Hudoq
Hudoq panèka ritual tariayân bertopèng sè èlambangaghi ḍhuwâ/syokkor ghâbây hasèl pertanian sè bânnya' bân èlinḍungè ḍâri hama, sè èlaksana'aghi sareng sub-etnis Dayak è propènsi Kalimantan Tèmor. [1] Tariyân Hudoq aghuna'aghi topèng bân kostum, mèlana Hudoq tamaso' ḍâlem golongan seni tari topèng
Etimologi
[beccè' | beccè' sombher]Hudoq artèna menjelma, mèlana ngangghuy topèng mano' alambangaghi jelma'anna mano'.
Menorot suku Bahau sub-Bahau Busang, Hudoq panèka jelma'an roh sè aghuna'aghi topèng ka'angghuy ahubugan sareng manossa. Menorot orèng Bahau Busang, manossa ta' bisa ngatèla' langsong roh-erroh panèka, ḍhâḍḍhi roh-erroh panèka aghuna'aghi topèng ka'angghuy ahubungan sareng manossa panèka. Manossa bhâkal èsebbhut "parit" è bhâsa Bahau, artèna "bâlât" otabâ "musibâ" polana ngatèla' roh-erroh panèka langsong.
Sajhârâ
[beccè' | beccè' sombher]Menorot kaparcajâ'an traḍisional orèng Bahau, èngghi panèka kaparcaja'an Bungan, Hudoq aropa'aghi lambâng toronna Para Ḍewa ḍâri Apau Lagaan (Apo Lagaan) sè èpakon sareng Asung Luhung Inai Ayaq ka'angghuy nyaḍhiya'aghi kâsoborân bân kâma'morân ghâbây manossa è bhumè. È acara kasebbhut, Hudoq èlambangaghi sareng orèng sè atari sè ngangghuy topèng sè mekkèllè hama bân rompi sè èghâbây ḍâri pènang otabâ kolè'na keḍḍhâng. Tariyân èyangghâp lastarè bâkto ḍuwâ' orèng Hudoq kâlowar bân nabeng hama Hudoq. Abitna tariyân panèka 1-5 jhâm.
Menorot traḍisi, perajâ'ân Hudoq èlaksana'aghi samarèna menugal (namen paḍi) è sabâ molaè bulân Sèptèmber kantos Oktober sabbhân taon. Maksoḍ epon nyo’on bherkat ḍâ’ Guste Pangèran sopâjâ paḍi sè ètamèn bhâkal ngasellaghi la'as bânnya’ ban maḍâteng kâma’moran ḍâ’ masyarakat.
Parajâ'ân panèka èlaksana'aghi toron-tâmoron lè-ngallè ḍâri sèttong ḍhisa ka ḍhisa laèn sabbhân taon.
Kalambhi Pânari Hudoq
[beccè' | beccè' sombher]Kabbhi pânari Hudoq Bahau bân Modang ngangghuy topèng kaju sè èyukir, kombinasi ghâmbâr hama bu-tombuwân bân kâban sè bâbâjâ. [2] Sakabbhina bhâḍhânna pânari ètotobhi kalambhi sè ekaghâbay ḍâri kolè' kaju, èhiyâs kalabân bây-rombây ḍâunna ghèḍḍhâng, ban bâḍâ kèya sè ngangghuy ḍâunna nyi'ur. [3] Kalambhi nèka èlengkapi kalabân kocca bulu bân tongket kaju sè ètegghu' è tanang kangan. Tariyân panèka biyasana èlakoni sareng 11 pânari, sè sâkabbhina ngangghuy topèng, èlaksana'aghi è lapangan sè rajâ bân tabukka'. orèng sè ajhâlling ngalèlèngè kennanga pânampilan. [2]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ "Hudoq, Tarian Magis Pengusir Hama ala Suku Dayak Bahau", DetikCom. Èaksès 2025-12-29.
- ↑ 2,0 2,1 Kunang Helmi, dkk; Indonesian Haritage:Seni Pertunjukn, Jakarta: PT Widyadara, 2002, kaca. 14.
- ↑ "Hudoq, Tarian Magis Pengusir Hama ala Suku Dayak Bahau", DetikCom. Èaksès 2025-12-29.