Jèrman Nazi

1933–1945
	Mandhira Lambhâng
	Lagu kabhângsa'an: ; Das Lied der Deutschen; ("Lagu Bangsa Jerman"); ; Horst-Wessel-LiedCèṭa'an:Hsp; ("Nyanyian Horst Wessel");
	Cèṭa'an:Peta amas'alah Wilayah kekuasaan Jerman pada puncak kejayaannya; pada masa Perang Dunia II (akhir 1942): Reich Jerman; Wilayah pendudukan sipil; Wilayah pendudukan militer;
	Pembagian administratif Jerman,; Januari 1944
Èbhu koṭṭa	Berlin; 52°30′40″N 13°22′47″E / 52.5111°N 13.3797°E
Bhâsa sè omom èyangghuy	Jerman
Pernata	Negara fasis satu partai nasional-sosialis di bawah kediktatoran totaliter
Kepala Negara
• 1933–1934	Paul von Hindenburg (Presiden)
• 1934–1945	Adolf Hitler (Führer)
• 1945	Karl Dönitz (Presiden)
Kanselir
• 1933–1945	Adolf Hitler
• 1945	Joseph Goebbels
• 1945	L. G. S. von Krosigk
Lègislatif	Reichstag
- Dewan negara	Reichsrat (dihapuskan 1934)
Èra Sajhâra	Antarperang / Perang Dunia II
• Pengambilalihan Kekuasaan	30 Januari 1933
• Ermächtigungsgesetz	24 Maret 1933
• Anschluss	12 Maret 1938
• Perang Dunia II	1 September 1939
• Kematian Hitler	30 April 1945
• Penyerahan Diri	8 Mei 1945
• Pembubaran	23 Mei 1945
Luas
1939	633.786 km2 (244.706 sq mi)
1940	823.505 km2 (317.957 sq mi)
Populasi
• 1939	79.375.281
• 1940	109.518.183
Nitra obâng	Reichsmark (ℛℳ)
Kode ISO 3166	DE
Preceded by	Succeeded by
	Republik Weimar
	Cekungan Saar
	Austria
	Cekoslowakia
	Lituania
	Polandia
	Danzig
	Yugoslavia
	Prancis
	Luksemburg
Pendudukan Jerman
Pendudukan Austria
Polandia
Cekoslowakia
Yugoslavia
Prancis
Luksemburg
Uni Soviet
Samangkèn panṭa ḍâ'	Jerman ; Prancis ; Belanda ; Rusia ; Ceko ; Norwegia ; Ukraina; Belgia ; Luksemburg ; Moldova ; Latvia ; Lituania ; Estonia ; Polandia ; Yunani ; Serbia ; Denmark ; Cèṭa'an:Country data Transnistria
	Sunting kotak info • [[Templat:\|Lihat]] • BicaraBantuan penggunaan templat ini

Jèrman Nazi (bhâsa Jèrman NS-Staat) panèka nyamana Jèrman sè umum è antara taon 1933 bân 1945, bâkto Adolf Hitler bân Partai Nazi (NSDAP) marènta naghârâ kalabân diktator. È bâbâna pamarènta'an Hitler, Jèrman èoba dâddhi naghârâ totalitèr, kalabân para' sakabbhina aspèk kaodi'ân èkendâliaghi sareng pamarèntah. Nyama resmi naghârâ panèka Deutsches Reich (Reich Jerman) kantos taon 1943 bân Großdeutsches Reich (Greater German Reich) dâri taon 1943 kantos 1945. Jèrman Nazi jhughân èkennal mènangka Reich Katello' (Drittes Reich), artèna "Kekaisaran Katello'", kalabân Kekaisaran Romawi Suci (800–80) mènangka Kekaisaran Jèrman sè partama Empire (1871–1918) mènangka sè kaduwâ'. Rezim Nazi robbhu saamponna Sekutu makala Jèrman è bulân Mei 1945, sè mamarè Perang Dunia II è Eropa.

