Roma Tambi
Roma Tambi panèka bengko adhât dâri Tampo Lore, Kabupatèn Poso, Propinsi Sulawesi Tengnga, Indonesia. bengko tradisional panèka èpadhâddhi è attas pangghung, kalabân atabbhâ jhughân èghuna'aghi mènangka gheddhung. Bengko Tambi panèka bengkona suku Pekurehua (Napu), Bada, bân Behoa è Lemba Lore, bân umumma èghuna'aghi sareng masyarakat. È pan-bârâmpan daerah è Sulawesi Tengnga, roma panèka abâdâ'aghi bengkona kèyaè adhât.[1] Sè èbhândhingaghi panèka bânnya'na tèngka'na sè nojjhu ka bengkona. Bengkona Tambi sè èghuna’aghi mènangka bengkona kèyaè adhât, bânnya’na tengka'na ghânjhil, dineng Bengkona Tambi sè èghuna’aghi mènangka masyarakat biasah, bânnya’na tèngka’na sè ghennep. Dhâsar bengkona aropa'aghi balok sè ètompo', è bâkto pondasi aropa'aghi bâto alam. tèngka'na èghâbây dâri dâun rumbia otabâ dâun perrèng sè èbellâ.[2]
Sosonan
[beccè' | beccè' sombher]Sosonan Bengkona Tambi panèka bengkona pangghung kalabân tiyang sè panḍâ' tèngghina ta' lebbi dâri sèttong mèter. Tiyang-tiyang sè nyangghâ panèka nomer sanga' bân èpasang è sèttong bân laènna ngangghuy pasak kaju. Tiyang-tiyang panèka biasana èghâbây dâri kaju bonati, macem kaju alas sè bhâdhânna kowat bân tahan rosak. Ghâ-cangghâ jârèya nolongè râng-bhârâng sè èkaghâbây dâri papan. Papan-papan panèka èpèyara, bân alas è bengkona Tambi ra-kèra 5 meter x 7 meter.
Dâri kennengnganna, bengko Tambi coma andi' sèttong kamar, kamar otama. Maskè coma sèttong kamar sè ghâghâng, bâdâ bânnya' fungsi. Kalakowan sabbhân arè, molaè dâri amassa' kantos tèdung kantos narèma tamoy, kabbhi èlampa'aghi è kamar sèttong panèka. Kaangghuy èlengkabbhi, bâdâ duwâ' bhângon tambâ'ân sè èpasang è lowar roma kaangghuy nolongè kalakowan laèn sè ta' bisa èlaksana'aghi langsung è roma otama: Pointua bân Buho, otabâ Gampiri. Pointua abâdâ'aghi kennengngan èghâli bherrâs, sè aghândhu' mortar panjhâghân sè èsebbhut Iso kalabân empa' tiyang. Buho, è sisi laèn, akadhi bengkona Tambi sè otama namong bâdâ duwâ' lantai. Lantai dhâsar abâdâ'aghi kennengngan panarèma'an ghâbây tamoy, è bâkto lantai attas abâdâ'aghi gudâng ghâbây bherrâs sabellunna èangghuy ka Pointua kaangghuy èghâli bân èproses.
Atap bengko tambi èbangun prisma kalabân sudut kènè' è attas, sè aghâbây katon tèngghi bân bisa èbâdâ'aghi è bâbâna bengko. Atap èghâbây dâri serrat palem otabâ dâun rumbia sè èpalanjhâng ka bâbâ bân abâdâ'aghi geddhung lowar.[3]
Kaangghuy abangun roma tambi, syarat otama roma addhep ka dâjâ-lao’, dhâddhi kodhu ta’ ngaddhep otabâ dhep-addhebbhân ḍâri mata'arè moncar otabâ sorop. è bâbâna, konstruksi bengkona akadhi jamur, kalabân prisma sè èghâbây dâri dâun rumbia bân serrat palem, akadhi sè ella èjhârbâ'aghi sabellunna.[3]
Sombher-sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Traveling Yuk: Lembah Bada Sulawesi Tengah. Èaksès tangghâl 27 Februari 2019.
- ↑ Pewarta Nusantara: Rumah Adat Provinsi Sulawesi Tengah. Èaksès tangghâl 27 Februari 2019.
- ↑ 3,0 3,1 Kamera Budaya: Rumah Tambi Rumah Adat Provinsi Sulawesi Tengah Èarsipaghi 2019-02-28 è Wayback Machine.. 4 Juni 2017. Diakses 28 Februari 2019.