Pablo Neruda

Pablo Neruda sebagai kandidat Presiden pada tahun 1970.

Pablo Neruda (12 Juli 1904 – Tangghâl 23 Sèptember 1973) panèka nyama samaran dâri sastrawan Chili Ricardo Eliecer Neftalí Reyes Basoalto.

Neruda, sè èangghep sala sèttong panyair bhâsa Spanyol sè palèng kasohor è abad ke-20, panèka sastrawan sè produktif. Tolèsanna èmolaè dâri puisi cinta èrotis, puisi surealis, èpik sâjarah, bân puisi politik, kantos puisi sè akaitan kalabân subjek-subjek sederhana akadhi alam bân tasè'. Novèlis Kolombia Gabriel García Márquez nyebbut salèrana "penyair palèng kasohor abad ka-20 è dâlem bhâsa ponapa bisaos." È taon 1971, Neruda èberri'i Hadiah Nobel Sastra. È bâkto ghi' odi', Neruda èkennal polana kaparcajâ'ân politikka. Salèrana mènangka komunis sè jhujhur, salèrana alako sakejja' mènangka senator ghâbây Partai Komunis Chili è Kongres Chili sabellunna èpaksa ngasingaghi abâ'na.

Nyama samaran Neruda èkala' dâri nyamana sastrawan bân penyair Ceko, Jan Neruda; panèka ahèraa molaè dhâddhi nyama resmina.

Kaodi'ân

Taon-taon ngadâ'

Neruda lahèr è Parral, kottah sè bâdâ 300 orèng km è lao'na Santiago. Ramana, José del Carmen Reyes Morales, panèka karyawan seppur; ebuna, Rosa Neftalí Basoalto Opazo, panèka ghuru sakola'an sè matè duwâ' bulân saamponna alahèrraghi. Neruda bân ramana dhuli apinda ka Temuco, è dissa' ramana akabin bân Trinidad Candia Malverde, bhâbinè' sè la ngalahèrragi pottra lakè', Rodolfo, sangang taon sabellunna. Neruda jhughân èparajâ kalabân alè' kabellunah, Laura, sala sèttong ana'na ramana dâri bâbinè' laèn.

Neruda sè ghi' ngodâ èsebbhut "Neftalí," nyamana almarhumah embu'na. Ramana nolak dâ' minatna ka tolesan bân sastra, namong salèrana narèma dorongan dâri orèng laèn, è antarana Gabriela Mistral sè bhâkal dhâddhi pemenang Hadiah Nobel, sè è bâkto jârèya kepala sakola'an paraban lokal. Karya sè partama sè èterbitaghi panèka ghâbây koran lokal, La Mañana, è omor 13 taon: Entusiasmo y perseverancia ("Semangat bân Kegigihan"). È taon 1920, bâkto salèrana ngadopsi nyama samaran Pablo Neruda, salèrana ampon nerbitaghi bânnya' è dâlem puisi, prosa, bân jurnalistik.

Veinte poemas

Taon salastarèna (1921), salèrana apinda ka Santiago kaangghuy ajhâr bhâsa Perancis è Universidad de Chile kalabân maksod dhâddhi ghuru, namong salèrana ta' abit dâri genikah ngabdiaghi bâktona kaangghuy nolès puisi. È taon 1923 koleksi puisi pertamana, Crepusculario ("The Twilight Book"), èterbitaghi, bân taon salastarèna Veinte poemas de amor y una canción desesperada ("Dupolo Puisi Cinta bân Lagu Keputusasaan"), koleksi puisi cinta sè kontroversial polana sifat erotisna. Kaduwâ' karya panèka èghâdhui pujian bân èterjemahaghi dâ' bânnya' bhâsa. È dâlem pan-bârâmpan taon salastarèna, puisi Veinte pajuh jutaan eksemplar bân dhâddhi karya Neruda sè palèng kasohor.