Kraton Kutai Martapura
Kraton Kutai Martapura | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 400–1635 | |||||||
| Cèṭa'an:Peta amas'alah | |||||||
| Èbhu koṭṭa | Muara Kaman, Kalimantan Tèmor | ||||||
| Bhâsa sè omom èyangghuy | Bhâsa Sanskerta, Bhâsa Kutai | ||||||
| Aghâma | Hinḍu | ||||||
| Pernata | Monarki | ||||||
| Sri Maharato | |||||||
• Abad ka-4 M | Kundungga | ||||||
• Abad ka-4 M | Aswawarman | ||||||
• Abad ka-5 M | Mulawarman | ||||||
• Abad ka-16 M | Dermasatia | ||||||
| Sojhâra | |||||||
• Èpaddhek | 400 | ||||||
• Èrampas sareng Kutai Kertanegara | 1635 | ||||||
| |||||||
| Samangkèn panṭa ḍâ' |  Indonesia | ||||||
Kraton Kutai Martapura otabâ Kraton Matadipura (panyama'an sè kalèro) panèka kraton sè aghâma Hinḍu è Nusantara sè anḍi' bhuktè sajhârâ palèng towa. bhuktè sajhârâ ka'ḍinto aropa'aghi prasasti Yupa bân bâḍâna panèka ra-kèra abad ka-4 M.[1] Posat Kraton Kutai Martapura Muara Kaman, sè samangkèn aropa'aghi kacamatan è Kabupatèn Kutai Kartanegara, Propinsi Kalimantan Tèmor. Nyama Kutai èbherri' sareng ahli-ahli kalabân mundhut ḍâri nyamana kennengngan sè sè kennengngan ghânèka ètemmoè prasasti sè noddhuwaghi kabâḍâ'ânna kraton Kutai kasebbhut. Nyama resmina kraton Kutai tak èsebbhut ḍâlem prasasti. Berta nyama Martaputa èkaollè ḍâri kètab Salasilah Rato ḍâlem Ngeri Kutai Kertanegara (bâca'an ḍâlem bhâsa Madhurâ) sè nyarèta'aghi pasukan Kraton Kutai Kertanegara ḍâri Kutai Kona nyerrang èbhu kotta kraton Martapura. Nyama Kutai ahèrra èsabâ' ḍâ' Kraton Martapura, makè nyama Kutai asalla ḍâri nyama kraton sè acora' llebi anyar, èngghi ka'ḍinto Kutai Kertanegara, sè bekkas èbhu kotta awwâllâ bâḍâ Kutai Kona, Wilajâ pasèsèr tèmor Polo Kalimantan.[2]
Historiografi
[beccè' | beccè' sombher]Sombher primèr sajhârâ Kraton Martapura panèka pètto' prasti Yupa sè ètemmoè è ghunong panḍâ' Brubus, Muara Kaman.[3] Panemmowan bâto 'atolès' sè jumlana 7 panèka ta' langsong abhâreng, tapè ḍâlem ḍuwâ' ondhâghân kalabân rentang bâkto lebbi ḍâri satengnga abad. Ondhâghân sè lu-ghâllu, empa' prasasti ètemmo è taon 1879. Sataon polè, empa' prasasti sè ampon ètemmo panèka èyangko' ḍâ' Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen (samangkèn Musèum Nasional Jakarta). Ondhâghân kaḍuwâ', tello' prasti laènna ètemmo sa'amponna ella' 61 taon, yâkni taon 1940. Prasasti sè tello' panèka èsèmpen è musèum sè paḍâ bân prasasti sè empa'.[4]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Vogel, Dr. J.Ph. (1918). "The Yupa, Inscriptions of King Mulavarman, From Koetei (East Borneo)". Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde. 74: 167–232. doi:10.1163/22134379-90001650.
- ↑ Sarip, Muhammad (2023). Histori Kutai: peradaban Nusantara di timur Kalimantan dari zaman Mulawarman hingga era republik (in Indonesia). RV Pustaka Horizon. ISBN 978-623-6805-61-9.
- ↑ Abdurohman, Imanudin. "Bukti Sejarah Kerajaan Kutai: Isi 7 Prasasti Yupa Peninggalannya". tirto.id (in Indonesia). Retrieved 2026-01-10.
- ↑ Vlekke, Bernard Hubertus Maria (2008). Nusantara: sejarah Indonesia (in Indonesia). Kepustakaan Populer Gramedia. ISBN 978-979-9101-07-5.