Geringsing
Geringsing panèka sèttong-sèttongna kaèn tenun tradisional Inḍonèsia sè èghâbây ngangghuy tèknik talè ghândhâ bân parlo bâkto 2-5 taon. Kaèn panèka asalla ḍâri dhisa Tenganan, Bhâli . Omomma, orèng Tenganan anḍi’ kaèn gringsing sè aomor ratosan taon se eghuna’aghi ḍâlem opacara-opacara hosos. Oca’ gringsing asalla ḍâri gring sè artèna sakè' bân sing sè artèna ta’ sakè’, dhâḍdhi bilâ ègabung dhâḍdhi i ta’ sake’. Maksoddhâ sè bâḍâ è ḍâlem oca’ akadhi sè ajâgâ balai. Neng e Bhâli acem-macem opacara, akadhi opacara ngampet ghighi, akabinan, tor opacara-opacara kaaghâma'an laènna, èlampa’aghi kalabân ngandalaghi kakobâsa’an kaèn gringsing.[1]
Sajhârâ
[beccè' | beccè' sombher]Mènorot mitos, asalla kaèn anyaman gringsing panèka asalla ḍâri dèwa Indra, pangaobhân tor ghuru kaoḍi’ân mongghu orèng Tenganan. Dewa Indra tacemma’ ḍâ'’ kabhâghusna langngè' malem bân salèrana nerrangngaghi kabhâghusân kainto lèbât motip-motip anyaman ḍâ'’ omat pèlèanna èngghi kainto orèng Tenganan. Dewa ngajhâri bâbinè'an ka'angghuy ngaollè tèknik anyaman kaèn gringsing sè ngabâsaghi bân abadiaghi kaasrèyan bintang, bulân, mataarè, bân hamparan langngè' laènna. Kaèn anyaman kalabân bârna petteng alami èghuna'aghi sareng orèng Tenganan è ḍâlem ritual aghâma otabâ tradisional bân èparcajâ aghâdhui kakowadhân magis. Kaèn panèka jhughân ekoca’ pakakas sè bisa mabârâs panyakèt tor ngoju' pangaro sè ta’ saè. [1]Para ahlè tekstil nyata'aghi jhâ' tèknik anyaman kaèn gringsing panèka namong ètemmoè è tello' kennengngan è dhunnya, èngghi panèka Tenganan ( Inḍonèsia ), Jepang, bân India .È taon 1984, Urs Ramseyer (1984) è ḍâlem artikelna sè ajudul Kalambhi, Ritual bân Masyarakat è Tenganan Pegeringsingan Bhâli, nyaranaghi jhâ' orèng Tenganan, mènangka kanca parcajâ ḍâ' dèwa Indra, panèka paḍâteng ḍâri India Kuno. Para paḍâteng panèka kamongkènan èbhâkta Tèknik talè ghândhâ lèbât palayaran ḍâri Orissa otabâ Andhra Pradesh bân èkembhângaghi sacara mandiri è Tenganan. Kamongkènan laènna èngghi panèka para paḍâteng ajhârbâ'aghi èkstrak ḍâri pan-bârâmpan macem anyaman patola ka'angghuy èkâmbhângaghi è Inḍonèsia.[2]
Prosès bân Teknik Manufaktur
[beccè' | beccè' sombher]Proses aghâbây kaèn gringsing ḍâri molaè kantos ahèrra èlakoni kalabân tanang. Bennang sè èghuna'aghi èpènter kalabân tanang kalabân pakakas pamèntal tradisional, bânnè messin. Bennang panèka èkaollè ḍâri kapo' bighi sèttong sè èimpor ḍâri Nusa Penida polana namong kennengngan sè bisa èpangghi'i . Saellana èpènter, bennang èbâkkâ è ḍâlem mènnya' lilin sabellunna ètalè'è bân ècèt.