Potrè Konèng
R.A. Potrè Konèng èngghi panèka sala sèttong potrè sè kalonta è Karaton Songennep. Asmana sè saongghuna Saini, èlahirragi ḍâri Dewi Saini bân Rato Wagung Rukyat, Rato Sumenep, ejuluk Saccadiningrat. Wagung Rukyat rèya toronanna Brumakanda bân Endang Kilengan. Adhâsar dha’ catheddhân silsilah gapanèka, Potrè Konèng panèka toronan se saongghuna dâri Rato Sumenep. E bâkto ganèka karaton panèka bâdâ e dhisa Banasare, Sumenep, Madhurâ.
Raden Ajeng Saini andhi’ kole’ sè cèlleng, cèlleng, raddhin tor masenneng mata. Sâbbab dâri bârnana kole’na, abâ’na èkennal kalabân nyama Potrè Konèng (Putri Koneng). Nyamana segghut ekaeding dâlem carèta-carèta Sumenep. Sèttong carèta segghut èkaenga'è sareng orèng Sumenep, Madhurâ, èngghi panèka pottrana rato sè lebur atapa, sala sèttong kennengngan patapanah èngghi panèka Guwa Pâjjhudhân.
Mènorot carèta rakyat Sumenep Madhurâ, Potrè Konèng ampon kalonta. nyamana bhâghus bân andi' kepribadian sè beccè'. Potrè Konèng odi' è abad ka-15 Masehi. Hobina panèka meditasi, bân mènorot carèta, èpon tèdung sakejja' bân amempe ètemmoè orèng lake' sè matakerjat èpon, Adopoday. Saamponna gapaneka, kaodhi’anna aoba, laju rembi’ pottra lalake’ se anyama Jakatole. Caretana Potre Koneng patot ekataowe, ngalebbi’i raddinna.[1]
Nilai Kepribadian
Potrè Konèng, otabâ RA. Saini, èkennal polana pribadina sè beccè', oca'na sè alos, bân kasokan abhânto bân ngotama'aghi kapentingan masyarakat è bâkto jârèya. Salerana jughân lèbur atapa, akadhi sè ècareta’aghi dâlem carèta rakyat è Guwa pâjjhuddân, Sumenep.
Potrè Konèng èkaparcajâ sareng masyarakat aghadhuwan kakobasa’an supranatural se bisa mabaras sadhâja panyake’. Jhugân gâdhuwân kamampowan ajâgâ pasukanna dâri serrangan pasukan penjajah Bâlandhâ, sè è bâkto ghapanèka aghâdhuwân maksod kaangguy ajhâjhâh tor ngator Madhurâ. Sèfat-sèfatna sè saè adaddhiagi masyarakat ngaghunge Potrè Konèng.
Nilai-nilai Rohani
Kakowadhân gaib, raddin, bân robana Potre Koneng ta’ cokop; èpon jhughân èkennal mènangka tokoh agama sè taat. Hal ka’dinto ebukteaghi kalaban baca’an Yasin se ros-terrosan sabban malem Juma’at. Tojjhuwânna kaangghuy nambai rassa sokkor dâ' Gustè Allah sè Mahakobasa bân mandhâr masyarakat kaangghuy èngèt ka bangatowana bân adu'a kaangghuy bangatowana.
Nilai-nilai Sosial
Potre Koneng ngagunge rassa sosialisme se koko. Empati bân simpatina aghâbây èhormati. hal ka'dinto ètonjhuaghi kalabân abhânto orèng laèn bân mabaras panyakè'na kalabân tanangnga dhibi'. Bâ'na ta' abida'aghi kasta, arta, otabâ kemiskinan.
Mènangka putri, Potrè Konèng andi' tanggung jawab pribadi kaangghuy mèyara reputasi keluarga karajaan. Abâ’na ngalame kasossa’an sè mamaksa abâ’na èpesa dâri ana’na sè èkatarèsnaè, Jakatole. è sèttong arè, pottrana ètemmo Empu Kelleng, se pas mèyara.
Kabeccè’anna Potrè Konèng adhâddiyagi abâ’na kalonta e masyarakat. Maske lahir dâri kasta tengghi, Potrè Konèng lèbur abhânto orèng ta’ parduli kastana. Bâ'na ngalakonè lalakon beccè' ta' kalabân kasta. Tingkat rohanina jhughân èangghep luar biasa, kalabân kamampowân kaangghuy mabârâs orèng sake' kalabân tanangngah dhibi'.
Pottrena Rato Saccadiningrat Sumenep sè èangghep bân ekataresnae sareng masyarakat, sajân èkasennengnge rakyatdhâ. Potrè Konèng bânni ghun coma raddhin, tapè jhughân andi' pangataowan rohani sè luar biasa. Bân namong orèng sè èpele sè andi' kamampoan khusus panèka.
Dâri kapribadianna, bâbine’ Madhura pantes nero nilai-nilai Potrè Konèng: pribadi, sosial, tor rohani. Potrè Konèng aghâdhui bakat sè èbhâkta Gustè Allah kaangghuy ngalakonè lalakon beccè' bân abhânto orèng laèn, ta' parduli dâri kelas ekonomi, pendidikan, otabâ faktor laènna.
Sala settong oreng bine’ kalonta e Sumenep, Madhurâ, sè rohanina sè luar biasa ta’ sampe’ ngadhep ka kasombongan, sombong, otabâ ngendhi’i oreng laen. Kamampowanna sè luar biasa è lowar bâtes normalitas panèka hadiah dâri Ghustè Allah, sè mampu aghi kaangghuy terros ngalakonè lalakon beccè' ta' ambu-ambu. panèka sè akherra aghâbây èpon èkaenga'è.