Lompat ke isi

Jane Goodall

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika
Infobox orangJane Goodall
(2015) Suntingan nilai di Wikidata
Asmana ḍâlem bhâsa asli(en) Jane Goodall Suntingan nilai di Wikidata
Carèta oḍi'
Èlahèraghi(en) Valerie Jane Morris-Goodall Suntingan nilai di Wikidata
3 April 1934 Suntingan nilai di Wikidata
Hampstead (id) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Sèdhâ1r Oktober 2025 Suntingan nilai di Wikidata (91 taon)
Los Angeles (id) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Data pribadi (id) Terjemahkan
PendidikanNewnham College, Cambridge (id) Terjemahkan . Bachelor of Arts (id) Terjemahkan
Universitas Cambridge . etologi (id) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Kalakoan
Penasihat doktoral (id) TerjemahkanRobert Hinde (en) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Spesialisasi (id) TerjemahkanAktivisme (id) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
KarjâAktivis (id) Terjemahkan, etolog (id) Terjemahkan bi' primatolog (id) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Bekerja di (id) TerjemahkanJane Goodall Institute (en) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Tertarik dengan (id) TerjemahkanPan (id) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Murid dari (id) TerjemahkanRobert Hinde (en) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Dipengaruhi oleh (id) Terjemahkan
Bhâlâ
Pasangan nikah (id) TerjemahkanHugo van Lawick (id) Terjemahkan (19641974)
Derek Bryceson (mul) Terjemahkan (19751980) Suntingan nilai di Wikidata
PottraHugo Eric Louis van Lawick (en) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Orèng towaMortimer Herbert Morris-Goodall (mul) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata, Margaret Myfanwe Joseph (mul) Terjemahkan Suntingan nilai di Wikidata
Tanda tangan (id) Terjemahkan

Situs web (id) Terjemahkan<span%20class="penicon">Suntingan%20nilai%20di%20Wikidata Laman resmi (id) Terjemahkan
Facebook: janegoodall Suntingan nilai di Wikidata Twitter: JaneGoodallInst Suntingan nilai di Wikidata Instagram: janegoodallinst Suntingan nilai di Wikidata IMDB: nm0328762 Suntingan nilai di Wikidata Youtube: UCK9AF6Q1IiDSj9A65k0UCKw Suntingan nilai di Wikidata Musicbrainz: ba2c5b59-d300-492f-90be-49af20dffb29 Suntingan nilai di Wikidata TED: jane_goodall Suntingan nilai di Wikidata

Dame Jane Morris Goodall lahèr anyama Valerie Jane Morris-Goodall; 3 April 1934 - 1 Oktober 2025,[1][2] sabellunna anyama Baroness Jane van Lawick-Goodall, iyâ arèya primatolog bân antropolog Inggris.[3] Iyâ èakowè mènangka penelètè simpanse sè palèng bhâghus è dhunnya. Rèya èkennal sebbâb segghut interaksi sosial bân kalowarghâ simpanse lèar sampè' 55 taon sejjâk manalètè è Taman Nasional Songay Gombe è Tanzania pas taon 1960.[4]

Pajhelenan Goodall ka Kenya pas taon 1957 dhâddhi orèng sè panalètè simpanse sè èkennal loas. Panalètèanna a fokus ka kaoḍi'ân kalompo' simpanse è alas Gombe ngatemmoaghi fakta anyar ḍâri simpanse sè anḍi' kakarabâdhân genètik unik bi' manossa. Pas Oktober 2960, Goodall nemmo jhâ' simpanse sè sabellunna è kennal mènangka pangakan bu-tombuwân ternyata pangakan dhâghing kèya. Pas November 1960, rèya nalètè tentang simpanse sè ngaghâbây bân ngaghuna'aghi pakakas ḍâlem kaoḍi'ân jârèya. Panemowan rèya ènilay mènangka sala sèttong panemmowan sè palèng rajâ ḍâlem biḍâng pandhidhikan è abad ka dupolo.[5]

Rèng binè' sè anḍi' nyama asli Valerie Jane Morris-Goodall rèya manaḍdhâk Jane Goodall Insitute teppa' ka taon 1977. Sakalompo' rèya manaḍdhâk ghâbây adukung katrèsnana Goodall ḍâ' primata bi' ngalakoni panalètèan è Gombe ghâbây ningkattaghi perlindungan ḍâ' simpanse. Polana ka'ahlèanna Dr. Jane Goodall aktif alènglèng dhunya. Aberri' semangatta ḍâ' sakabbhina orèng ghâbây "use the gift of our life to make the world a better place." Mènangka orèng sè trèsna ka alam, peduli ka manossa'an, bân pajuang hèwân, rèya kèya dhâḍdhi potosan PBB ghâbây perdamaian.

Kaoḍi'ân awwâl

[beccè' | beccè' sombher]

Valerie Jane Morris-Goodall lahèr pas bulân April 1934 è Hampstead, London, ḍâri Mortimer Herbert Morris-Goodall (1907-2001), orèng pangosaha, bân Margaret Myfanwe Joseph (1906-2000). Orèng novelis ḍâri Milford Haven, Pembrokeshire, sè nolès bi, nyama pena Vanne Morris-Goodall.

Marènna kalowarghâna apinḍâ ka Bournemouth, Goodall asakola è Uplands School, sakola'an swasta è Poole.

Pas teppa' ghi' kènnè', eppa'na Goodall aberri' bonèka simpanse anyama Jubilee mènangka alternatif bonèka bruang, Goodall ngoca' jhâ' kasennengnganna ḍâ' bonèka rèya dhâdhi senneng ka hèwân èmolaèn ghi' kènnè', bân akomentar, "ca-kanca embu'na tako' ka maènan rèya, polana kèr-pèkkèran jhâ' maènan rèya bisa ghâbây amèmpè ta' bèccè'". Jubilee ghi' bâḍâ è mèjâ rèyas Goodall è London sampè' taon 2000.

