Kantong semar
Tombuwân pitcher otabâ Kantog semar otabâ pot monyet panèka tombuwân sè ngakan serangga sè abhângon genus Nepenthes bân tamaso' dâ' keluarga monotipe Nepenthaceae.[1] Tombuwân arèya andi' kantong sè èesse'è cairan sè bisa èlarutaghi zat-zat dâri mahlok odhi' kènè' akaḍi serangga mènangka sombher nutrisi. Kantong kenḍih biasana oḍi' è kennengngan rawa. È Kalimantan Bârâ', tombuwân arèya èkoca' entuyut. Tombuwân arèya kadhâddhiyân dâri 130 spesies, ta' tamaso' hibrida alami otabâ èghâbây. Genus arèya tombuwân karnivora è wilayah tropis Dunnya Lawas, samangkèn tamaso' Indonesia, Republik Rakyat Cina lao', Indocina, Malaysia, Filipina, Madagaskar bârâ', Seychelles, New Caledonia, India, Sri Lanka bân Australia. Habitat sè palèng bânnya' spesiesna panèka è Polo Kalimantan bân Sumatera.[2]
Maske ta' bisa èkonsumsi langsung, taneman pitcher bisa èghunaaghi mènangka wadah kaangghuy aghâbây kue. Sala sèttongnga panèka kue kantong semar sè aropa'aghi cem-macemma kakanan khas Kalimantan Bârâ'. Kue panèka èghâbây dâri beras lengket, santan, ghulâh, buje, bân kacang polong. Sabellunna ènikmati, kue tanaman pitcher biasana èkolè' sabellunna bân casingna ta' èkakan.[2]
Tatengngerrah
[beccè' | beccè' sombher]Tombuwân arèya bisa napa' tèngghina 15–20 m kalabân najhek ka tombuwân laènna, sanajân bâdâ spesies sè ta' najhek. È konco'na dâun bâdâ urat sè bisa èmodifikasi kaangghuy abhânto kenḍih, alat perangkap sè èghunaaghi kaangghuy ngakan mangsa (contohna, serangga, lintah, katak ngodâ) sè maso'.[3] Kenḍih panèka èghunaaghi kaangghuy notobi kabutowan nutrisi sè ta' èsediaaghi è habitat tombuwân.[4]
Umumna, Nepenthes andi' tello' macem bhângon kendi, èngghi panèka kendi attas, kendi bâbâ, bân kendi roset. Kendi attas panèka kendi dâri tombuwân sè la towa, biasana abhângon corong otabâ silinder, ta' andi' kalembangnga, ta' andi' warna sè èkasennengi, urat-uratna ngadhep ka budhi bân bisa èbâlut è bingkèng tombuwân laènna, kendi attas lebbi serrèng nangkep keban ngabber akadhi nyamok otabâ lala', jenis kendi panèka palèng bânnya' otabâ ta' ètemmoè è pan-bârâmpan spesies contona N. ampullaria. Kendi sè bâbâ panèka kendi sè èhasilaghi dâri bâgiyân tombuwân ngodâ sè biasana èbâdâ'aghi è tana, andi' kalembang duwâ' sè afungsi mènangka alat ghâbây serangga tana akadhi sèmut kaangghuy naè' ka colo'na kendi bân akherra ghâgghâr dâ' cairan enzimatik è dâlemma, akadhi kendi roset, aghâdhui bhângon sè padhâ sareng kendi sè bâbâ, namong kendi sè tombu è attas tana bâgiyân dâun sè abhângon roset, contona spesies sè andi' jenis pitcher panèka N. ampullaria bân N. gracilis. Bâdâ tombuwân sè kadhâddhiyân ngasèlaghi kendi tengnga sè abhângon akadhi camporan kendi bâbâ bân kendi attas.
Sombhèr
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ https://www.liputan6.com/regional/read/5152621/peneliti-temukan-tanaman-karnivora-asal-kalimantan-yang-terancam-punah
- ↑ 2,0 2,1 Stephanie, Maria (2024). Ensiklopedia dari Bumi Nusantara ke Piring Kita. Yogyakarta: Guru Bumi.
- ↑ Barthlott, W., Porembski, S., Seine, R., and Theisen, I. 2007. The Curious World of Carnivorous Plants. Portland, Oregon: Timber Press.
- ↑ Muhammad Mansur. Potensi Serapan CO2 Pada Beberapa Jenis Kantong Semar Dataran Rendah. Berita Biologi. Volume 16 No 1, April 2017