Hoolock
Hoolocks tamaso' dâ' genus Hoolock, monyet kènè' sè ta' andi' bunto' sè odhi' è Lao' bân bâgiyân Asia Tèmor Lao', khusussa è India tèmor lao', Bangladesh, Myanmar, bân è sekitarna. Primata panèka èkennal polana penampilan sè khas, kalabân lengngen sè panjhâghân, badan sè ramping, bân kamampoan kaangghuy abâli ghâncang lèbât ka'-bhungka'an ngangghuy tèknik ayunan sè èsebbhut brachiation[1].
Hoolocks panèka arboreal, artena para' kabbhi aktivitasna ngakan, istirahat, bân jhughân abâli èlakoni è kanopi alas. Bâdâ jhughân sè èkennal polana panggilan sè ghâncang bân ritmis, sè èghunaaghi kaangghuy nandha'aghi wilayah bân makowat ikatan pasangan. Sacara biologis bân geografis, hoolock aghâdhui posisi sè unik mènangka sèttong-sèttongna kera sè èpangghi'i sacara alami è India, sè dhâddhiyâghi simbol penting dâri keanekaragaman hayati primata è Asia Lao'. Kabâdâ'ân hoolock jhughân ècerminaghè kasehatan ekosistem alas sè èdhi'i, sè sajân èancam sareng fragmentasi habitat.
Ciri-Ciri
[beccè' | beccè' sombher]Gibbon hoolock andi' lanjang badan sekitar 60-90 cm bân berrâ'na 6-9 kg, sè dhâddhi gibbon palèng rajâ nomer duwâ' è dhunnya saamponna siamang. Badanna ramping kalabân lengngen sè cè' lanjhângnga, khusus èadaptasi kaangghuy abâdâh è kanopi alas[2].
Dimorfisme seksual èbuktèaghi antara lakè' bân binè'. Lakè' andi' bulu sè item-item kalabân alis pote sè mencolok è attas mata, è bâkto binè' andi' bulu abu-abu-coklat, lebbi petteng è dâdha bân le'erra, bân andi' cincin mata sè pote, sè aghâbây mowana ètotop. Pewarnaan panèka madhâddhiyâghi identifikasi individu è alam liar. Hoolock gibbon ètamen è alas tropis bân subtropis è Asia Lao' bân Tenggara, è antarana Bangladesh tèmor, India tèmor lao' (khusussa Assam, Arunachal Pradesh, bân Tripura), Myanmar, bân bâgiyân dâri Cina barat daya. Pan-bârâmpan populasi penting èlindungi è daerah konservasi akadhi Hollongapar Gibbon Sanctuary è India. Myanmar èyangghep aghâdhui populasi hoolock sè palèng bânnya' è sabâbhân jhâlânna, sanajân data lapangan èbâtesi polana faktor geografis bân politik.
Hoolock gibbon panèka diurnal bân sadâjâna arboreal, jhârang toron ka tana. Bâdâ sè abâdâh kalabân brachiation, ayon dâri cabang ka cabang kalabân lengngen sè panjhâghân, bân bisa ècapa'aghi kantos 55 km/jam. Sacara sosial, gibbon hoolock odhi' è pasangan monogam è dâlem kalompo' keluarga sè cè' èndâ'na. Bâ'na abhâla'aghi wilayahna lèbât panggilan sè ghâncang bân ritmis, biasana èlakonè sareng lalakè' bân binè' è dhâlem duet. Pangananna èngghi panèka buwâna, ètamba'aghi dâun, kembang, bân serangga, saènggâna aghâdhui peran penting dâlem penyebaran bibit è alas[3].
Tello' spesies hoolock gibbon samangkèn èkennal: hoolock bârâ' (Hoolock hoolock), hoolock tèmor (Hoolock leuconedys), bân Skywalker hoolock (Hoolock tianxing), sè ghi' èjhârbâ'aghi sacara ilmiah è taon 2017. Menorot IUCN, gibbon hoolock barat ècanthet mènangka Terancam Punah, kalabân populasi èperkiraaghi korang dâri 5.000 individu è alam liar. Ancaman otama ghâbây kelangsungan odi'na panèka fragmentasi habitat, deforestasi, bân isolasi populasi, sè para' èpangaro spesies arboreal akadhi gibbon[4].
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Hoolock gibbon (in Inggris), 2025-11-01, retrieved 2026-01-03
- ↑ Team, PMF IAS CA (2024-11-06). "Hoolock Gibbon". PMF IAS (in American English). Retrieved 2026-01-03.
- ↑ Lan, Li‐Ying; Hong, Qi‐Xuan; Gao, Shao‐Ming; Li, Qi; You, Yu‐Yan; Chen, Wu; Fan, Peng‐Fei (2023-01-23). "Gut microbiota of skywalker hoolock gibbons (Hoolock tianxing) from different habitats and in captivity: Implications for gibbon health". American Journal of Primatology. 85 (4). doi:10.1002/ajp.23468. ISSN 0275-2565.
- ↑ "Hoolock hoolock ssp. hoolock: Chetry, D., Das, J., Brockelman, W & Geissmann, T." IUCN Red List of Threatened Species. 2015-11-24. Retrieved 2026-01-03.