Hamengkubuwana V
 | |||||
| Carèta oḍi' | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Èlahèraghi | 20 Agustus 1821  Yogyakarta (id)  | ||||
| Sèdhâ | 5 Junè 1855 (33 taon) Yogyakarta (id) | ||||
| Tempat pemakaman (id) | Imogiri (id) | ||||
17 Jânuwari 1828 – 5 Junè 1855 ← Hamengkubuwana II – Hamengkubuwana VI →
19 Ḍèsèmber 1823 – 17 Agustus 1826 ← Hamengkubuwana IV – Hamengkubuwana II → | |||||
| Bhâlâ | |||||
| Pottra | Timur Muhammad (id) | ||||
| Ayah (id) | Hamengkubuwana IV | ||||
| Saudara (id) | Hamengkubuwana VI | ||||
Sri Sultan Hamengkubuwono V (Bhâsa Jhâbâ: Sri Sultan Hamengkubuwono V, 24 Jânuwari 1820 – 5 Juni 1855) panèka sultan kelima Kesultanan Yogyakarta, marenta molaè tangghâl 19 ḍesember 1823 kantos 17 Agustus 1622 bân saterrossa molaè tangghâl 17 Januari kantos 1828 Tangghâl 5 Juni 1855, èlang-alèng sareng pamarènta'an Hamengkubuwono II amarghâ ta' stabil polètik è ḍâlem Kesultanan Yogyakarta bâkto jâriya.[1]
Sejarah Pamarènta'an
[beccè' | beccè' sombher]Asmana Sri Sultan Hamlângkubuwono V nyamana Gusti Raḍen Mas Gathot Menol, sala sèttong pottrana Hamengkubuwono IV, se lahèr tangghâl 24 Jânuwari 1820, ḍâri rajina, Gusti Kanjeng Ratu Kencono. Mènangka oreng sè rajâ, aba’na anḍi' ghellâr Pangeran Mangkubumi. salèrana jhughân narèma pangkat Letnan Kolonel è taon 1839 bân Kolonel è taon 1847 ḍâri pamarènta Hinḍia Bâlândhâ. èyabâs jhâ' pamarenta'anna èmolaè taon 1823 bân tangghâl lahèrre è taon 1820, Sultan Hamengkubuwono V ghi' bhuru aomor tello taon è bâkto molaè pamarenta'anna.
Hamengkubuwono V èkennal cè' kooperatifna sareng pamarèntah Hinḍia Bâlândhâ. È bânnya' catatan kontemporer pejabat kolonial tamaso' laporan penḍuḍuk bân arsip aḍministrasi HB V èjhârbâ'aghi mènangka sultan sè "cè' norotdhâ" ḍâ' kabijakan pamarènta kolonial (zeer inschikkelijk voor het Neḍerlands gezag) bân èsebbhut "moḍelvorst," artèna rato sè èangghep iḍeal ghâbây kapentingan Bâlândhâ. Penilaian-penilaian panèka noḍdhuaghi jhâ' HB V èangghep mènangka tokoh sè cè' semma'na bân bisa ètaroaghi sareng pamarènta Hinḍia Bâlândhâ.
Kabijakan-kabijakan Hamengkubuwono V sè cè' kooperatiffâ sareng pamarèntah Hinḍia Bâlândhâ aghâbây ta' puas è antarana para abdhi dhâlem bân bhângsawan, è antarana Raḍen Mas Mustojokaka'na Hamengkubuwono III, sè è buḍi arè bhâkal ongghâ tahta mènangka Hamengkubuwono VI. È ḍâlem catâtdhân warga bân laporan kontemporer, kelompok panèka ènilai jhâ' sikap HB V talebât norotdhi pangaterro Bâlândhâ bân ta' cokop èpèyara otoritas traḍisional karaton. Hasèlla, fraksi sè sajân simpati ḍâ' Mustojo tombu è ḍâlem karaton, bân sokongan politik ghâbây HB V akorang.
Sri Sultan Hamengkubuwono V sèdhâ dhâdhâghân è taon 1855. Bhuktè-bhuktè kontemporer saè è arsip pamarènta Hindia Bâlândhâ bân catâtdhân resmi karaton namong nyebbuttaghi kamatèan dhâdhâghânna ta' kalabân panjelasan lebbi jhâu. Taḍa' laporan, curiga, otabâ gosip è bâkto jâriya sè nojjhuaghi pembunuhan.[2]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ "Raja Raja | Karaton Ngayogyakarta Hadiningrat - Kraton Jogja". www.kratonjogja.id (in Inggris). Archived from the original on 2022-02-12. Retrieved 2026-01-04.
- ↑ Raditya, Iswara N. "Tragedi Hamengkubuwana V, Sultan Jawa yang Dibunuh Istrinya Sendiri". tirto.id (in Indonesia). Retrieved 2026-01-04.