Lompat ke isi

Masjid Bayan Beleq Lombok Utara

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Masjid Bayan Beleq enggi panèka sala sètong masjid ordo Wetu Telu se bhâdâ e Jalan Labuan Lombok, Désa Bayan, Kacamadan Bayan, Kabupatèn Lombok Utara, Provinsi Nusa Tenggara Barat. Lokasèna kira-kira ra-kèra 80 kilometer dâri Ibukota Provinsi NTB, yâitu Kottah Mataram. Masjid panèka ajhâjhi bagian penting dari tradisi keagamaan masyarakat Bayan, khususna kelompok Wetu Telu, lan dikenal sabâgghi situs sajarah Islam awal e Lombok se ngabâdhâ nilai budaya lan ritual khas masyarakat Sasak.

Sejarah

Maskè rancanganna saderhana, Masjid Bayan Beleq ngabâdhâ pabidaan arsitektur unik se ngajhâdhi masjid panèka sala sètong situs bersejarah penting e Indonesia. Masjid panèka èpadhâddhi e abad ka-17, lan nganti sa’ arèya ampon aomor lebbi dâri tello’ ratos taon. Bentuk bangunanna se sederhana, bahan lokal se èghuna’aghi, lan tata ruang se mengikuti tradisi masyarakat Sasak nunnjukaghi adaptasi ajaran Islam kalabân budaya lokal Lombok pada masa awal penyebaranna.

Kacamadan Bayan aropa’aghi sala sètong labang sakethengnga maso’na agama Islam ka Polo Lombok. E wilayah panèka, Islam molaè èpaḍâpa’aghi sacara bertahap lan damai ngaliwatan pendekatan budaya. Masjid Bayan Beleq dipandang sabâgghi masjid sè partama èpadhâddhi e polo panèka, sakalangguy simbol awal perkembangan Islam e Lombok. Keberadaanna ngajhâdhi bukti sajarah penting babagan proses Islamisasi masyarakat Sasak lan peran masjid sabâgghi pusat ibâdhâ lan kegiatan keagamaan pada masa awal.

Arsitektur

Ropana masjid ta’ jau bida dhari bengko-bengko e sakobengnga. Bhângonna sè sèderhana aghâbây malarat èkennal dâri lorong. Bângonan panèka okoranna 9 x 9 meter. Dhung-geddhungnga sè rèndhâ èghâbây dâri bambu anyaman, ata'na èghâbây dâri bhâthèk bambu, bân pondasi lantaina èghâbây dâri bato songay. Lencak ekagabay dhari lempong se etotop kalaban tikar bambu. E pojok-pojok masjid badha empa’ pilar otama se nolonge masjid, se ekagabay dhari kaju nangka se aesse bentu’ silinder. E dhalem masjid jugan badha gendhang kaju se egantong e to-bato ata’na.

È dâlem Masjid Bayan Beleq bhâdâ beleq atawa makam ghâjheng se diyakini sabâgghi tempat peristirahatan sala sètong misionaris Islam awal e daerah panèka, yâitu Gaus Abdul Rozak. Tokoh panèka dipandang andi’ peran penting dalem proses penyebaran Islam e wilayah Bayan lan sakobengnga. Kabâdhâna makam e dâlem kompleks masjid nunnjukaghi hubungan erat antara aktivitas dakwah, pusat ibâdhâ, lan tradisi penghormatan ka tokoh agama e masa awal Islamisasi Lombok.

Saterrossa, è bingkèng kangan bân adâ’ kacerra masjid bhâdâ duwâ’ pondhuk kènè’ se andi’ fungsi sabâgghi tempat koburan para tokoh agama se abhânto mabângun lan ngajhâgâ Masjid Bayan Beleq sejak awal berdirina. Pondhuk-pondhuk panèka ajhâjhi bagian integral dari kompleks masjid lan mencerminkan kesinambungan peran ulama dalem menjaga kehidupan keagamaan masyarakat setempat. Keberadaanna nambah nilai sajarah Masjid Bayan Beleq sabâgghi situs dakwah lan pendidikan Islam tradisional e Lombok.

Kaghunaan

È bâbâna arè, Masjid Bayan Beleq ta' èangghuy polè sareng masyarakat setempat. Namong, masjid panèka sakalèyan polè ramme è bâkto arè-arè raja Islam, akadhi paraya'an ulang tahun Nabi Muhammad. Perayaan panèka biasana èlanglang dhu arè. È bâkto paraya'an, Masjid Bayan Beleq èpèyara kalabân pengunjung. È bâkto acara ka'ḍinto, pengunjung sè terro noro'a upacara kodhu noro' atoran sè ampon èteteppaghi, akadhi ngangghuy kalambi tradisional Sasak, akadhi dodot (hiasan kepala tradisional) bân sapuk (hiasan kepala tradisional).

Aksesibilitas Wisatawan dâri lowar Lombok bisa ngabber dâri Jakarta, Sorbâjâ, Bali, bân kottah-kottah laènna. Dhari Kottha Mataram, panjennengan kengeng ngala' rute Mataram - Senggigi - Pemenang - Tanjung - Gangga - Anyar - Bayan ngangghuy transportasi umum nojju ka Kecamatan Bayan. Namong, kaangghuy parjhâlânan sè nyaman, èbâgi dâ' kasedhiyan transportasi umum bân bâkto parjhâlânan, èsaranaghi ghâbây wisatawan aghâdhui kendaraan sè èsewa. Kalabân nyewa kendaraan, wisatawan bisa ambu è pan-bârâmpan kennengngan sè menarik è salanjangnga parjhâlânan ka Kacamatan Bayan bân bisa jhughân ngator kunjunganna lebbi bebas.

Referensi 1. Kompas - NTB Kaya Objek Wisata Bernuansa Islami Diarsipkan 2013-07-21 di Wayback Machine. 2. Prosesi Tradisi Maulid Adat di Bayan Lombok Diarsipkan 2009-03-22 di Wayback Machine.. Diakses pada 6 April 2009 3. Puncak Acara Ritual Maulid Adat Bayan Jatuh Pada Hari Kedua. Diakses tanggal 6 April 2009 4. Jejak masuknya Islam di Lombok Diarsipkan 2010-02-03 di Wayback Machine. To Know The History Of Islam At Bayan Beleq Mosque. Diakses tanggal 25 Oktober 2012