Goodall sèdhâ è Los Angeles, California, Amerika Serikat pas 1 Oktober 2025 è omorra 91 taon.

Pangarghâ'ân

[beccè' | beccè' sombher]
  • 1980: Order of the Golden Ark, World Wildlife Award for Conservation
  • 1984: J. Paul Getty Wildlife Conservation Prize
  • 1985: Living Legacy Award from the International Women's League
  • 1985: Society of the United States; Award for Humane Excellence, American Society for the Prevention of Cruelty to Animals
  • 1987: Ian Biggs' Prize
  • 1987: Golden Plate Award, American Academy of Achievement
  • 1989: Encyclopædia Britannica Award for Excellence on the Dissemination of Learning for the Benefit of Mankind; Anthropologist of the Year Award
  • 1990: The AMES Award, American Anthropological Association; Whooping Crane Conservation Award, Conoco, Inc.; Gold Medal of the Society of Women Geographers; Inamori Foundation Award; Washoe Award; The Kyoto Prize in Basic Science
  • 1991: The Edinburgh Medal
  • 1993: Rainforest Alliance Champion Award
  • 1994: Chester Zoo Diamond Jubilee Medal
  • 1995: Commander of the Order of the British Empire, èbâghi ḍâ' Ratu Elizabeth II; The National Geographic Society Hubbard Medal for Distinction in Exploration, Discovery, and Research; Lifetime Achievement Award, In Defense of Animals; The Moody Gardens Environmental Award; Honorary Wardenship of Uganda National Parks
  • 1996: The Zoological Society of London Silver Medal; The Tanzanian Kilimanjaro Medal; The Primate Society of Great Britain Conservation Award; The Caring Institute Award; The Polar Bear Award; William Procter Prize for Scientific Achievement
  • 1997: John & Alice Tyler Prize for Environmental Achievement; David S. Ingells, Jr. Award for Excellence; Common Wealth Award for Public Service; The Field Museum's Award of Merit; Tyler Prize for Environmental Achievement; Royal Geographical Society / Discovery Channel Europe Award for A Lifetime of Discovery
  • 1998: Disney's Animal Kingdom Eco Hero Award; National Science Board Public Service Award; The Orion Society's John Hay Award
  • 1999: International Peace Award; Botanical Research Institute of Texas International Award of Excellence in Conservation, Community of Christ International Peace Award
  • 2001: Graham J. Norton Award for Achievement in Increasing Community Livability; Rungius Award of the National Museum of Wildlife Art, USA; Roger Tory Peterson Memorial Medal, Harvard Museum of Natural History; Master Peace Award; Gandhi/King Award for Non-Violence
  • 2002: The Huxley Memorial Medal, Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland; United Nations "Messenger of Peace" Appointment
  • 2003: Benjamin Franklin Medal in Life Science; Harvard Medical School's Center for Health and the Global Environment Award; Prince of Asturias Award for Technical and Scientific Achievement; Dame Commander of the Order of the British Empire, èbâghi ḍâri Pangeran Charles; Chicago Academy of Sciences' Honorary Environmental Leader Award
  • 2004: Nierenberg Prize for Science in the Public Interest; Will Rogers Spirit Award, the Rotary Club of Will Rogers and Will Rogers Memorial Museums; Life Time Achievement Award, the International Fund for Animal Welfare; Honorary Degree from Haverford College
  • 2005: Gelar doktor sains kahormadhân Syracuse University
  • 2005: Gelar doktor sains kahormadhân ḍâri Rutgers University
  • 2005: Discovery and Imagination Award
  • 2006: 60th Anniversary Medal of the UNESCO
  • 2006: Légion d'honneur
  • 2007: Gelar doktor kahormadhân Carl Linnaeus dari Uppsala University
  • 2007: Gelar doktor kahormadhân ḍâri University of Liverpool
  • 2008: Gelar doktor kahormadhân ḍâri University of Toronto
  • 2009: Gelar doktor kahormadhân ḍâri dari National University of Córdoba
  • 2009: Gelar doktor kahormadhân ḍâri Pablo de Olavide University
  • 2010 Bambi Award in the Category "Our Earth"
  • Golden Doves for Peace oleh Archivio Disarmo
  • 2011: Gelar doktor kahormadhân ḍâri American University of Paris
  • 2011: Grand Officer of the Order of Merit of the Italian Republic
  • 2012: Grand Marshal of the 2013 Tournament of Roses Parade
  • 2012: Gelar doktor kehormatan dari National Tsing Hua University (NTHU, Taiwan)
  • 2013: Konci kottha ḍâri Gustavo Petro, mantan wali kota Bogota (Colombia).
  • 2014: President's Medal ḍâri British Academy
  • 2017: International Cosmos Prize
  1. CHANNEL, THE BIOGRAPHY. "Jane Goodall Biography - Biography.com". www.biography.com. Archived from the original on 2010-08-10. Retrieved 2026-03-11.
  2. "'An extraordinary legacy': Tributes after chimpanzee expert Jane Goodall dies age 91". BBC News (in Inggris (Britania)). Retrieved 2026-03-11.
  3. Scientific American (in Indonesia), 2025-10-17, retrieved 2026-03-11
  4. "National Geographic Magazine". National Geographic (in Inggris). Retrieved 2026-03-11.
  5. "About Jane". Jane Goodall Institute USA (in American English). Retrieved 2026-03-11.