Panyerbuwân ka Batavia

Panyerbuwân ka Batavia panèka serrangan è taon 1628 bân 1629 sareng Sultan Agung ḍâri Kesultanan Mataram è Batavia (samangkèn Jakarta), posatta VOC è Polo Inḍonèsia, è taon 1628 kalabân tojjhuwân kaangghuy ngojuk VOC ḍâri Jhâbâ, saterrossa madhâddhiyâghi Batavia mènangka pangkalan militèr sabellumma ngalakonè serrangan ka Banten.

È taon 1621, Mataram molaè ahubungan sareng (VOC). Mataram bân VOC salèng ngèrèm duta besar. Nangeng, VOC ta’ enḍâ' abhânto Mataram è bâkto nyerrang Sorbhâjâ. Hasèlla, hubungan diplomatik antara Mataram bân VOC rosak. Serrangan panèka èmolaè è tangghâl 22 Agustus 1628, è Teluk Jakarta, kalabân mamangkat 59 parao sè ngèbâ 900 prajurit è bâbâna Tumenggung Bahureksa ḍâri Kendal. Tangghâl 3 Ḍèsèmber 1628 pasukan Mataram ḍâpa’ ka Batavia.

Panyebbâbbhâ

VOC, sè sabellumma anḍi' markas è Ambon, Polo Maluku, ngèrèm otosan ka'angghuy mayâkin Sultan Agung ka'angghuy ngèdhinnaghi VOC ka'angghuy maddhek kennengan dhâghâng è pasèsèr ḍâjâ Mataram. Namong, Sultan Agung ta' enḍâ', polana hal ka'ḍinto bhâkal èkontrol VOC è attas ekonomi paseser lao'. Sabbhâb ka'ḍinto hubunganna Mataram bân VOC molaè ta' sarmu.

È taon 1619, VOC arebbhu' Jayakarta (è bâgiyân bârâ' Polo Jhâbâ sè ghi' ta' èpata'lu' sareng Mataram) ḍâri Kâsultanan Banten bân ènyamaè " Batavia " (samangkèn Jakarta). Markas posatta pas èyallè ka Batavia. Ngakone kakowasa’anna bhângsa Bâlândhâ ban perusahaan dhâghâng, Sultan Agung molaè mèkkèr kaangghuy amanfa'ataghi VOC ḍâlem ngadhebbhi Sorbhâjâ tor Kesultanan Banten.

Serrangan Lu-Ghâlluna

Peta Batavia ra-kèra taon 1627. È kacèrra ghâmbhâr, ngabâs ka lao', bâḍâ Kasteel.

Armada Bahureksa ngèbâ sapè 150 mègghi', ghulâ 5.900 karong, dhugghân 26.600, bân nasè' 12.000 karong. Mataram ngatorraghi hal ka'ḍinto mènangka alasan ghâbây pangaterrona ka'angghuy adhâghâng sareng Batavia. Namong, orèng Bâlândhâ sial. Kalagghu'enna, rèng-orèng rowa satuju ka'angghuy matoron sapèna, kalabân syarat kapal-kapal Mataram coma bhâkal alènglèng sèttong per sèttong. Satos prajurit sè asenjata ḍâri garnisun Kasteel (benteng) èpabâli ka'angghuy ajâgâ.

Serrangan kaḍuwâ'

Sultan Agung nyerrang Batavia ka'angghuy kaḍuwâ' kalèna è taon salastarèna. Pasukan sè awwâl, sè èpèmpèn sareng Adipati Ukur, mangkat è bulân Mèi 1629, è bâkto pasukan kaḍuwâ', sè èpimpin sareng Adipati Juminah, mangkat è bulân Juni. Bânnya’na kabbhi 14.000 orèng. Serrangan sè lu-ghâlluna gagal èantisipasi kalabân maddhek lombhung padi sè èsèmpen è Karawang bân Cirèbon. Namong, VOC ngangghuy mata-mata, ahèrra nemmo bân maancor kabbhi. Sakabbhina ghânèka aghâbây pasukan Mataram kakorangan pasukan, bân èkennèng malaria bân kolera, sè cè' malemma pasukanna bâkto napa' ka Batavia.