Isopoda
Èklasifikasiyaghi dâlem artropoda, isopoda andi' eksoskeleton kitinous bân angghuta bhâdhân sè èsambhât.[1] Isopoda biasana rata dorsoventral (lebbi lèbâr dâri dâlem),[2] sanajjân bânnya' spesies sè èlang dâri atoran panèka, khusussa bhângon parasit, bân sè odi' è habitat tasè' dâlem otabâ aèng tana. Bârna bisa acem-macem dâri abu-abu kantos potè,[3] otabâ è pan-bârâmpan kasus mèra, bhiru, otabâ coklat.[4] Isopoda acem-macem okoranna, molaè dâri pan-bârâmpan spesies Microcerberidae sè coma 0,3 mm kantos Bathynomus spp. sè para' 50 cm.[5] Isopoda ta' andi' karapas sè bhâghus, sè èkorangè dhâddhi "tameng cephalic" sè namong notobbhi cètagghâ. Artèna, sosonan akadhi insang, sè è kalompo'-kalompo' laènna sè èlindungi sareng karapas, ètemmoè è angghuta bhâdhân khusus è bâbâna tabu'.[5] bâgiyân dorsal (attas) kèbân ètotop sareng rangkana pelat sè atompo', sè èsambhât sè aberri' perlindungan sambi jhughân aberri' fleksibilitas. Sosonan bhâdhân isopod aropa'aghi cètak (cephalon), thorax (pereon) kalabân bâllu' segmen (pereonites), bân abdomen (pleon) kalabân ennem segmen (pleonites), sè bâdâ sè bisa èpadhâddhi sèttong.[2] Cètagghâ èpadhâddhi sèttong sareng segmen partama dâri toraks, sè abhânto cephalon. Bâdâ duwâ' pasang antèna sè ta' acabang, pasang sè partama panèka vestigial è spesies terestrial. Mata panèka jama' bân ta' andi' bhâtang, bân bâgiyân colo'na tamaso' sapasang maxillopeda bân sapasang mandibula (rahang) kalabân palps (angghuta sè èbâgi kalabân fungsi indrawi) bân lasinia sè abâdâh (angghuta sè bisa aghâli).[6]
Pèttong segmen bèbas dâri toraks bhân-sabbhânna aghâdhui sapasang pereopoda (angghuta) sè acabang. È sabâgiyân bânnya' spesies, pereopoda èghuna'aghi kaangghuy abâdâh bân padâ è dâlem okoranna, morfologi, bân orientasi, sè aghâbây ordo panèka èsebbhut, "Isopoda," dâri oca' Yunani sè artèna soko sè padâ. È pan-bârâmpan spesies, pasangan anterior èobâ dhâddhi gnathopoda kalabân cakar, sè nangkep segmen terminal. Pereopoda ta' èghuna'aghi è dâlem respirasi, bânnè akadhi angghuta bhâdhân sè padâ è amfipoda, namong coxae (segmen partama) èpadhâddhi sèttong sareng tergites (lempeng dorsal) kaangghuy abhânto epimera (lempeng lateral). È binè' sè la towa, sabâgiyân otabâ kabbhi angghuta bhâdhân andi' lampiran sè èkennal mènangka oostegites sè èlipat è bâbâna dâdâ bân abhânto kantong ana' ghâbây tellor. È lakè', gonopora (bukaan genital) bâdâ è ventral segmen kabâllu', bân è binè', bâdâ è kennengngan sè padâ è segmen kaennem.[6]
Sala sèttong otabâ lebbi dâri segmen tabu', èmolaè dâri segmen kaennem, èpadhâddhi sèttong sareng telson (segmen terminal) kaangghuy abhânto pleotelson sè kaku.[6] Lèma' segmen abdomen sè partama bhân-sabbhânna aghâdhui sapasang pleopoda sè èbâgi (struktur lamellar sè abâdâhaghi fungsi parghentèyan gas, bân è spesies akuatik abâdâh mènangka insang bân propulsi),[5] bân segmen akhèrra aghâdhui sapasang uropoda sè èbâgi bifurkasi (angghuta è budi). È lakè', pasangan pleopoda kaduwâ', bân kadhâddhiyân sè partama jhughân, èghentè kaangghuy èghuna'aghi è transfer sperma. Endopoda (cabang dâlem pleopoda) èghentè dhâddhi sosonan kalabân kutikula sè tèpès bân permeabel (totop lowar sè lentur) sè abâdâhaghi insang kaangghuy parghentèyan gas.[6] È pan-bârâmpan isopoda terestrial, panèka akadhi paru-paru.[5]
Sombher-sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Valentine, J. W. (2004). On the Origin of Phyla. University of Chicago Press. kaca33. ISBN 0-226-84548-6.
- ↑ 2,0 2,1 Naylor, E. (1978). British marine isopods : keys and notes for the identification of the species (Edisi 2). Academic Press. kaca 2. ISBN 0-12-515150-0.
- ↑ "Isopod, Pillbug, Sow Bug Information". University of Arizona. 1997. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 2014-09-23. Èaksès tangghâl 2014-08-21.
- ↑ Lee, Welton L. (1966). "Color change and the ecology of the marine isopod Idothea (Pentidotea) montereyensis Maloney, 1933". Ecology. 47 (6): 930–941. doi:10.2307/1935640. JSTOR 1935640.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Schotte, M.; Boyko, C. B.; Bruce, N. L.; Markham, J.; Poore, G. C. B.; Taiti, S.; Wilson, G. D. F. "World List of Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans". World Register of Marine Species. Èaksès tangghâl 2014-06-04.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Ruppert, Edward E.; Fox, Richard, S.; Barnes, Robert D. (2004). Invertebrate Zoology (Edisi 7). Cengage Learning. kaca 661–667. ISBN 978-81-315-0104-7.