Modero

Modero panèka tariayân bhuḍhâjhâ traḍisional sè serrèng èlakoni sareng Suku Bare'e sè asalla ḍâri Kabhupatèn Tojo Una-una, Sulawesi Tengnga.

Remoh Panen Padungku è Tojo ghâpanèka lambe' èyerèngè Tariyân Moende, namong samangkèn coma Modero sè ghi' èbâdḍâ'aghi. Modero panèka geraghân tari sè ategghu'ân tanang è ḍâlem lingkaran bân agoyang kalabân iringan lagu bân musik ḍâri lalove (seruling), geso-geso, ganḍa (genḍhâng), bân gongi (gong).

Gerrghân Dero otabâ Modero panèka istilah sè ampon ètoro'è ḍâri generasi ka generasi bân palèng bânnya' èlakoni sareng suku Bare'e. Geraghân Modero para' paḍâ sareng Tari Moende namong bâḍâ fungsi sè bhân-sabbhân. Tariyân Moende èlakoni è bâkto Paraya'an Panèn Padungku, bân Modero biyasana èlakoni bâkto mole ḍâri mângayau. Geraghân Tari Moende bâḍâ tello' macem geraghân tari, namong tari Modero coma bâḍâ sèttong macem geraghân tari. Suku Bare'e, sè kabbhi penḍuḍukna Muslim, ampon bisa ngobâ acara ibâḍâ traḍisional bân kuno dâri sèttong suku ḍhâḍḍhi geraghân tari sè lebbi modern.

Asal oca' Dero otabâ Modero bisa ètemmoè ḍâlem kamus Bhâsa Bare'e (Bare'e-Taal) sè èyartè'aghi ḍâri Bare'e-Nederlandsch Woordenboek (Brill, 1928) sè èmaksod ka'angghuy Suku Bare'e (Bare'e-Stammen).

Sajhârâ

È jhâman Karajaan Tojo è Tojo, Kabhupatèn Tojo Una-Una samangkèn, Modero otabâ èsebbhut jhughân Tariyân Dero èmolaè ètari è Lobo (pusat ibaḍâ suku Bare'e ghâbây Pue Mpalaburu sabellunna maso' Islam ). Tariyân panèka èlampa'aghi bâkto pasughân perrang ḍâri Lipu abali ḍâri pengayauan (jhâghâl cètak). Sakabbhina orèng ngalakonè pengayauan polana parcajâ jhâ' mon bâḍâ musibâ akaḍhi panen sè gagal otabâ angghuta masyarakat bâḍâ sè matè, sakabbhina orèng koḍhu nyarè tengkora'na orèng jârèya ka'angghuy ajhâ'uwi musibâ. Ḍemikiyân, tengkora' sè èka'ollè ḍâri pengayauan èpamaso' è tengnga Lobo, saterrossa atari sareng masyarakat è ḍâlem lingkaran kalabân gaya sè paḍâ akaḍhi sè èkennal samangkèn mènangka "Dero". Geraghân panèka cè' magis bân anḍi' nuansa rohani sè kuwat. kakowaḍhân magis ḍâri tariyân ghi' bâḍâ kantos samangkèn.

Tari Modero otabâ Tariyân Dero jhughân èpangaro pan-bârâmpan tariyân ḍâri akar bhuḍhâjhâ Tariyân Austronesia, Melanesia, bân Orèng Kurdi è era pasca- Perrang Teluk sè Muslim, polana ciri-ciri Tariyân Islam panèka Tariyân sè abento' lingkaran, bân Suku Bare'e ollè lèbât kaparcajâ'an Lamoa bân hasèl obâân tariyân Tojo pertama ḍâri Karajaan Rato Tojo èngghi panèka Pilewiti sè aropa’aghi sapopo ḍari Rato Bone Latemasonge sè aghâma Islam. Pânyebbhut otabâ pânyama'an Tari Modero ka'angghuy tari massal sè kalonta è wilaya Tananto Bare'e ampon anḍi' sajhârâ. Bân è jhâman samangkèn Tariyân Modero bân Tariyân Moende ètari èyèrèngè sareng Musik Elekton.