Miriam Makeba
Miriam Makeba, sè èkennal mènangka Mama Africa, panèka penyanyi legendaris Afrika Selatan bân aktivis anti-apartheid. Kalabân musikna, èpon aghâbây sowara Afrika molaè dâri Afropop bân jazz kantos musik tradisional Afrika Selatan ka panggung dhunnya, sambi è bâkto sè padâ aghunaaghi seni mènangka alat perlawanan è bâbâna rezim apartheid. Makeba bânnè namong ikon musik internasional, namong jhughân simbol perjuangan politik, identitas Afrika, bân solidaritas global è bâbâna rasisme.
Kaodi'en
[beccè' | beccè' sombher]Miriam Makeba èlahèrraghi Zenzile Miriam Makeba è tanggal 4 Maret 1932, è Johannesburg, Afrika Selatan. Bâ'na èpabhâjheng è bâkto sè malarat: kalowargana ngadhep ka tekanan sosial bân ekonomi sè para' è bâbâna kabijakan segregasi pra-apartheid, èbhuna èpenjara polana aktivitas politik, bân Miriam dhibi' èpanèka è panti asuhan è bâkto ghi' kènè'. Namong, bakat musikna muncul è awal è paduan suara gereja bân sakola'an, sè akhèrra aghâbây karir profesionalna[1].
Makeba èkennal è taon 1950-an mènangka anggota dâri pan-bârâmpan kelompok jazz Afrika Sèltan, è antarana Manhattan Brothers, kelompok sè èkennal è Cape Town bân Johannesburg kalabân campuran jazz, swing, bân musik tradisional Afrika Sèltan. Keberhasilan panèka mokka' labang ghâbây Makeba kaangghuy tampil è panggung sè lebbi ghâghâng, sè aghâbây sowara Afrika Sèltanna ghâbây panonton sè lebbi bânnya' è loar nagârâ. Namong, karir internasionalna èbâyangi sareng tekanan politik domestik. polana oposisi vokal dâ' apartheid bân keterlibatanna dâlem kritik dâ' rezim, Makeba ta' bisa abali ka Afrika Selatan è bâkto 30 taon è pengasingan[2]. Bâ'na odi' è Eropa bân Amèrika Serikat, alakoh sareng musisi bân tokoh hak sipil internasional è antarana Harry Belafonte bân tampil è festival bân acara-acara bhâghus, akompolaghi musik bân advokasi politik.
Saellana rèzim apartheid robbhu bân èbebasaghi Nelson Mandela è taon 1990, Makeba abali ka Afrika Sèltan è bâkto sè bersejarah, nyambut èbu-èbu panonton sè antusias sè araya'aghi kamardika'an bân rekonsiliasi. È bâkto panèka, èpon jhughân makalowar album akadhi Eyes on Tomorrow, karya sè ècerminaghi pangarep bân semangat transisi sosial kolektif è Afrika pasca-apartheid.
Makeba seda è tanggal 9 November 2008, è Italia saamponna konser, ahèrra simbolis ghâbây seniman sè aghâbay odi'na kaangghuy ajhâlânaghi sowara, kabudâjâ'an, bân kabebasan orèng-orèngnga. Presiden Nelson Mandela dhibi' muji warisanna mènangka sumber pangarep bân inspirasi sè abadi, khusussa ghâbây generasi sè terros aperrang kalabân masalah kaadilan è sabâbhân dunnya[3].
Karirre
[beccè' | beccè' sombher]Lagu hit fenomenalna, "Pata Pata," dhâddhi sala sèttong warisan musik Miriam Makeba sè palèng ikonik. Versi sè palèng kalonta èrekam bân èrilis è Amèrika Serikat è taon 1967, bân èangghep sala sèttong rekaman pertama sè aghâbây musik Afrika bhâsa Xhosa bân Zulu ka panonton Barat, ècamporaghi ritme kota Afrika bân sensasi pop global. Lagu panèka ècapa'aghi posisi tèngghi è tangga lagu AS bân dhâddhi konci karir internasionalna[4].
Makeba jhughân alako bersama sareng musisi-musisi utama akadhi Harry Belafonte, sè madhateng èpon ka panggung global bân èghâbây Grammy Award ghâbây Rekaman Rakyat Terbaik è taon 1966 polana albumna, An Evening with Belafonte/Makeba. Kolaborasi-kolaborasi panèka lebbi èpadhâddhi unsur-unsur musik tradisional Afrika kalabân jazz bân musik dhunnya, sè èpabhâjheng daya tarikna è lowar komunitas Afrika bân perantau.
Salaèn dhâddhi penyanyi, Makeba panèka aktivis anti-apartheid sè bangal. Bâ'na acaca è Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB) è awal taon 1960-an kaangghuy nyalahaghi sistem apartheid è Afrika Sèltan. polana lalakonna, pamarèntah Afrika Sèltan matakerjat kewarganegaraanna bân ngalarang abali ka tana asalla è dhâlem pan-bârâmpan polo taon[5]. È taon 1968, Makeba akabin sareng aktivis hak sipil Amerika Stokely Carmichael. Perkawinan panèka madhâddhiyâghi keterlibatanna dâlem perjuangan HAM global. polana tekanan politik, akherra rèng-orèng rowa enneng è Guinea, è dhissa' Makeba pagghun aktif è dâlem musik bân acaca kaangghuy kaadilan sosial kantos matè.
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Mwamuka, Nomsa (2021-03-29), Miriam Makeba, Manchester University Press, ISBN 978-1-5261-5683-9, retrieved 2026-01-12
- ↑ Mojapelo, Max; Galane, Sello (2009). "Beyond Memory". doi:10.47622/9781920299286.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help)CS1 maint: unflagged free DOI (link) - ↑ "Miriam Makeba". www.fembio.org (in Inggris). Retrieved 2026-01-12.
- ↑ Lockard, Craig A. (2001), Makeba, Miriam, Oxford University Press, ISBN 978-1-56159-263-0, retrieved 2026-01-12
- ↑ "WBSS Media-Miriam Makeba". wbssmedia.com. Retrieved 2026-01-12.