Lompat ke isi

Gâḍo

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika
Gâḍo

Gâḍo panèka kakanan khas Indonesia, khusussa Betawi, sè aropa'aghi cem-macemma sayur rebus (kentang, kacang ijo, kecambah kacang, kol, bayem), tahu, tempe, bân tellor rebus, èghâli kalabân saos kacang sè gurèh, manès, bân pedas. Serrèng èsajiaghi kalabân roti/nasè' bân ètabur bawang goreng bân kerupuk otabâ emping (kerupuk emping). Èngghi panèka samacemma "salad" Indonesia sè bânnya' rassa bân gizina, bisa èkakan dhibi' otabâ èbârengngè nasè'.[1]

Gado-gado èmolaè è abad ke-17 (1628-1629) è bâkto pasukan Kesultanan Mataram sè èpimpin Sultan Agung nyerbu Batavia bân èlang persediaan kakanan, khusussa berras. Salaèn ghâpanèka, gudhang padi è sekitar Batavia èobbar sareng VOC, saènggâna prajurit warok dâri Ponorogo sè noro' pasukan perrang aghâbây saos pecel dâri kacang, terros ètalè'aghi ka cem-macemma sayur mentah è sekitar sabah padi kaangghuy salamet. [3][4] Kalakoan ka'dinto è bhâsa Jhâbâ èsebbhut Gadho sè artena namong ngakan lauk otabâ ngakan lauk ta' kalabân nasè'. Resep gado-gado pas ètoro'è sareng prajurit laènna kaangghuy ngakan sayur akadhi sè èghâbây kalabân saos pecel. [5][6][7][8][9] Sajhâna bâkto, satèya gado-gado ètambâi kalabân lontong sè èiris kènè', tèllor, tahu bân kerupuk sè èsajikan è warung-warung kènè' ghâbây rèstoran. [10] Istilah gado-gado èkoca' asalla dâri bhâsa Portugis, 'gadu' sè artena kakanan camporan. Sabatara, badha versi laen se ngoca’ ja’ oca’ gado-gado asalla dhari oca’ Indonesia ‘digado’ se artena ngakan ta’ ngangguy nase’.[2][3]

Bahan-bahan bân bumbu sè èghunaaghi bisa acem-macem, maske tèknik sè èghunaaghi kaangghuy aghâbây gado-gado. È Jhâbâ Tèmor, bumbu gado-gado bhunten èghâbây sèger, namong ètuang è piring bân èola menorot kabutowan. Arèya bhidhâ dâri Jhâbâ Tèngghâ bân Jakarta, è dimma bumbu gado-gado salanjhângnga èghâbây sèger. hal panèka sacara alami èpangaro dâ' rassa gado-gado, sè acem-macem dâri wilayah ka wilayah.[2]

Sayur sè èghunaaghi bisa acem-macem, sanajân sè palèng umum panèka:[2]

  • Sayur ijo sè èiris akadhi salad, kol, kembang kol, kacang panjhâghân, bân kecambah kacang
  • Sayur laènna akadhi melon paè' bân timun
  • Kentang rebus sè èiris
  • Tellor rebus
  • Tempeh
  • Tahu
  • Biji jagung

saos kacang

[beccè' | beccè' sombher]

Sala sèttong parbida'an antara gado-gado bân salad laènna panèka saos kacang sè èghunaaghi. Bahan-bahan sè èghunaaghi kaangghuy saos kacang panèka bisa jhughân acem-macem. Bahan-bahan sè umum èghunaaghi panèka:

  • Kacang sè èghâli
  • Bhâbâng potè
  • Cabbi, lada
  • Jus jeruk nipis
  • Aèng, gula mèra.[2]
  1. Business, Culinary (2023-11-05). "Gado-Gado: Kuliner Khas Indonesia yang Menggugah Selera". Universitas Ciputra (in Indonesia). Retrieved 2025-12-25. {{cite web}}: |last= has generic name (help)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Liputan6.com (2025-02-20). "Resep Gado-gado Super Enak: Hidangan Lezat dan Bergizi". liputan6.com (in Indonesia). Retrieved 2025-12-25.{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  3. Fauziah, Putri Intan Nur (2022-08-22). "Gado-Gado Berasal dari Mana? Berikut Asal-usulnya". IDN Times (in Indonesia). Retrieved 2025-12-25.