Oei Tiong Ham
Oei Tiong Ham (Hanzi: 黄仲涵; 19 Novèmber 1866 – 6 Juni 1924) panèka pangusaha Hindia Bâlândhâ katoronan Tionghoa bân pottrana Oei Tjie Sien, pamaddhek perusahaan pardhâghângan multinasional Kian Gwan. Lahèr è Semarang, Jhâbâ Tengnga, Hindia Bâlândhâ (samangkèn Indonèsia), salèrana dhâddhi orèng palèng soghi è Hindia Bâlândhâ bân Tèmor Jhâu è awwâl abad ka-20. Salèrana èberri' julughân "Sang Rato Ghulâ", kasoghiyânna èkaollè ḍâri industri ghulâ. Salèrana jhughân ngabdhi mènangka Luitenant der Chinezen ḍâlem pamarènta'an kolonial è Semarang bân anḍi' pangkat Majoor kantos marè tugassâ.[1]
È Singapura, panèka Naghârâ tojjhuwân salèrana ngallè ghâbây adhina pajhâk bân mas'alah hokom wâris è Hindia Bâlândhâ, bâḍâ jhâlân anyama Oei Tiong Ham mènangka tandhâ pangarghâ'ân. Taman è seddhi'na Holland Road, jhughân è berri' nyama Oei Tiong Ham mènangka pangarghâ'ân.[2] Julughân laènna, "Manossa 200 Juta", ḍâri kasoghiyânna sè suksès dâpa' 200 juta gulden bâkto sèdhâna è taon 1924 è Singapura.
Kaoḍi'ân
[beccè' | beccè' sombher]Kaoḍi'ân awwâl
[beccè' | beccè' sombher]Oei Tiong Ham èlahèrraghi tangghâl 19 Novèmber 1866 è Semarang, Jhâbâ Tengnga mènangka ana' kaduwâ' ḍâri bâllu' ana' è kalowarghâna. Eppa'na, Oei Tjie Sien, panèka pangusaha totok sè asalla ḍâri Daèrah Tong An è Fujian, Tiongkok. Maskè rèng anḍi', kalowarghâna Oei bânnè bâgiyân ḍâri kalompo' Cabang Atas Peranakan, panèka èlite tradisional Tionghoa è Hindia Bâlândhâ.[3] Èbhuna, Tjan Bien Nio, panèka Parana'an kalahèran Jhâbâ ḍâri kalowarghâ kalabân èkonomi seddhâng.
Oei Tiong Ham ngalakonè èkspansi bisnissâ eppa'na, Kian Gwan, dhâddhi Oei Tiong Ham Concern (OTHC), panèka perusahaan konglomerat palèng rajâ è Asia Tenggara è awwâl abad ka-20.[4]
Karir
[beccè' | beccè' sombher]OTHC panèka kalanjudhân dâri perusahaan pardhâghângan Kian Gwan sè èpaddhek' taon 1863 sareng Oei Tjie Sien, eppa'na.[5]
Taon 1893, Oei ngala' usaha Kian Gwan dâri eppa'na, bân akembhâng dhâddhi Handel Maatschappij Kian Gwan.[5] è bâbâna Oei, perusahaan ka'dinto ollè diversifikasi bisnis bân dhâddhi perusahaan rajâ è Asia Tenggara. Bâkto Oei ngala' kontrol Kian Gwan, perusahaan kasebbhut fokus ka pardhâghângan khusussâ kapuk, karèt, gambir, tapioka, bân kopi. Tambâ'ânna polè perusahaan ka'dinto jhughân mabâdâ jasa aghâdhi, pos, pangabbhârân, bân jhughân sè palèng ngontongaghi, pardhâghângan opium. Ra-kèra antarana taon 1890 bân 1904, Kian Gwan ollè kaontongan ra-kèra 18 juta gulden ḍâri pardhâghângan opium sè dhâddhi ḍhâsar jhâghâna kraton bisnis kasebbhut.
Sombher-sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ "Si Manis dan Letnan Tionghoa". Historia - Majalah Sejarah Populer Pertama di Indonesia. 2020-06-16. Èaksès tangghâl 20-01-2026
- ↑ http://sg.pagenation.com/sin/Oei%20Tiong%20Ham%20Park_103.792_1.3153.map Èaksès tangghâl 20-01-2026
- ↑ Liem, Thian Joe. "Oei Tiong Ham Unpublished History of Kian Gwan". Semaran Photo Archives. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 25 Oktober 2016. Èaksès tangghâl 20-01-2026
- ↑ Rush, James R. (2007). Opium to Java: Revenue Farming and Chinese Enterprise in Colonial Indonesia, 1860-1910 (dâlem bhâsa Inggris). Singapore: Equinox Publishing. ISBN 9789793780498. Èaksès tangghâl 20-01-2026
- ↑ Coppel, Charles A. (September 1989). "Liem Thian Joe's Unpublished History of Kian Gwan(Oei Tiong Ham Concern: The First Business Empire of Southeast Asia)". Southeast Asian Studies. 27 (2): 177–187. Èaksès tangghâl 20-01-2026