Roma Gadang Kajang Padati

Roma Gadang Kajang Padati panèka roma adhât è Minangkabau sè ta' anḍi' ata' sè abhângon gonjong, namong noro'è bhângon ata' pedati sè aropa ata' pelana, namong tajhem (lancip) è konco'na. Roma adhât panèka bisa ètemmoè è Padang, khusussa è ḍaèra Kuranji, Pauh, bân Koto Tangah.^[1]

È jhâman Kesultanan Acèh, bâḍâ atoran jhâ' roma gadang ta' kèngèng nèndhâ roma adhât è Darek, namong kodhu camporan Acèh sareng Minangkabau. Karana panèka roma adhât ka’ḍinto èpangaro sareng Acèh, langkong-langkong ḍâri bhângon ondhâghân sareng okèranna.^[2]

Sajhârâ

Kesultanan Aceh èawwâlè kalabân karaja'an Samudra Pasai, sè saterrossa aobâ Acèh dhâddhi wilajâ kosmopolitan. Kesultanan Ace bâḍâ è konco' ḍâjânaSumatera, madhâddhi pamaso'an ka Selat Malaka bân bâḍâ è pèngghirrâ Samudra Hindia. Orèng ḍâri pan-bârâmpan kennengngan è dhunnya ḍâtâng ka Aceh bânnè namong ka'angghuy nyarè pon-rempon bân ngissè'è polè parsaḍiyâ'ân, namong jhughân ka'angghuy mamajhuwaghi paradaban, akadhi wisatawan Arab bân Gujarat.^[2]

Bânya' aspek bhudhâjâ material wilajâ pasèsèr èpangaro sareng Kesultanan Acèh, tamaso' roma-roma tradisional ala Melayu (Acèh). Cateddhân sè èmolaè ḍâri taon 1500 noddhuwaghi jhâ' arsitektur roma tradisional panèka dhâddhi poko' ḍâri aspirasi Kesultanan Acèh. È taon ghânèka jhughân sèttong pangèran Minangkabau sareng sèttong pottrè Acèh akabin. Namong, pakabinan ka’ḍinto ta’ ajhâlân kalabân saè, saèngghâ Acèh mangka' tor nyerrang ka Minangkabau. Acèh jhughân ngontrol sombher-sombher komoditas dhâghâng è pasèsèr bârâ'.^[2]

Molaè taon 1607 bâkto Acèh sè èpèmpèn sareng Sultan Iskandar Muda ngobâsaè pasèsèr bârâ', Acèh aghuli mènangka monopoli dhâghâng bân ro'-noro' ḍâlem adhât kabhudhâjâ'ân, kantos noro' makalowar paratoran. Sala sèttong atoranna èngghi panèka roma adhât kodhu èpaddhek kalabân nyampor pangaro Acèh sareng Minangkabau, tor ta’ kèngèng nindhâ roma adhât sè baḍâ è darek.^[2]

Pan-bârâmpan panalètè apangrasa jhâ’ sabbâb èlaksana’aghi paratoran ka’ḍinto karana masala topografi è ḍaèra sè ta' yâkin bisa maddhek roma-roma gadang akadhi sè baḍâ è ḍaèra Darek. Mèlana, baḍâ bhidhâna roma adhât è ḍaèra Darek bân ḍaèra pasèsèr akadhi Kotta Padang.

Tipologi

Roma Gadang Kajang Padati èbhângon ka'angghuy pottrana sè anḍi' hubungan sareng panakanna sè didakekan otabâ èpasemma'.^[3] Saccara arsitektur, gheddhung panèka akadhi roma gadang jennis ata' sè aropa'aghi Tungkuih Nasè'. Bhidhâna bâḍâ è attas ata'an, sè aropa'aghi ata' pelana kalabân konco'na ta' èyangkat. Ènyamaè Kajang Pedati polana bhângon ata'na ngadopsi bhângon ata' pedati, alat transportasi tradisional sè ètarèk kerbhuy.

Sombher

↑ Rahmat Irfan Denas (2019). "Kajang Padati Padang yang Tergerus". Harian Khazanah.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 "Arsitektur Rumah Adat Pauah Padang.pdf". Google Docs. Retrieved 2025-12-28.
↑ Purwanita Setijanti (2012). "Eksistensi Rumah Tradisional Padang dalam Menghadapi Perubahan Iklim dan Tantangan Jaman" (PDF). Institut Teknologi Sepuluh November.

[1] Rahmat Irfan Denas (2019). "Kajang Padati Padang yang Tergerus". Harian Khazanah.

[:0-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 "Arsitektur Rumah Adat Pauah Padang.pdf". Google Docs. Retrieved 2025-12-28.

[3] Purwanita Setijanti (2012). "Eksistensi Rumah Tradisional Padang dalam Menghadapi Perubahan Iklim dan Tantangan Jaman" (PDF). Institut Teknologi Sepuluh November.

[1]

[2]

[3]