Roma Jew
Roma Jew, sè èkennal jhughân mènangka Bengko Bujang, panèka bengko tradisional sè asalla dâri suku Asmat, khusussa dâri ibukota provinsi Papua, Agats. Bengko Yahudi, sè èkennal jhughân kalabân pan-bârâmpan nyamana: Je, Jeu, Yeu, otabâ Yai[1], panèka bengko pangghung persegi lanjhâng sè èghâbây dâri kaju, kalabân keddhung bân atap sè èghâbây dâri saghu anyaman otabâ dâun palem nipah.[2] bentu' unik dâri Jew House panèka ta' aghuna'aghi pako sakalè, namong aghuna'aghi akar rotan mènangka sambhungan.[3]
Ènyamaè Bengkona Bujang polana roma panèka kennengnganna akompol lalakè’ sè ghi’ ta’ akabin otabâ bâbinè' sè ghi' ta' alakè. Na'-kana' sè ghi' aomor 10 taon, bân bâbinè'an, ta' èpabâli maso' ka dâlem Roma Jew.[4]
Cora' Roma Jew
[beccè' | beccè' sombher]Bengkona Bujang èpadhâddhi dâri bahan alam sè èghâdhui dâri lingkungan sekitar, ètoro'è kaparcajâ'ân tradisional Asmat jhâ' bângatowana bân lingkungan sekitar alakoh areng-sareng kaangghuy nyadiyâ'aghi kabhutowan. Kaju sè èghuna'aghi kaangghuy abangun Roma Jew panèka kaju bessè sè kowat, tahan aèng, khusussa aèng tasè', polana kennengngenna orèng Asmat, sè semma' ka pasèsèr bân aèng tabâr.[5] Roma Jew salanjhângnga èpadhâddhi ngaddhep ka songay, khusussa è pèngghirra songay, khusussa è tikungan. Tiyang-tiyang sè nyangghâ otama bengko panèka èukir kalabân motif Asmat. Alesan kaangghuy abangun Roma Jew è tikungan panèka polana è jhâman kona, perrang antarana ètnis è dâlem suku Asmat ampon umum. abangun è pèngghirra songay, khusussa è tikungan, aghâbây masyarakat Roma Jew lebbi ghâmpang ngaonèngè serrangan moso. Maskè, samangkèn, taḍâ' polè perrang antarana ètnis bân kapala è antara suku-suku Asmat.[2]
Bitongan labâng è dâlem Roma Jew padâ sareng bitongan perapian bân patung Mbis (patung bângatowa Asmat), sè jhughân adhâsar bitongan kalowarghâ otabâ Tysem è dâlem suku Asmat sè odi' è sekitar Roma Jew.[6] Mètorot kaparcajâ'ân Asmat, patung-patung Mbis èmaksod kaangghuy nola' pangaro jhujhur dâri para ngangodhâdhân è dâlem roma. Salaèn jârèya, bâdâ bentu' khusus laènna dâri Roma Jew, akadhi:
- Luas roma khas è Roma Jew panèka 10 x 15 meter.
- Roma Jew bisa sampè' 30-60 mèter lanjhângnga bân 10 meter lèbârra.[2]
- Bâdâ duwâ' labâng sè bâdâ è adâ' bân budina bengko.
- Atabbhâ èghâbây dâri anyaman nipah otabâ dâun palem saghu.
- tiyang-tiyang panyokong èghâbây dâri kaju bessè sè tèngghina 2,5 meter[3] bân èukir kalabân motif suku Asmat.
- alas Roma Jew biasana èkaghâbây dâri bahan sè padâ bân atabbhâ: dâun saghu.
- Dhung-gheddhungnga bengkona èkaghâbây dâri bhungkana saghu sè ètennon teppa’ bèn ètalè’è kalabân akar rotan.
- Dhung-gheddhungnga, atabbhâ, bân alassâ âghântè’è sabbhân lèma taon.
- Roma Jew biasana èpadhâddhi è sekitar bengkona kalowarghâ kènè', biasana èsebbhut Cem otabâ Tysem.[3]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ p.khrisno.a. "Asmat, Rumah Je, dan Arsitek Indonesia | itch creature" . Èaksès tangghâl 2019-03-22.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Nomphoboas yang Mengganas di Mumugu. Surabaya: Pusat Humaniora, Kebijakan Kesehatan Dan Pemberdayaan Masyarakat & LEMBAGA PENERBITAN BALITBANGKES. 2014. kaca 38. ISBN 9786021099087.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Kaya, Indonesia. "Jew, Rumah Bujang Suku Asmat - Situs Budaya Indonesia". IndonesiaKaya . Èaksès tangghâl 2019-03-22.
- ↑ S840209107, Eulis Anggia Budiarti (2010). Ratu Lembah Baliem Novel Petualangan Di Irian Karya Ircham Machfoedz (Tinjauan Sosiologi Sastra, Unsur Budaya, Dan Nilai Pendidikan). Universitas Sebelas Maret Surakarta: DIgital Library. kaca XC.
- ↑ "Jew: Rumahnya Para Bujang Suku Asmat". Radio Pemuda FM - Radio Online Anak Muda Indonesia . 2017-10-26. Èaksès tangghâl2019-03-22.
- ↑ Admin. "Rumah Bujang, Jati Diri Asmat | JERAT PAPUA". Èaksès tangghâl 2019-03-22.