Hitler ètunju' mènangka Kanselir Jèrman sareng Presiden Republik Weimar Paul von Hindenburg è tanggal 30 Jânuwâri 1933. NSDAP saterrossa molaè maèlang kabbhi lawan politik bân makowat kakowadhânna. Hindenburg matè è tangghâl 2 Agustus 1934, bân Hitler dhâddhi diktator Jèrman, sè akompolaghi jabatan bân kakowadhân Kanselir bân Presiden. Referendum nasional sè èlaksanaaghi è tangghâl 19 Agustus 1934, èkonfirmasi Hitler mènangka Führer (pemimpin) Jèrman. Kabbhi kakobâsa'an èpusataghi dâ' Hitler, bân dekrit-dekritna panèka hokom sè palèng tèngghi. Pamarèntah bânnè bhâdhân sè terkoordinasi sè alakoh areng-sareng, tapè kompolan faksi sè ajuwangaghi kaangghuy kakobâsa'an bân sokongan Hitler. È tengnga Depresi Raya, rezim Nazi mabâliaghi stabilitas ekonomi bân ngakhèrèn pangangguran massal lèbât kabijakan militer bân ekonomi camporan. Sabâb pangalowaran naghârâ sè ngalebbi'i pendapatan, rèzim bisa aghâdhui karjhâ umum, è antarana pambangunan Autobahnen (jalan raya). Pulihnya ekonomi Jèrman nambâi popularitas rezim Nazi.^[2]

Rasisme, khusussa antisemitisme, panèka bâgiyân dâri ideologi rezim. Nazi nganggep orèng Jèrman panèka ras sè unggul, cabang sè palèng murni dâri ras Arya. Diskriminasi bân penganiayaan dâ' orèng Yahudi bân Romawi sajân para' saellana Hitler marènta. Kamp konsentrasi sè partama èpaddek è bulân Maret 1933. Orèng Yahudi bân kalompo' sè "ta' èkende'ih" laènna èpenjara, bân orèng liberal, sosialis, bân komunis èpatè'è, èpenjara, otabâ èbuwâng. Warga Kristen bân ghârèja sè nolak pamarèntahan Hitler èaniaya, bân bânnya' pamimpin aghâma èpenjara. Kurikulum pendidikan èfokusaghi dâ' biologi ras, kebijakan populasi, bân dinas militer wajib. Kasempadhân karir bân pendidikan ghâbây bhâbinè'an èbâtesè. Rekreasi bân pariwisata èpromosiaghi lèbât program Kraft durch Freude, bân Olimpiade Musim Panas 1936 èghunaaghi kaangghuy nojjhu Jèrman è panggung internasional. Mentri Propaganda Joseph Goebbels aghunaaghi filèm, rapat massal, bân pidato Hitler kaangghuy abârri' pangaro opini masyarakat. Pamarèntah ngontrol ekspresi seni, aghâdhui bhângon-bhângon arsitektur bân seni (contona, arsitektur neoklasik), bân ngalarang otabâ abâtesi sè laènna (contohna seni modern otabâ abstrak).

Sombher

↑ Soldaten-Atlas 1941, p. 8.
↑ Lauryssens, Stan (1999). The man who invented the Third Reich : the life and times of Arthur Moeller van den Bruck. Internet Archive. Stroud, Gloucestershire [England] : Sutton. ISBN 978-0-7509-1866-4.

Kasala'an pametthèkan: Ditemukan tanda <ref> untuk kelompok bernama "lower-alpha", tapi tidak ditemukan tanda <references group="lower-alpha"/> yang berkaitan

[FOOTNOTESoldaten-Atlas19418-4] Soldaten-Atlas 1941, p. 8.

[6] Lauryssens, Stan (1999). The man who invented the Third Reich : the life and times of Arthur Moeller van den Bruck. Internet Archive. Stroud, Gloucestershire [England] : Sutton. ISBN 978-0-7509-1866-4.

[lower-alpha 1]

[lower-alpha 2]

[lower-alpha 3]

[1]

[lower-alpha 4]

[2]