Ghâncaran

Ghâncaran iyâ arèya karjâ sastra sè aropa carètansè èpaḍâpa' bgangghuy narasi. Panolèsanna ghâncaran mapolong monolog bân Dialog.[1] Sè ngarang carètana mamaso'aghi hasèlla pèkkèranna ka pèkkèranna tokoh. Carana maḍâpa' gagasanna èlakonè èbakto para tokoh ngalakonè Dialog. Secara umum, ghâncaran èbâgi dhâddhi ghâncaran sastra bân ghâncaran non sastra. Ghâncaran non sastra aropa karjâ tolès ilmiah akadhi laporan penelitian, makalah, otabâ artikel. Ghâncaran sastra èbâgi polè dhâddhi ghâncaran fiksi bân ghâncaran nok fiksi. Sè tamaso' ghâncaran fiksi iyâ arèya dungngèng, carèta panḍâ', bân novel. Sè tamaso' ghâncaran non fiksi iyâ arèya biografi, autobiografi, bân èsai.[2]

Ciri khas

Ciri otama ḍâri ghâncaran iyâ arèya agghuyânna ca'-oca' sè ta' ngabâssaghi pola irama otabâ sajak. Ghâncaran anḍi' sèpat aberri' sesuatu bân ghun pèra' nga'anḍi' sakonè' nilai sastra. Pemaparanna ghâncaran bisa èkoca' mènangka karjâ sastra manabi è ḍâlemma bâḍâ pan-bârâmpan peristiwa, pengenalan tokoh bân penggunaan fiksi. Lalakon è ḍâlem sèttong kesatuan ruang bân bâkto dhaddhi torana dhâddhina peristiwa. Kabâḍâ'ân ruang bân bâkto tal bisa èsèbbhut mènangka peristiwa mon taḍâ' tindakan è ḍâlemma. Sabbhân kadhâddhiyân/peristiwa lako alibattaghi tokoh è ḍâlemma. Peristiwa-peristiwa sè ella dhâddhi secara aurutan bân ros-terrosan aropa'aghi hasèl ḍâri tindakanna tokoh. Tokoh-tokoh bân peristiwa sè ècarèta'aghi è ḍâlem prosa sèpaddhâ fiktif. Ghâncaran èsampè'aghi ta' mengutamakan agghuyânna unsur-unsur kabhâghusânna puisi.

Jenis-jenis Ghâncaran

Ghâncaran biasana èbâgi dhâddhi lèma jenis:

Ghâncaran naratif
Ghâncaran deskriptif
Ghâncaran eksposisi
Ghâncaran argumentatif
Ghâncaran persuasi

Prosa lama

Ghâncaran lama aropa'aghi karjâ sastra sè ta' ngaollè pangaro ḍâri sastra otabâ kabhudhâjâ'ân Bârâ'. Sabellunna masyarakat kennal ka tolèsan, penyampaian ghâncara lama èlakonè kalabân aghuna'aghi lèsan. Agghuyânna tolèsan pas èpakennal selama sebbaranna aghâma bân kabhudhâjâ'ân Islam ka Inḍonèsia. Masyarakat aps molaè menyampaikan prosa kalabân media tolèsan. Ghâncaran lama rèya sè ngawalè sastra Inḍonèsia bân akembangngaghi karjâ sastra laènna. Sèpat ḍâri ghâncaran lama iyâ arèya nga'anḍi' imajinasi bân carètana apusat ḍâ' istana. Carana nolès ghâncaran biyasana anonim, bentuk èssèna ta' aobâ serta ètojjhuwâghi ka'angghuy aberri' pangajhârân. Ghâncaran lama bisa èsajukan ḍḍlem bentuk dungngèng, hikayat, otabâ tambo.

Referensi

Kosasih, E. (2008). Apresiasi Sastra Indonesia (PDF). Jakarta: Nobel Edumedia. ISBN 978-602-8219-57-0.
Ahyar, Juni (2019). Apa Itu Sastra: Jenis-Jenis Karya Sastra dan Bagaimanakah Cara Menulis dan Mengapresiasi Sastra (PDF). Sleman: Deepublish. hlm. 235. ISBN 978-623-02-0145-5.