Masjid Toa Palopo
Masjid Jami Toa Palopo panèka masjid sè èwarisaghi dâri Karajaan Luwu sè bâdâ è Kottha Palopo, Sulawesi Lao'. Masjid ka’dinto epaddek sareng Rato Luwu, se anyama Datu Payung Luwu Samentara, nyamana Palopo paneka ekala’ dhari oca’-oca’ e dhalem basa Bugis sareng basa Luwu se gadhuwan dhuwa’ arte, enggi paneka: se kapeng settong, kakanan se ekagabay dhari camporan nase’ lengket sareng aeng gula; se kapeng dhuwa’, maso’agi pasak ka dhalem lobangnga tong-settongnga geddhung. Duwâ' artè ka'ḍinto èkabâḍâ'aghi ḍâ' proses pambangunan Masjid Jami Lawas Palopo.[1]
Sejarah
E awal abad ke-17, dagang muslim dhâtâng ka Sulawesi Lao' sè saterrossa nyebbâlaghhi Islam. Agama ka’dhinto ampon atamba ce’ ceppedda sajjegga badhana para penyebar tor pangembang Islam dhari Koto Tangah Minangkabau, Sumatera Barat enggi paneka Datuk Sulaeman, Abdul Jawad Datuk Ri Tiro, tor Abdul Makmur Datuk Ri Bandang. Se katello ka’dinto dha’-adha’na dhapa’ ka Bua Luwu e taon 1603. Saterrossa da’at dhari Minangkabau paneka berhasil mabadha’agi Rato Luwu dha’ ka Islam, se ngagunge gelar Payung Luru XV La Pattiware Daeng Parrebung, tor jughan ngagunge gelar Sultan Muhammad Mudharuddin. Aoba dâ' Islam panèka èlampa'aghi è taon 1603 bân ètemmoè 15 Ramadhan 1013 H. Saellana rato aghâdhui Islam, para pejabat bân orèng Luwu noro'. Perkembangan Islam sè cè' ceppètta è Karaja'an Luwu ècapa' è puncakna è jaman pamarenta'an Datu Luwu otabâ Payung Luwu XVI Pati Pasaung Toampanangi, Sultan Abdullah Matinroe Ri Malangke sè aghântè ramana è awal taon 1604.[2]
E parmola'an pamarenta'an Sultan Abdullah, ibukota Karaja'an Luwu ealle dhari Patimang ka Ware Palopo. Pertimbangan ghâbây transfer panèka èbâdâ'aghi dâri tèknik pamarèntah strategis bân pengembangan ajaran agama Islam. Kaangghuy nyokobi kamajuan agama Islam, Khatib Sulaeman, se saterrossa ngagunge gelar Datuk Ri Patimang, berhasil maddek masjid teptep e taon 1604 m e tengnga kotta Palopo, ta’ jau dhari karaton. Masjid panèka ghi' pagghun kantos samangkèn èsebbhut Masjid Palopo Lawas.[2] Masjid Jami Lawas Palopo tombu è jhâman pertengahan Indonesia bân afungsi mènangka masjid Karajaan otabâ masjid karaton, maka lokasina bâdâ è bârâ'na alun-alun bân masjid panèka aropaaghi gambaran struktur perkotaan è jaman awal Islam è Indonesia.[2]
Arsitektur
Geddhung masjid paneka badha e penggirra jalan, teppa’ e penggirra lorong. Ta’ jau dhari masjid paneka manjeng Rato Karaton Luwu. Rencanana masjid Palopo Jami se kona agili persegi. Ukuranna 15 × 15 m, è bâkto ketebalan ghèddhung ècapa' 90,2 cm bân tèngghina ghèddhung 3 m dâri permukaan tana. Tèngghina total dâri permukaan tana kantos attas ata' ècapa' 10,80 m.[2] Masjid panèka ngadhep ka tèmor, labang maso'na èapit sareng ennem candhela sè lebar 85 cm bân tèngghi 117 cm. Bâng-sèbâng labang èbâdâ'aghi è attas (setengah lingkaran) bân è attas è kangan bân kacer bâdâ tonjolan kalabân motif dâun, saènggâna bhângonna akadhi labang sè asayap bân èhias kalabân huruf Arab.[2]
Geddhung lao' bân lao' bâdâ duwâ' candhela, è bâkto bârâ' bâdâ ceruk sè afungsi mènangka mihrab. Bhâgiyân attas mihrab èlengkung (setengah lingkaran) bân bhâgiyân attas èghâli kaangghuy abhânto akadhi kubah. Hiasan è sakalèbbhi'na mihrab panèka dâun-dâun kènè'. È abâ'na ceruk panèka bâdâ bolong sè abhângon rhombus kalabân komposisi ennem bhâgiyân sè èbâris duwâ' duwâ' è abâ'na ceruk.[2] Masjid Palopo andi' ata' tello' akadhi masjid-masjid kona laenna e Indonesia. E attas ata' bâdâ mustaka sè èghâbây dâri keramik Cina sè èyangghep jenis Ming biru. Mustaka sacara teknis ngonci attas ata' kaangghuy nyegghâ aèng maso', tapè jhughân sacara filosofis artena Kesatuan Allah. Ata’na ekagabay dhari paddu. Tumpang tindih tengnga bân bâbâ ètompangè sareng empa' tonggak (tiang kaju), è bâkto tumpang tindih attas ètompangè sareng tonggak otama (soko guru) sè langsong nojjhu ata'. Pilar panèka suci ghâbây orèng-orèng tertentu, èghâbây dâri kaju lokal, èngghi panèka cinna gori, sè èbentuk dâlem sèttong bhâgiyân, bân akaton èpasang kalabân diameter 90 cm.[2]
Lantai masjid èghâbây dâri genteng teraso, ghântèna genteng asli sè èghâbây dâri bato sè èghâli. E dhalem masjid paneka badha mimbar dhari kaju kalaban ata’na kala parang otaba cangkang. Gerbang mimbar aropa’agi paduraksa, ehias kalaban kala makara se egaya’agi dhaun se kalowar dhari kendi. Sabagiyan oreng Luwu apangrasa ja’ teppa’ e babana mimbar paneka makamme Puang Ambe Monte se asalla dhari Sangalla Tana Toraja. Salerana panèka arsitek sè èparcajâ sareng Sultan Abdullah kaangghuy aghâbây bân mabângun Masjid Jami Lawas Palopo è taon 1604.[2]
Sombher:
1. Portal Bugis - Sejarah Masjid Tua Palopo 2. Kementerian Agama RI - Masjid Tua Palopo. Diakses pada 4 Agustus 2012. 3. Kesalahan pengutipan: Tag <ref> tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama Masjid Tua 4. Masjid Jami Tua Palopo, Kolaborasi Unsur Budaya Luar dan Lokal[pranala nonaktif permanen]