Kolè'

Kolè' panèka lapisân lowar sè notobhi bhâḍhânna vertebrata. Èngghi panèka èpiḍermis, ḍermis, bân hipoḍermis. Ghunana kolè' mènangka organ èkskresi polana bâdâna kelenjhâr kerrèng (kelenjhâr sudoriferous) sè bâdâ è ḍermis.

Sosonan Anatomi

Èpiḍermis

Èpiḍermis otabâ kolè' ari èpadhâddhi dâri stratum corneum (lapisân korneum) bân lapisân Malpighian. Stratum corneum panèka lapisân kolè' sè matè, sè bisa èkollèt bân èghântè'è sareng sèl-sèl anyar. Lapisân Malpighian aropaaghi lapisân spinosum bân lapisân germinativum. Ghunana lapisân spinosum ka'angghuy nahan ghisèghân è lowar. Lapisân germinativum nganḍung sèl-sèl sè aktif èbâgi, aghântè'è lapisḍn sèl è stratum corneum. Lapisan Malpighian nganḍung pigmen melanin sè aberri' bârna kolè'. Ghunana lapisân Malpighian jhughân mènangka palinḍungan ḍâri bâhâyâ sènarra mata'arè, husussa sènarra ultraviolet.

Stratum Corneum (lapisân tandu') lapisân kolè' sè palèng lowar sè aropa'aghi sèl-sèl sè gheppèng bân matè, ta' anḍi' inti, protoplasmana sè ampon aoba ḍâḍḍhi keratin (zat tandu').

Asoson ḍâri pan-bârâmpan lapisân sèl sè èsebbhut strata, èngghi panèka:

• Stratum korneum Panèka lapisân èpiḍermis paleng attas sè asoson ḍâri korneosit, panèka sèl keratinosit ghâli sè la matè bân sâkonnè' ghâjhina.

• Stratum lucidum

Bâdâ è bâbâna stratum corneum, stratum corneum panèka lapisân sèl sè rata, ta' anḍi' inti sè protoplasmana ampon èyoba ḍhâḍḍhi protein sè èsebbhut eleidin. Lapisân panèka palèng èkennal è pa'-ḍhâpa' tanang bân soko.

• Stratrum granulosum

Panèka anḍi' ḍuwâ' otabâ tello' lapisân sèl rata kalabân sitoplasma granular kasar bân inti sè èsellang. Butèr kasar èpaḍhâḍḍhi ḍâri keratohyalin. Mukosa biasana ta' anḍi' lapisân panèka.

• Stratum spinosum

Èngghi panèka sèl-sèl poligonal kalabân protoplasma sè jhârna' polana kanḍungan glikogèn sè tèngghi. Sèl-sèl ghâpanèka ḍhâḍḍhi lebbi rata è bâkto nyanḍer ka aḍâ'. È antarana stratum spinosum, bâdâ ghlâḍâk antarseluler sè èkompolaghi ḍâri protoplasma bân tonofibril otabâ keratin. semma'na antarana ghlâḍâk-ghlâḍâk panèka abentu' tebbelân kènè' bân bunter sè èsebbhut nodul Bizzozero. Sèl spinosum jhughân ètemmoè è antarana sèl Langerhans.

• Stratum basale

Lapisan basal aropaaghi sel-sel sè abhângon kubus (kolom) sè èator vertikal è salanjangnga perbatasan dermo-epidermis è dâlem pola akadhi palisade. Sel basal ngalami mitosis bân afungsi sacara reproduksi.