Lompat ke isi

Masjid Madegghân, Sampang

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Masjid Madegghân Sampang panèka masjid sè bâdâ è Jl. Mangkubumi, Polagan, Kecamatan Sampang, Kabupaten Sampang, Polo Madura, Jawa Temor, Indonesia.[1]

Èparcajâ mènangka pusat sè partama kaangghuy nyabbâlaghhi agama Islam è Polo Madhurâ, masjid bersejarah ka'dinto nampilaghi arsitektur Majapahit otabâ Jhâbâ Kono bân èpadhâddhi sareng para rato sè marenta è Sampang, tamaso' Lembupetang, Cakraningrat I, Raden Ario Purbonegoro, pottrana Cakraningrat V, Adipati Pamadekan, bân salaènna[2]

Sejarah Bâdâ duwâ' pèkkèran sè ngangghuy jhâjhârbâ'ân pambangunan masjid ka'dinto, sè bâdâ è pèngghir Sampang:[3][2]

Masjid Madekan paneka epaddek sareng Ario Langgar ponakanna Lembupetang, kamituwo se marenta Sampang e bekto gapaneka. Lembupetang panèka pottra dhi-budhi dâri Rato Majâpahit dâri parkawinan sareng putri dâri Campa (sèttong propinsi è Kamboja). Saterrossa salerana asakola è bâbâna Raden Rahmat (Sunan Ampel) è Sorbajâ bân seda è dhissa'.[2] Masjid ka’dhinto epaddek e jaman pamarenta’an Cakradiningrat IV, se katoronanna dhari Ratu Ebu e Bangkalan. Ratu Ebu panèka pottrana Sunan Giri, sè akabin sareng Raden Praseno, neggu' jhujhur Cakradiningrat I.[2] Menorot catatan Pamarèntah Kabupatèn Sampang, Masjid Madekan ka'dinto èperkiraaghi èpadhâddhi è jaman pamarenta'an Panembahan Lemah Duwur, sè èkennal jhughân kalabân nyama Adipati Pramono (1531-1592 M).[4].

Arsitektur

Masjid Madegghan Sampang èrancang sareng para arsitek tradisional sè asalla dâri tradisi bangunan Majapahit, kalabân gaya arsitektur Jhâbâ Kuno sè kuat. Masjid Panèka èparkiraaghi èpadhâddhi è taon 1401 Saka otabâ taon 1479 Masehi bân èsambhât ètahap-tahap kantos ra-kèra taon 1583 M. Bhângonna bhângon panèka ècerminaghi peralihan kabudâjâ'an dâri jaman Hindu-Buddha dâ' Islam, sè ètandhai kalabân aghâdhui struktur kaju, ata' teras sè ta' andi' kubah, bân tata letak spasial sè ècocokkaghi dâ' prinsip-prinsip Islam ibâdhâ. Karakter arsitektur Arèya nojjhuaghi kalangsungan tradisi lokal Indonesia sè èpèyara è dâlem parkembangan arsitektur awal masjid è Madhurâ.

Sumber-sumber Sejarah

Buktena Masjid Madegghan Sampang epaddek erat sareng rato-rato Sampang. Hal arèya kabuktèaghi sareng kabâdhâna makam—otaba se etoles tor ekoca’agi pesarean dhalem dalem basa Sampang—para rato se marèntah è wilayah arèya. Pesarean-pesarean panèka lokasèna ta’ jhau dari area masjid, nândhâ’aghi hubungan langsung antara kekuasaan politik lan pusat ibâdhâ. Kondisi arèya ngennâ’aghi pola tata ruang tradisional Nusantara, e mana masjid ajhâjhi pusat spiritual sekaligus simbol legitimasi kekuasaan rato. [2]

Sala sètong conto pesarean se sanget ecurigai se maddek Masjid Madegghan yâdha’ Pesarean Ario Langgar. Tokoh panèka diyakini bagian dari struktur kekuasaan awal Sampang se berperan penting dalem perkembangan Islam è Madura. Saterrossa, è budhiyanna masjid bhâdâ geddhung atau congkop dalem basa Madura, se ajhâjhi tempat makam para rato se marèntah Sampang pada masa berikutna. Kabâdhâna congkop arèya nambah nilai sajarah Masjid Madegghan sabâgghi kompleks keagamaan lan kekuasaan se terpadu dalem tradisi Islam Madura. [2]

Mitos Sé Kalantho

Masjid Madegghan Sampang ka’dinto ekoca’aghi kennengngan sè kalonta sè èlampa’aghi Sumpah Pocong, se e dhalem basa Sampang biasana èkoca’ Sompa Madekan. Tradisi panèka dilakohaghi oleh orèng Sampang lan sakobengnga sabâgghi bentuk sumpah paling akhir dalem penyelesaian sengketa berat, utamana se berkaitan sareng tuduhan se ta’ bisa dibuktèaghi sacara hukum. Masjid ka’dinto dipilih sabâgghi tempat pelaksanaan sompa karana diyakini ngabâdhâ kakobasa’an spiritual se tinggi, sabâgghi pusat ibâdhâ lan situs sajarah se dihormati masyarakat. Dalem pandangan masyarakat lokal, pelaksanaan sumpah e masjid panèka ngandhung konsekuensi moral lan keagamaan se berat, sabab orang se asompa dianggap siap nampa akibat dha’ ka’abhâdâna apabila terbukti ngelakohaghi kebohongan. Tradisi arèya nândhâ’aghi fungsi Masjid Madegghan ta’ sakadar sabâgghi tempat ibâdhâ, nanging jughâ sabâgghi ruang sosial lan hukum adat dalem kehidupan masyarakat Madura. [2]

Umumna, orèng sè ngalakohaghi sompa panèka asalna dari kalangan sè lemma’ èkonomi, karana prosesna mabbhâdâ ongkos sè tèngghi lan ta’ sakabâdhâ orèng sanggup ngelakonè. Tape, dalem praktegna, bannya’ kasus se nunnjukaghi bâdâ orèng sè paggun maksa aba’na kaangguy asompa sabâgghi bentuk pembuktian dha’ ka’benaranna. Orèng sè asompa biasana èkennèng e balai ghâbây bekto sè bhân-sabbhân, gumantung kesepakatan lan kondisi se bhâdâ. Bekto panèka bisa berlangsung 40 arè, saminggu, saare bân samalem, ataba’ kadâng sabellunna orèng panèka mole ka rumahna. Rangkaian prosès arèya nunnjukaghi betapa beratna konsekuensi sosial lan psikologis se ditanggung oleh orèng sè ngalakohaghi sompa, sakalangguy mencerminkan peran Masjid Madegghan sabâgghi ruang legitimasi adat lan keagamaan e tengah masyarakat Madura. [2]

Referensi

1. "Profil Masjid Madegan Sampang, KAB. SAMPANG, JAWA TIMUR | Profil Masjid / Musholla". dream.co.id. Diakses tanggal 2024-03-17. 2. Zein, Abdul Baqir (1999). Masjid-masjid Bersejarah di Indonesia. Jakarta: Gema Insani. ISBN 979-561-567-X. 1999, hlm. 285-289. 3. "Dunia Masjid :: Jakarta Islamic Centre - Masjid Madekan Sampang". Diakses tanggal 2024-03-17. 4. Kamaluddin. "Sejarah Masjid Madegan Sampang Jadi Pusat Penyebaran Islam Pertama di Madura". detikjatim. Diakses tanggal 2024-03-17.