Masjid Keramat Banua Halat
Masjid Al-Mukarramah, sè èkennal jhughân mènangka Masjid Suci Banua Halat, panèka masjid bersejarah sè bâdâ è provinsi Kalimantan Lao', Indonesia. Sacara administrasi, masjid panèka bâdâ è dhisa Banua Halat Kiri, Kecamatan Tapin Lao', Kabupaten Tapin.
Sejarah
Ta’ ekataowe persis bila masjid paneka epaddek. Menorot jhâjhârbâ'ân jhâjhârbâ'ân, masjid haram panèka èpadhâddhi sareng H. Syafrullah, sè èkennal jhughân sareng orèng kona kalabân asma Datu Ujung (versi laènna jhughân ènyata'aghi jhâ' masjid panèka èpaddek sareng Haji Mungani Salingnata è taon 1840). Datu Ujung panèka aghâdhui fitur sè luar biasa sè ghi' èkennal kantos samangkèn: tonggak sè condong. Pilar panèka aropaaghi sala sèttong pilar otama masjid.
Menangka katowa masyarakat se ampon kalonta, Datu Ujung, abareng sareng masyarakat, abadhi masjid keramat menangka kennengngan ibada monggu masyarakat setempat. Saabidda abadhi, Datu Ujung nyare to-bato e Disa Batung, Kacamadan Piani. Menorot jhâjhârbâ'ân, Datu Ujung coma nendhang to-bato kalabân kakowadhân magis, sè mabi to-bato ghâpanèka bisa ngambang è songay bân napa' ka Masjidil Haram è penggirra Songay Tapin.
Saamponna masjid ampon lastare, magarsare alaksanaaghi perayaan. E bakto paraya’an, ternyata juko’ ta’ cokop se ekakana, daddi Datu Ujung makon dha’ warga ja’ ngakan sampe’ dhapa’, sabab aba’na bakal majang e Negara, Hulu Sungai Lao’. Magarsare ta’ partaja, nganggep jau antara Banua Halat ban Negara ce’ rajana, ta’ kera bisa ngantos Datu Ujung ce’ ceppedda abali. Akibatna, pandhudhu’na ngakan dhimen, ban e bakto ganeka Datu Ujung ngaton kalaban juko’ se bannya’.
Ngatela' warga ta' parduli ka parengeddanna, Datu Ujung cè' peggèllèna kantos nompa' tana, aghâbây tandha sè miring. Sampè' satèya, tandhana tana sè èbâdâ'aghi è pojok kanganna masjid, pagghun bâdâ.
Mennya' sè èghili
E sala settong tongga masjid, badha to-bato se agili mennya’. ta' èkataoè bila bân arapa mènnya'na agili. Bannya’ pengunjung masjid se takerjat dha’ ka’dhinto. Bâ'na jhughân aperrang kaangghuy ngelus pilar sè èghâdhui mènnya' kalabân kapas, tisu, bân jhughân uang kertas. Bâ'na nyareta'aghi bânnya' maksod bân parnyo'onan è bâkto bâ'na ngosap pilar.[1]
Sempat èobbar
Masjid paneka perna eobbar sareng oreng Balanda. E bakto apoy jareya, para’ sakabbinna bahan bangunan se badha e penggirra songay jareya ancor. Sè èsalaaghi namong sèttong pilar otama, sè terros èbocoraghi mènnya'. Saterrossa, è taon 1862, Masjid Al-Mukarromah èpadhâddhi polè.[1]
Kadhâddhiân sè Ané
E taon 1935, e bakto lantai masjid ampon epasang genteng tor dhapa’ ka tahap aher, badha pengunjung se anyama Ibu Zahra dhari Balikpapan rabu dha’ Masjidil Haram Banua Halat. Sakejja’ maso’ ka masjid, o-tao Ibu Zahra eserbu Datu Ujung pas ngoca’, “Ngereng ja’ rata’agi kennengngan se biyasana abdina manjeng, sabab ka’dhinto tandhana masjid ka’dhinto.”
Saterrossa, Datu Ujung jugan apareng petodu sopaja oreng se dhateng ka masjid ta’ kengeng atemmo sareng Datu namong paggun bisa nengale tonggak kaju besse masjid, peninggalan se pagghun socce kantos samangken.
Carèta laènna èngghi panèka masjid panèka aghâdhui tello' tajau (kapal) ghâjheng sè èmolaè dâri dinasti Tsung abad ke-10-11. Namong, namong duwâ' sè ghi' bâdâ, polana sala sèttongnga rosak. Orèng-orèng è dhissa' parcajâ jhâ' tajau panèka èghunaaghi kaangghuy mandi'i bayi bân mabaras orèng sè nyarèh baras. Keyakinan panèka ampon èbuktèaghi bânnya' kalè. Salaèn jârèya, tajau perna èghunaaghi kaangghuy ngalakonè wudhu' sareng para ibada.
Samentara jârèya, carèta laèn sè èkabâ' è masjid panèka èngghi panèka jhâ' jam ghèddhung sè ghâjheng bân kona ècokobi sareng "tangan panjhâghân" è taon 1975. Saare saellana jam kasebbhut ècokobi, orèng sè ngeco' abaliaghi ka kennengngan asalla. Aneh, orèng rowa andi' panyaket amnesia, aka gila, bân akhèrra matè.
Kantos samangken, masjid panèka pagghun socce, kalabân para haji sè dhâtâng sabbhân arè kaangghuy adu'a kaangghuy kasejahteraan keluarga. Saestona, sabban taon e bulan Mualidur Rasul (Ulang Rasulullah), upacara adat massal Baayun Mulud elaksanaaghi e masjid, kalaban peserta kantos 700 oreng, tamaso’ banne namong na’-kana’ namong jugan oreng seppo.[2]
Sombher: 1. Banjarmasin Post - Tiang Masjid di Tapin Selalu Keluarkan Minyak[pranala nonaktif permanen]. Banjarmasin Post. Diakses pada 16 April 2010 2. Sejarah Masjid Al-Mukarromah Banua Halat.[pranala nonaktif] Radar Banjar. Diakses pada 16 April 2010