma, roma-roma Minahasa èpalanjhâng bân èpadhâddhi è attas pangghung. Bâdâ lèma' kantos sanga' kalowarghâ, sè bhân-sabbhânna andi' dâpor dhibi'.^[3]

Dhâsar

Dhâsar aghâdhui andhâ duwâ' soko è adâ'.^[4] Andhâ èkobhur sadâlemma. È attas panèka bâdâ to-bâto sè èsambhung raket sè èghâbây dâri kaju otabâ bâto. Balo'-balo' kaju panèka salèng nyambhung, aghâbây struktur sè èterrossaghi bân ta' èpecca. Balo'-balo' kaju, ra-kèra 50 cm è diamèter, èbâdâ'aghi è bâbâna rangka sè salèng abâli. È attas, para' kabbhi angghuta struktural salèng nyambhung kaangghuy mastèaghi bengkona manjheng kowat.^[4]

Pangkat

Kalowarghâ sè palèng towa andi' kamar sè palèng ghâjheng, bân andhâ èghâbây dâri sèttong potong kaju kalabân èghâli soko. andhâ panèka ta' èpasang permanèn è sèttong bâgiyân dâri roma. Sabhâligghâ, èpasang ghâbây samentara bâkto è tengnga geddhung, artèna mon ta' èghuna'aghi polè, bisa èangka' bân èkèbâ ka dâlem. Hal ka'dinto èlakoni kaangghuy nyegghâ serrangan dâri kèbân alas otabâ moso sè jahat è malem arè.^[3]

È bâbâna bengko, bâdâ kennengngan è bâbâna bengko sè èghunaaghi kaangghuy aghâdhui taneman sè bisa rosak kaangghuy èghuna'aghi è pan-bârâmpan bulân sè bhâkal dâteng.^[4]

Rarampon

Raramampoan panèka istilah ghâbây dâpor. Ta' nyambhung ka bengkona sè otama. Èpasang è bingkèng roma otama. Arèya èlakoni kaangghuy nyegghâ apoy, polana kabbhi bâgiyân è roma èghâbây dâri kaju sè ghâmpang èobbhâr.^[4]

Kamar

Saellana lèbât labâng maso', bâdâ lorong panjhâghân sè èbâgi dâddhi duwâ' bâgiyân sè padâ. bâgiyân kangan bân kacer èghuna'aghi kaangghuy kamar tèdung. Kamar adâ', sè bâdâ è semma'na labâng maso', biasana èpadhâddhi angghuta kalowarghâ otabâ orèng towa sè la towa. Saellana panjhennengan maso', bâdâ lebbi bânnya' kamar sè kodhu ètamen sareng angghuta kalowarghâ sè ghi' ngodâ, contona na'-kana'.^[4]

Sombher-sombher

↑ "MEDIA MATRASAIN 12". webcache.googleusercontent.com. Èaksès tangghâl 2019-03-01.
↑ https://ejournal.unsrat.ac.id/index.php/daseng/article/view/15365/pdf
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 Wenas. J.,(2007). Sejarah dan Kebudayaan Minahasa (Cetakan Pertama). Sulawesi Utara: Institut Seni Budaya
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 ^4,4 developer, mediaindonesia com (2016-02-14). "Keunikan Rumah Adat Minahasa". mediaindonesia.com. Èaksès tangghâl 2019-03-01.

[1] "MEDIA MATRASAIN 12". webcache.googleusercontent.com. Èaksès tangghâl 2019-03-01.

[2] ttps://ejournal.unsrat.ac.id/index.php/daseng/article/view/15365/pdf

[:0-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 Wenas. J.,(2007). Sejarah dan Kebudayaan Minahasa (Cetakan Pertama). Sulawesi Utara: Institut Seni Budaya

[:1-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 ^4,4 developer, mediaindonesia com (2016-02-14). "Keunikan Rumah Adat Minahasa". mediaindonesia.com. Èaksès tangghâl 2019-03-01.

[1]

[2]

[3]

[4]