Roma Kariwari
Kariwari panèka sala sèttong roma adhât khas Papua, èngghi panèka roma tradisional orèng Tobati - Enggros sè oḍi' è seddhi'na Teluk Youtefa bân Tase' Sentani (èsebbhut Kombo sareng suku Sentani), Jayapura. Bhân-sabbhân roma tradisional Papua laènna akadhi honai bunter. Roma Kariwari abhângon akadhi piramida segi bâllu'. Roma kariwari biasana èghâbây ḍâri perrèng, kaju bessè, bân dâun saghu. Roma Kariwari aropa'aghi ḍuwâ' lantai bân tello' kamar otabâ tello' kamar, bhân-sabbhânna anḍi' fungsi sè bhidhâ. Arsitektur roma Kariwari jhughân èyangghep cè' lèburrâ bân aropa'aghi simbol penting ḍâri kabhudhâjâ'an Papua, sè dhâddhi fitur ikonik è anjungan Papua è Taman Mini Indonesia Indah.[1][2][3][4]
Fungsi
[beccè' | beccè' sombher]Roma Kariwari bhunten akadhi roma Honai sè bisa èkennengngè sareng sapa bhâi, ta' bisa jhughân dhâddhi kennengnganna kapala suku - bânnè akadhi roma Honai sè anḍi' fungsi politik bân hokom. Roma Kariwari lebbi khusus aropa’aghi kennengngan pangajhârân ban ibâḍâ, maka ḍâri ka’ḍinto posisi roma Kariwari è ḍâlem masyarakat suku Tobati-Enggros èyangghep kennengngan sè ghâma tor soccè.[1]
Roma Kariwari khusus èmaksod ka'angghuy pamolangan na'-kana' lakè' sè ghi' ngoḍâ. È roma Kariwari panèka, sadhâjâna ana' lakè' sè ampon aomor ḍu bellâs taon molaè èkompollaghi bân èlatè ka'angghuy ajhâr parkara kaoḍi'ân orèng lakè' sè la ḍibâsa è masa sè bhâkal ḍâteng, akadhi nyarè kaoḍi'ân otabâ napaka, tanggung jawab ghâbây kalowarga, bân salaènna. Kalabân pamolangan panèka, èyarep na'-kana' lakè' sè ghi' ngoḍâ bisa dhâddhi orèng seppo sè kowat, tanggung jawab, bân ahli è bâkto sè bhâkal ḍâteng. Kaahliyân sè èyajhâri biasana abhuru (mighâ' kèbân), ngokèr, atanè, aghâbây sanjata, bân jhughân tèknik perrang.[1][5]
Roma Kariwari bhunten èghâbây mènangka kennengan oḍi' ḍâ' warga, roma panèka afungsi lebbi mènangka kennengngan ibâḍâ otabâ posat kagiyadhân rohani Suku Tobati-Enggros bân jhughân posat kagiyadhân pamolangan ghâbây na'-kana' ngoḍâ akadhi sè ampon èjhârbâ'aghi sabellumma.
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ 1,0 1,1 1,2 "Rumah Kariwari » Budaya Indonesia". budaya-indonesia.org. Retrieved 2025-12-28.
- ↑ "Mengapresiasi Kebudayaan Suku Asmat di Museum Asmat". Indonesia Kaya. Retrieved 2025-12-28.
- ↑ "4 Rumah Adat Papua Lengkap dengan Penjelasannya - Kalimat ID". Kalimat ID (in Indonesia). 2019-02-11. Archived from the original on 2019-04-01. Retrieved 2025-12-28.
- ↑ "Rumah Adat Papua". gpswisataindonesia.info (in American English). Archived from the original on 2019-04-01. Retrieved 2025-12-28.
- ↑ Tamtama, Anggita Dika. "RUMAH KARIWARI SUKU TOBATI-ENGGROS: FILOSOFI DI BALIK ARSITEKTUR PAPUA". Winnicode (in Inggris). Retrieved 2025-12-28.