Panembahan Ratu I
 | Serradhân atopik umum ka`ḍinto èngghi panèka sabâgiyân rintisan. Abâ`na kèngèng abhânto Wikipèḍia kalabân ngembhângaghi. |
| Carèta oḍi' | |||
|---|---|---|---|
| Èlahèraghi | 1547 (Kalender Masehi Gregorius)  Kesultanan Cirebon (id)  | ||
| Sèdhâ | 1649 (101/102 taon) | ||
| |||
| Data pribadi (id) | |||
| Aghâma | Sunni bi' Islam | ||
| Kalakoan | |||
| Karjâ | Bangsawan (id) bi' penguasa (id) | ||
Panembahan Ratu I (1547-1649 M) panèka sultan katello' Cirèbon sè marènta molaè taon 1570 kantos 1649.[1][2] Lahèr kalabân nyama Zainul Arifin, èwârisi tahta è omorra sè 23 taon ḍâri bângatowana, èngghi panèka Sunan Gunung Jatilah sè marènta mènangka rato saabiddhâ duwâ' taon antara taon 1568 bân 1570.[3]
Jhâman pamarènta'an Panembahan Ratu, sè abiddhâ 79 taon, aropa'aghi periode kamajhuwân èkonomi, è ka'ḍimma' palabbhuan-palabbhuwân sè èkowasaè Cirebon èjamin panjâgâ'ânna ḍâri serrangan manca, sè adhâddhiyâghi Cirebon sala sèttong posat èkonomi penting è abad kâ-17.[4] Karaja'an Sunda, sè sabelumma moso Cirebon è jhâman pamarenta'anna Sunan Gunung Jati, lastarè è taon 1579 sa'amponna èkala' sareng Sultan Banten, Maulana Yusuf.[5] Banten bân Cirebon akor ka'angghuy abâgi pangaro è wilajâ sè èmolaè ḍâri karaja'an Sunda kalabân Songay Citarum mènangka bates.[6] Cirebon toman ngalamè konflik sareng Sumedang è bâbâna Prabu Geusan Ulun ra-kèra taon 1585-1588, sabbhâb ḍâri Kadhâddhiyân Harisbaya sè lastarè kalabân paserra’an ḍaèra Singdangkasih ḍâri Sumedang ḍâ’ Cirebon.[7] Hubungan antara Cirebon sareng Kesultanan Pajang è tèmor ampon saè, amarghâ rato Panembahan Ratu, Glampok Raras panèka pottrana Jaka Tingkir, sultan Pajang sè kapèng sèttong. Sa'amponna posat kakowasa'an è tèmor aghâli ḍâri Pajang ka Mataram è taon 1586, Cirebon on-laon molaè èlang kadaulatanna, è ka'ḍissa' pangarona Mataram maso' bân sajân kowat è abad ka-17. Pangobâsa Mataram sè lu-ghâllu, Sutawijaya, ngormatè Panembahan Ratu polana kaḍuwâna ampon aḍukung Pangèran Benawa sè è bâkto jârèya aperrang moso Arya Pangiri.[8] Namong, sèkap sè bhidhâ ètonjhuaghi sareng Sultan Agung, pottrana Sutawijaya. Politik palèbârân sè èlaksana'aghi sareng Sultan Agung mamaksa Cirebon ka'angghuy nonḍu' mènangka naghârâ vasal Mataram è taon 1619.[9] È taon panèka, perusahaan dhâghâng VOC otabâ Kompeni Bâlândhâ sè èpèmpèn sareng JP Coen mata'lu' kotta palabbhuwân Jayakarta sè èghâdhui Banten bân molaè maddhek Batavia.[10] Ka'angghuy ngatasè ancaman ḍâri VOC ka jalur perdhâghângan tasè' è ḍaèra pasèsèr lao' Jâbhâ ka Polo Maluku, Sultan Agung aghâbây Cirebon mènangka pangkalan militer otama Mataram sabellumma nyerrang Batavia ḍu kalè.[11] [12] Ḍuwâ' serrangan Mataram panèka ta' bisa è ḍâlem mata'lu' Batavia, è ka'ḍimma peran Batavia mènangka kotta palabbhuwân penting è Nusantara panèka sajân rajâ.[13] Cirebon dhibi' molaè ahubungan dhâghâng sareng Batavia è taon 1632, sa'amponna pangarona Mataram è pangaèngan lao' Jhâbâ molaè lemma. Awwâl hubungan ka’ḍinto èmolaè karana Cirebon nyoba’ ngorangè pangarona Mataram sè sajân kowat. Hubungan sè semma' antarana Cirebon sareng Mataram è ahèr pamarènta'an Panembahan Ratu adhâddhiyâghi hubunganna Cirebon sareng Banten abâk renggâng amarghâ kamosowan sè tombu è antarana Banten sareng Mataram, namong Cirebon pagghun nyoba' teptep netral ḍâ' ḍuwâ' naghârâ tatangghâna. Sèkap netral panèka abhânto Panembahan Ratu kaangghuy ajâgâ kadaulatan è bâkto pamarènta'anna.[14]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ West Java Miracle Sight: A Mass of Verb and Scene Information (in Indonesia). MPI Foundation. 2005.
