Oeang Rèpublik Inḍonèsia
Oeang Rèpublik Inḍonèsia ( ORI ) èngghi panèka pèsse lu-ghâllu sè èkaghungè Rèpublik Inḍonèsia sa'ammponna mardhika. Pamarènta ngangghep parlo makalowar mata pèssè dhibi', sè ta' coma bhâkal abâdâhaghi mata arghâ sè sah tapè jhughân mènangka simbol otama naghârâ sè mardhika.
Èyedarraghi saccara resmi è tangghâl 30 Oktober 1946, ORI èbhâdhi ḍâlem bhângon pèssè kertas sèttong sèn kalabân ghâmbhâr kerrès sè ègambar è aḍâ' bân ghâmbhâr tèks Undang-Undang Dhâsar Naghâra Rèpublik Inḍonèsia Taon 1945 è buḍi. ORI ètandatangani sareng Mentri Keuangan è bâkto jârèya, AA Maramis . E are jârèya, ènyata'aghi jhughân jhâ' pèssè Jeppang bân pèssè Bank Javasche ta' èghuna'aghi polè. ORI sè partama ècetak sareng Canisius Printing kalabân rancangan sèderhana è ḍâlem ḍuwâ' bârna bân ngangghuy keamanan serat alos.