Pakubuwana I

Pakubuwana I
Carèta oḍi'
Èlahèraghi	1648 ; Kottha Surakarta
Sèdhâ	22 Fèbruwari 1719 (70/71 taon); Kartasura (id)
Tempat pemakaman (id)	Imogiri (id)
Susuhunan of Surakarta (en)	;
Susuhunan of Surakarta (en)
Lain-lain (id)
Gelar bangsawan (id)	Susuhunan (id)
Pottra	Amangkurat IV (id) ; B.P.A. Purubaya (en) ; Kanjeng Pangeran Arya Dipanegara (en)
Ayah (id)	Amangkurat I (id)

Sri Susuhunan Pakubuwana I (Jhâbâ: ꦥꦏꦸꦧꦸꦮꦤ꧇꧑꧇, pakubuwana sèttong, jhughân èkenal kalabân Sunan Ngalaga otabâ Pangeran Puger; lahèr è Plereḍ, Mataram taon 1648, sèdhâ è kartasura, mataram è tangghâl 22 Pèbruari 1719) panèka susuhunan mataram sè kapèng petto' ḍâri Mataram sè marènta è antara taon 1704 kantos 1719. Salèrana panèka paman Amangkurat III bân aghântè ponakanna mènangka sunan ngangghuy ghellâr anyar mongghu ghâlimpo'na, ghellâr Pakubuwana. Kabânnya’an babaḍ Jhâbâ (babad) aghâmbâraghi salèrana mènangka pangobasa sè bijaksana tor rajâ. Salastarèna sèdhâ, pottrana aghântè kalabân jhujhur kalabân ghellâr Amangkurat IV.

ghâris katoronan

Sunan Pakubuwana I, otabâ Pangeran Puger ḍibuḍina kalabân nyama lahèr Raḍen Mas Ḍarajat. Salèrana pottrana Amangkurat I bân ponakanna Sultan Agung. Ramana iyâ ariya rato Mataram sè nomer empa’. Pangeran Puger èlahèrraghi ḍâri rato sè kaduwâ', Rato Wetan. Rato Wetan asalla ḍâri kalowarga Kajoran toronanna Pajang.

Pangeran Puger perna èangkat mènangka pangeran mahkota (aḍipati anom) bâkto bâḍâ konflik antara ramana, Amangkurat I, bân Raḍen Mas Rahmat (saterrossa èjhuluk Amangkurat II). Raḍen Mas Rahmat panèka tarètan sataretan Pangeran Puger, èlahèrraghi ḍâri Rato Kulon (rato lughâllu Amangkurat I). Amangkurat kaula mokka’ ghellâr potra mahkotana Raḍen Mas Rahmat pas ebâghi ḍa’ Raḍen Mas Ḍarajat. Nangeng, nalèka kalowarga Kajoran èpangghi aḍukung pemberontakan Trunajaya è taon 1674, Amangkurat I ḍung-kaḍung nyabut ghèllâr pangeran mahkota (aḍipati anom) Raḍen Mas Darajat.

Ajaga Plereḍ

Puncakna pemberontaghân Trunajaya kadhâddhiyân è taon 1677. Pangeran Madhurâ alampa'aghi serrangan massal ka ibukota Kesultanan Mataram, sè bâḍâ è Istana Plereḍ. Amangkurat I buru ka bârâ' bân ètugasaghi ka Radḍen Mas Rahmat (aḍipati anom) ka'angghuy nyekkennè karaton. Tapè, Raḍen Mas Rahmat ta’ kasokan bân mèlè bhuru abhâreng. Pangeran Puger saterrossa tampel è kennengnganna alè'na ka'angghuy abhuktèaghi ka ramana jhâ' ta' kabbhi angghuta kalowarga Kajoran tanoro' è dâlem pemberontakan Trunajaya.^[1]

È bâkto pasukan Trunajaya ḍâpa’ ka Karaton Plereḍ, pasukan Amangkurat I ampon buru. Pangeran Puger aperrang moso rèng-orèng rowa. Tape, kakowadhânna moso talèbat rajâna. Èpaksa buru ka kampong Jenar. E ḍissa’ Pangeran Puger maddhek karaton anyar sè anyama Karaton Purwakanḍa. Sri Susuhunan Pakubuwana I anyata'aghi dhibi'na rato, ngala' ghellâr Susuhunan ing Ngalaga, salastarèna èkennal kalabân Sunan Ngalaga.^[2]

Sombher

↑ ""Soenan Mas verlustigt zich in de aanschouwing der door hem bevolen straffen en wreedheden, 1703" | Digital Collections". digitalcollections.universiteitleiden.nl (in Inggris). Archived from the original on 2025-05-28. Retrieved 2025-12-28.
↑ Pigeaud, Theodore G. Th (Theodore Gauthier Th ) (1976). Islamic states in Java 1500-1700 : eight Dutch books and articles by H. J. de Graaf. Internet Archive. The Hague : Nijhoff. ISBN 978-90-247-1876-4.{{cite book}}: CS1 maint: publisher location (link)

[1] ""Soenan Mas verlustigt zich in de aanschouwing der door hem bevolen straffen en wreedheden, 1703" | Digital Collections". digitalcollections.universiteitleiden.nl (in Inggris). Archived from the original on 2025-05-28. Retrieved 2025-12-28.

[2] Pigeaud, Theodore G. Th (Theodore Gauthier Th ) (1976). Islamic states in Java 1500-1700 : eight Dutch books and articles by H. J. de Graaf. Internet Archive. The Hague : Nijhoff. ISBN 978-90-247-1876-4.{{cite book}}: CS1 maint: publisher location (link)

[1]

[2]