- ↑ M.A, Prof Dr H. J. Suyuthi Pulungan (2022-02-16). Sejarah Peradaban Islam di Indonesia (in Indonesia). Amzah. ISBN 978-602-0875-48-4.
- ↑ Abdullah, Muhlis (2020). HURU-HARA MAJAPAHIT DAN BERDIRINYA KERAJAAN ISLAM DI JAWA (in Indonesia). Araska Publisher. ISBN 978-623-7537-49-6.
- ↑ Hernawan, Wawan; Kusdiana, Ading (2020-05-12). BIOGRAFI SUNAN GUNUNG DJATI: Sang Penata Agama di Tanah Sunda (in Indonesia). LP2M UIN Sunan Gunung Djati Bandung. ISBN 978-623-93720-1-9.
- ↑ West Java Miracle Sight: A Mass of Verb and Scene Information (in Indonesia). MPI Foundation. 2005.
- ↑ M.A, Prof Dr H. J. Suyuthi Pulungan (2022-02-16). Sejarah Peradaban Islam di Indonesia (in Indonesia). Amzah. ISBN 978-602-0875-48-4.
- ↑ Wildan, Dadan (2003). Sunan Gunung Jati antara fiksi dan fakta: pembumian Islam dengan pendekatan struktural dan kultural (in Indonesia). Humaniora. ISBN 978-979-9231-66-6.
- ↑ Notosusanto, Marwati Djoened, Poesponegoro, Nugroho (2008). Sejarah Nasional Indonesia Jilid 3: Zaman Pertumbuhan & Perkembangan Kerajaan Islam di Indonesia (in Indonesia). Balai Pustaka (Persero), PT. ISBN 978-979-407-409-1.
{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Pustaka rajya rajya i bhumi Nusantara (in Indonesia). Bagian Proyek Penelitian dan Pengkajian Kebudayaan Sunda (Sundanologi), Direktorat Jenderal Kebudayaan, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan. 1991.
- ↑ Adi, Windoro (2010). Batavia, 1740: menyisir jejak Betawi (in Indonesia). Gramedia Pustaka Utama. ISBN 978-979-22-5451-8.
- ↑ Sejarah Daerah Jawa Barat (in Indonesia). Direktorat Jenderal Kebudayaan.
- ↑ Muanas, Dasum (1998-01-01). Arsitektur Tradisional Daerah Jawa Barat (in Indonesia). Direktorat Jenderal Kebudayaan.
- ↑ Tjandrasasmita, Uka (1977). Sejarah Jakarta dari zaman prasejarah sampai Batavia, tahun +̲ 1750 (in Indonesia). Pemerintah DKI Jakarta, Dinas Museum & Sejarah.
- ↑ Kertawibawa, Besta Basuki (2007). Pangeran Cakrabuana: sang perintis Kerajaan Cirebon (in Indonesia). Kiblat. ISBN 978-979-3631-07-3.