Lompat ke isi

Jaranan Dor

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Jhârânan Dor panèka ropa seni Kuda Lumping sè èkembhângaghi è Jhâbâ Tèmor, èsebbhut Dor polana aghuna'aghi pakakas musik Jidor aghântè'è Gong sè biyasa, Jhârânan Dor bisa ètemmoè è Jombang bân Malang, Jhâbâ Tèmor sanajjân andi' bâbâtek-bâbâtek sè bhân-sabbhân.

Jhârânan Dor Jombang

[beccè' | beccè' sombher]

Jhârânan Dor Jombang panèka sala sèttong ropa seni Kuda Lumping (tari Jhârân) sè èkembhângaghi è Jombang, namong lebbi èkennal kalabân nyama Jepaplok Dor, èkala' dâri nyamana topèng Rèog kona (macan sè abâdâ'aghi mahkota merra'). Jhârânan Dor ampon bâdâ è Jombang sâjjhek taon 1835, èbhâkta sareng Wiroguno, mantan prajurit Diponegoro dâri Ponorogo. Wiroguno sè ella asakola è Pondhuk Islam Gebang Tinatar, samarèna perrang alènglèng ka Jombang kaangghuy apraktèk apa sè ella èyajhâri è pondhuk Islam bân kaangghuy nyampayaghi pessen jhâ’ atoro’ dâ’ Bâlândhâ. Saellana dâteng ka Jombang, Wiroguno aperrang kaangghuy mayakin masyarakat lokal kaangghuy ajhâr Islam, bânnya' sè ghi' parcajâ dâ' râng-bhârâng supranatural.[1]

Mèlana, Wiroguno alaksana'aghi Rèog padâ sareng kasenniyan sè èpangghi'i è Ponorogo bâkto jârèya, saèngghâna narèk masyarakat kaangghuy ajhâr Islam bân ta' ta'at ḍâ' Bâlândhâ, sè bânnya' è Jombang. Amarghâ orèng lebbi senneng topèng Singo Barong, topèng panèka langkong èkennal kalabân nyama Jepaplok sampè' samangkèn.[2]

Paghellârân Jombang Jhârânan Dor ghi’ bhuto parsiabhân, tamaso’ cem-macemma kakanan tor panampilan sè akadhi trance, bân kalambhi-kalambhi sè sederhana tor klasik.

Pakakas seni Jombang Jhârânan Dor èngghi panèka:

  • Topèng jepaplok (Singo Barong amahkota merra')
  • Topèng Ganongan, Topèng Pentul, Topèng Potro, bân Topèng gendruwon
  • Topèng macan
  • Topèng Kuda Lumping
  • Bomoh warok akalambi celleng kabbhi
  • Pakakas musik : ghendhâng, jidor, terbhâng (drum terbang), bân rèog slompret (macemma tarian rèog).

Jhârânan Dor Malang

[beccè' | beccè' sombher]

Jhârânan Dor Malang sè asalla èkennal kalabân nyama Rèog Dor, panèka sala sèttong ropa seni Kuda Lumping sè èkembhângaghi è Malang bân Batu. Orèng sè atari Kuda Lumping biyasana ngangghuy kalambhi sederhana, èngghi panèka kaos bellang bân calana kulot, bân ngamèn alèngker. Bentu' seni ka’dinto jhughân èkennal sareng Jhârânan Kidalan, karana Jhârânan ka’dinto èkaèding sareng Candhi Kidal è Malang, sè aropa’aghi idèntitas Kuda Lumping è Malang.

Paghellârân Jhârânan Dor è Malang è ngèrèngè bânnya’ ghèndhâng, jidor, ban pakakas angklung, abhâreng bân pakakas rèog gumbeng. Kalambhina biyasana aropa'aghi kaos Ponorogoan bellang bân calana jogèr, bânnè kalambhi sè lebbi mèwah dâri orèng atari Jhârânan tradisional. Serrèng tarian Jhârânan bân barongan ngalami kabâdâ'an akadhi trance, sè èkennal mènangka "kalap," bân ngalakonè macem-macem lalakon, sè èpabâras sareng dhukon sè akalambhi Warok.[3]

Pakakas sè èghuna’aghi dâlem tarian Jhârânan Dor Malang èngghi panèka:

  • Topèng Jepaplok (Singo Barong) ta' usa kaèn
  • Jhârânan
  • Bâbi
  • Bomoh (bopo) pawang akalambhi celleng kalabân cambu'
  • Pakakas musik : ghendhâng, jidor, terbhâng (gendang terbang), bân angklung.

Sombher-sombher

[beccè' | beccè' sombher]
  1. "Jaranan dor jombang". Man 3 tulungagung.
  2. Mahmud, Ahmad (2000). Buku pintar pendidikan kebudayaan jombang. Jombang: Unkown.
  3. Kuda lumping di jawa timur. Jakarta: Dasa pustaka. 1991.