Masjid Koto Marapak Agam Bukittinggi
Masjid paneka badha è Koto Marapak, Kecamatan Ampèk Angkèk, Kabupaten Agam, Sumatera Barat, ra-kera jauna 6 km dhari Kottha Bukittinggi. Èngghi panèka è attas tana sè èsumbangaghi sareng suku Simabue Kayu. Lamba’ ekennal Masjid Jamik Koto Marapak.
Masjid Toa Koto Marapak aropa’agi bangunan bersejarah e Nagari Lambah, Kecamatan Ampek Angkek, Kabupaten Agam, Provinsi Sumatera Barat. Èkennal mènangka bâgiyân penting dâri warisan budaya Islam wilayah Minangkabau bân ècerminaghi tradisi arsitektur roma ibadah tradisional sè ampon bâdâ molaè awal abad ke-20. Sanajjan ta’ kalonta akadi masjid-masjid kuno se laen neng e Sumatera Barat, akadi Masjid Bingkudu otaba Masjid Rao Rao, Masjid Koto Marapak Lamba’ pagghun daddi sakse seppe dha’ panyabaran agama Islam e disa Agam.
Sajhârâ
Masjid Koto Marapak èpaddek sareng duwâ' ulama setempat: Majo Indo, sè neggu' gelar Tuanku Nan Setia, bân Tuanku Nan Basar, è taon 1319 Hijriyah, otabâ taon 1901/1902 M. Artena ampon aomor 122 taon.
Masjid kuno panèka èparkiraaghi èpadhâddhi è awal abad ke-20, sekitar taon 1901/1902 M (1319 Hijriyah), akadhi sè ètonjhuaghi sareng prasasti è sala sèttong elemen kaju è attas masjid. Pambangunanna èbâgi dâ' tokoh-tokoh agama lokal sè aghâdhui peran è dâlem makowat kaodhi'ân agama masyarakat Nagari Lambah, è antarana Tuanku Majo Indo (Tuanku Nan Setia) bân Tuanku Nan Basar, sè èsebbhut è dâlem catatan sejarah lokal mènangka tokoh-tokoh kunci è dâlem pambangunan masjid.
È bâkto jhâman jayana, Masjid Lawas Koto Marapak abâdâhaghi pusat kegiatan agama lokal, èpadhâddhi kennengngan sholat jamaah, pangajharan agama, bân kegiatan sosial bân agama laènna sè makowat ikatan masyarakat muslim è daerah kasebbhut. Namong, sajjhek èpadhâddhi masjid anyar, lebbi ghâghâng bân lebbi modern è semma'na è taon 1970-an, peran masjid kona ampon èlang-alèng.
Arsitektur
Arsitektur Masjid Koto Marapak Lawas ècerminaghi tipologi bangunan tradisional khas Minangkabau, sè èkennal mènangka "masjid è attas panggung." Bangunan otama panèka struktur kaju kalabân pilar-pilar sè nolongè bân dhèndhing papan, sè èkennèngaghi konstruksi bengko tradisional. Teras tambahan èpadhâddhi dâri bata è bâkto sè bhâkal dâtâng kaangghuy nampung kabutowan lebbi bânnya' kennengngan.
Sosonan masjid pagghun èghâdhui bhângon klasik sè sèderhana namong fungsional: aula sholat otama èbâdâ'aghi persegi, kalabân tiang-tiang kaju sè nojjhu atap sè èrancang kaangghuy èghâli aèng ojan è iklim tropis Sumatera Bârâ'. Desain panèka ècerminaghi prinsip arsitektur lokal sè èghâdhui cuaca bân aghâdhui bahan lokal, akadhi kaju, mènangka elemen otama.
Kaghuna'an
Sajjegga èmolaè, Masjid Toa Koto Marapak ampon abâdâhaghi kennengngan ibada ghâbây orèng Islam, khususèpon ghâbây sholat wajib berjamaah bân sholat jum'at. Jhughân abâdâhaghi pusat kegiatan agama akadhi kelompok pangajharan agama, jangkauan agama, bân perayaan arè-arè Islam. Masjid ka’dinto jhughân abâdâhaghi kennengngan papanggiyan masyarakat kaangghuy urusan masyarakat tor kalakoan sosial laènna è Nagari Lambah.
Maske peranna ampon èkorangè kalabân èpadhâddhi masjid anyar sè lebbi ghâghâng è daerah sè padhâ, masjid kona ghi' pagghun aghâdhui arte sejarah bân agama ghâbây warga lokal, sè abâdâhaghi bâgiyân dâri identitas rohani bân budaya masyarakat Islam è wilayah Agam.
Kabhâdâ'ân Samangkèn
Samangkèn, Masjid Lawas Koto Marapak èangghep laju bân ta' èpèyara, polana fungsina mènangka masjid otama ampon bânnya' èghântè'è sareng masjid anyar sè lebbi modern è semma'na. Bangunan asli, sè èbângun dâri kaju, nojjhuaghi tandha-tandha omorra, akadhi kaju sè èkorangè bân èbuwang è bâgiyân-bâgiyân tertentu, sanajân strukturna pagghun èbângun.
Kondisi panèka ampon madhâddhiyâghi kakobâteran è antarana masyarakat lokal bân para pangamat budaya, polana masjid panèka aropaaghi warisan sejarah Islam sè langka è Agam. Upaya pelestarian ghi' ta' èator sacara resmi, bân masjid samangkèn èangghep lebbi mènangka monumen sejarah dâri pusat aktivitas agama, sanajân bâdâ orèng sè ghi' dhâtâng kaangghuy adu'a otabâ coma ngagumi struktur kuno.
Sombher:
1. https://netralnews.com/telusur-sejarah-masjid-tua-koto-marapak-ampek-angkek-kabupaten-agam/YmQxY1dUUml0SUxtNTlmWStIaHR6UT09 2. https://suluah.com/masjid-usang-koto-marapak-bertahan-meski-ditinggalkan/