Perrang Jhâbâ (1741–1743)

Serradhân atopik umum ka`ḍinto èngghi panèka sabâgiyân rintisan. Abâ`na kèngèng abhânto Wikipèḍia kalabân ngembhângaghi.

Perrang Jhâbâ ḍâri taon 1741 kantos 1743, panèka konflik asenjata antara gabungan tentara Cèna bân Jhâbâ alabân Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) sè èmolaè è Jhâbâ tengnga bân tèmor. Sa'ampona pasukan Bâlândhâ mate'è 10.000 orèng Cèna è Batavia (samangkèn Jakarta), rèng-orèng sè salamet buru ka Semarang èbâbâna kapamèmpènan Khe Pandjang. Maskè bâḍâ parèksa'an jhâ' bhâkal ḍâteng pemberontakan, kapala militer VOC Bartholomeus Visscher ta' pardhuli ḍâ' parèngeddhân bân ta' nyaḍiyâ'aghi bhântowan. Sambi parkembhângan kabâḍâ'ân, Sunan Mataram Pakubuwono II mèlè nolongè pemberontak Cèna sambi pè-yapè abhânto Bâlândhâ.

Latar Belakang

Sa'amponna abit ètinḍâs sareng pamarènta kolonial Bâlândhâ, etnis Cèna è Batavia (samangkèn Jakarta) aberontak è tangghâl 7 Oktober 1740, sè mate'è 50 prajurit Bâlândhâ è Meester Cornelis (samangkèn Jatinaghârâ) bân Tanah Abang.^[1] Pamberontakan panèka èpa'ambu sareng Gubernur Jenderal Adriaan Valckenier, sè ngèrèm 1.800 pasukan, bhâreng schutterij (milisi) bân sabellâs batalion wâjib militer, ka Meester Cornelis bân Tanah Abang; rèng-orèng rowa aghâbây jhâm malem ghâbây sakabbhina rèng-orèng Cèna è ḍâlem gheddhung kotta ka'angghuy nyegghâ rèng-orèng rowa ta' akanca sareng moso Bâlândhâ.^[1] Bâkto 10.000 orèng ètnis Cèna ḍâri ma'-semma'anTangerang bân Bekasi èyadang neng gerbang kalagghu'enna,^[2] Valckenier langsung mabâḍâ rapat dârurât ghâbây 9 Oktober.^[3] È arè rapat, Bâlândhâ bân ètnis laènna è Batavia molaè mate'è sakabbhina ètnis Cèna è kotta kasebbhut, sè nyebbhâbhâghi ra-kèra 10.000 orèng matè è ḍâlem ḍuwâ' minggu.^[4]

Para' ahèr Oktober 1740, orèng sè salamet ḍâri pembantaian, sè èpèmpèn sareng Khe Pandjang, nyoba' buru ka Banten, namong èlanglang sareng 3.000 pasukan ḍâri Kesultanan Banten.^[4]^[5] Rèng-orèng sè salamet pas buru ka tèmor nojjhu ka Semarang.^[6]^[5] Maskè Letnan Cèna Kwee Yong Khoo ampon aparèng parèngeddhân parkara kamungkènan pemberontakan sè bhâkal ḍâtâng, komandan militer ḍâ' Jhâbâ, Bartholomeus Visscher, ta' pardhuli ḍâ' ancanan kasebbhut. Maskè orèng Cèna minoritas è Jhâbâ, rèng-orèng ka'ḍissa' molaè ajhâlin sakoto sareng orèng Jhâbâ, sè aropa'aghi ètnis sè palèng bânnya' è polo kasebbhut.^[7]

Sombher

↑ ^1,0 ^1,1 Setiono, Benny G. (2008). Tionghoa dalam Pusaran Politik. Jakarta: TransMedia Pustaka. ISBN 979-799-052-4. kaca. 111–113.
↑ Dharmowijono, W.W. (2009). Van koelies, klontongs en kapiteins: het beeld van de Chinezen in Indisch-Nederlands literair proza 1880–1950 (Doctorate in Humanities thesis) (ḍâlem bhâsa Bâlândhâ). Universiteit van Amsterdaam. Èyaksès tangghâl 25 Ḍèsèmber 2025.
↑ Setiono 2008, kaca. 114.
↑ ^4,0 ^4,1 Setiono 2008, kaca. 114–116, 119.
↑ ^5,0 ^5,1 Ricklefs, Merle Calvin (1983). "The crisis of 1740–1 in Java: the Javanese, Chinese, Madurese and Dutch, and the Fall of the Court of Kartasura". Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde (ḍâlem bhâsa Inggris). 139 (2/3): 268–290. doi:10.1163/22134379-90003445.
↑ Setiono 2008, kaca. 135.
↑ Setiono 2008, kaca. 136–137.

[:2-1] 1,0 ^1,1 Setiono, Benny G. (2008). Tionghoa dalam Pusaran Politik. Jakarta: TransMedia Pustaka. ISBN 979-799-052-4. kaca. 111–113.

[2] Dharmowijono, W.W. (2009). Van koelies, klontongs en kapiteins: het beeld van de Chinezen in Indisch-Nederlands literair proza 1880–1950 (Doctorate in Humanities thesis) (ḍâlem bhâsa Bâlândhâ). Universiteit van Amsterdaam. Èyaksès tangghâl 25 Ḍèsèmber 2025.

[3] Setiono 2008, kaca. 114.

[:0-4] 4,0 ^4,1 Setiono 2008, kaca. 114–116, 119.

[:1-5] 5,0 ^5,1 Ricklefs, Merle Calvin (1983). "The crisis of 1740–1 in Java: the Javanese, Chinese, Madurese and Dutch, and the Fall of the Court of Kartasura". Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde (ḍâlem bhâsa Inggris). 139 (2/3): 268–290. doi:10.1163/22134379-90003445.

[6] Setiono 2008, kaca. 135.

[7] Setiono 2008, kaca. 136–137.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]