Pakubuwana IV
 | |||
| Carèta oḍi' | |||
|---|---|---|---|
| Èlahèraghi | 31 Agustus 1768  Kottha Surakarta | ||
| Sèdhâ | 1r Oktober 1820 (52 taon) Kottha Surakarta | ||
Tempat pemakaman (id)  | Imogiri (id) | ||
| |||
| Bhâlâ | |||
| Pottra | Pakubuwana V | ||
| Ayah (id) | Pakubuwana III | ||
Sri Susuhunan Pakubuwana IV panèka susuhunan katello' Surakarta, sè marènta molaè taon 1788 kantos taon 1820. Èjhulughi Sunan Bagus (Sunan Bagus) polana ongghâ ka tahta è bâkto ghi' ngoḍâ bân salèrana gânteng.
Asmana se saongghuna ènggi pan~ka Raḍen Mas Subadya pottrana Pakubuwana III, kalahèrân Rato GKR Kencana toronanna Sultan Ḍemak. Salèrana lahèr è tangghâl 2 Sèptember 1768, bân ongghâ ka tahta è tangghâl 29 Sèptember 1788, è omorra 20 taon.
Pamarenta'an
[beccè' | beccè' sombher]Pakubuwana IV panèka Susuhunan Surakarta sè anḍi' bânnya' ambisi bân kabângalan, ta' akadhi ramana sè korang sangghup. Salèrana panèka orèng Islam sè ta'at bân ngangka' ulama (ulama Islam) ḍâ' pamarènta'an.[1] Hal ka'ḍinto sacara alamiah èlabân sareng para pongghâbâ sè mistis sè ampon mapan è karaton.
Pakubuwana IV paleng èkennal è ḍâlem jhâjhârbâ'ân politik polana ambisina sè rajâ ka'angghuy mabâli Surakarta kalabân Yogyakarta, sè èakhèr ḍâri ḍuwâ' kadhâddhiyân bhâghus: Pakepung (pengepungan Kasunanan sareng pasukan Madhurâ, Yogyakarta, bân Mangkunegaran è taon 1790) bân Sepehi.[2]
kadhâddhiyân Pakepung
[beccè' | beccè' sombher]Kabâḍâ'ân è Surakarta sajân tegang. pongghâbâ sè èpeccat nyoba' mayâkin Hindia Tèmor Bâlândhâ (VOC) ka'angghuy ngadhep ka rato. Pakubuwana IV dhibi' bâjhi' ka VOC, khusussâ polana kalakowan korup ra'yat Surakarta, W.A. Palm.
ghântèna Palm, ra'yat Surakarta, Anḍries Hartsinck, ètemmoè aghâdhui rapat rahasia sareng Pakubuwana IV. VOC molaè kowat bân nyangka jhâ' Hartsinck èghuna'aghi sareng Pakubuwana IV mènangka alat ka'angghuy ma'ancor è ḍâlem.
VOC akherra abhâreng sareng Hamengkubuwana I sareng Mangkunegara I ka'angguy ngadhebbhi Pakubuwana IV. Bulân Nopèmber 1790, VOC sareng bhârenga ngeppong Karaton Surakarta. moso nyerang ḍâri tello' arah: ḍâri lao' bâḍa Hamengkubuwana I, ḍâri lao' bâḍa Mangkunegara I, bân dâri bârâ' bâḍa pasukan VOC.[3] dâri dâlem karaton dhibi', para pejabat tèngghi sè ta' senneng maksa Pakubuwana IV ka'angghuy makalowar para panasèhat rohanina. Acara paneka ekennal sareng Pakepung.
Pakubuwana IV akhèrra ngako kala è tangghâl 26 Nopèmber 1790, massra'aghi para penasehatdhâ, sè ḍari pra ajjhih è buwâng ka VOC.
Hubungan sareng pasukan Sipahi
[beccè' | beccè' sombher]Lebat Mangkubumi sareng Baurekso, pasukan Sipahi kengeng akennalan sareng Sunan. Kontak lu-ghâllu èlakonè sareng Ḍhaukul Singh, sè entar ka Sunan è karaton kalabân ghambharra Rama è tanangnga. Saellana jâriya pasukan Sipahi ngalèm Sunan, kalabân, "Mon be'na toronanna orèng sè cè' bhâghussâ Rama sè aghung, maka bè'na tang rato." Kasennengngan kalabân hal ka'`dinto, Sunan èbherri' 300 ḍolar Spanyol (ra-kèra 135 juta ropia è arghâ samangkèn). Ripaul Singh jhughân haḍir è kunjungan awal panèka, dhibi'na aberri' penampilan tari bân senam è kamar pribadi Sunan è karaton. Sunan jhughân apareng haḍiya kalong emmas, ghellâng, antèng, sareng kaèn acem-macem. Ripaul jhughân ngajhâri prajurit Sipahi laènna, Mata Ḍeen, ka Sunan, sè bisa acaca bhâsa Melayu sè lancar.[4]
Sunan jhughân segghut haḍèr è upacara Hinḍu sè èlaksanaaghi è Benteng Vastenburg. salèrana biasana ḍâtâng kadhibi'ân, nyamar dhâddhi orèng biasa, tapè kadhâddhiyân èbhârengi angghuta kalowarga mon ḍâtâng kalabân nompa' kareta. È bâkto-bâkto akadhi panèka, Sunan bhâkal èsambhut sareng Mata Ḍeen bân Ḍhaukul Singh.[4]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Joebagjo, Hermanu (2015-12-30). "Politik Simbolis Kasunanan". Sejarah dan Budaya : Jurnal Sejarah, Budaya, dan Pengajarannya. 9 (2). Fakultas Ilmu Sosial, Universitas Negeri Malang: 182. doi:10.17977/um020v9i22015p179192. ISSN 2503-1147.
- ↑ Wiratama, Rudy (2021-06-01). "Pakubuwana IV Sebagai Maecenas: Tinjauan Kritis Beberapa Teks Pengětan Sejarah Wayang". Jumantara: Jurnal Manuskrip Nusantara. 12 (1): 103. doi:10.37014/jumantara.v12i1.1241. ISSN 2685-7391. Archived from the original on 2022-10-03. Retrieved 2025-12-27.
- ↑ Joebagio, Hermanu (2013-08-05). "POLITIK ISLAM DALAM PUSARAN SEJARAH SURAKARTA". Millah. 13 (1): Hermanu–Joebagio. doi:10.20885/millah.vol13.iss1.art7. ISSN 1412-0992.
- ↑ Carey, P. B. R.; A. Noor, Farish (2022). Ras, kuasa, dan kekerasan kolonial di Hindia Belanda, 1808-1830. Jakarta: Kepustakaan Populer Gramedia. ISBN 978-602-481-656-8. OCLC 1348391104.