Fatwa Oran
Fatwa Oran iyâ arèya sèttong fatwa (oca’ dâlem hokom Islam) sè èpakalowar è taon 1504 (910 H) kaangghuy orèng-orèng Muslim è wilaya Takhta Kastilia (satèya bâgiyân dâri Spanyol) mènangka tangghebbhân attas krisis è bâgiyân orèng-orèng Islam samarèna dhibi’en è paksa ka angghuy ngallè ka aghâma Katolik sejjhâk kebijakan pemaksaan agama sejjhâk 1500-1502[1]. Fatwa arèya abârri’ kaghempangan dâ’ dhibi’en sè ka paksa kaangghuy pè-apè noro’ aghâma Katolik, alanggar lang-langan dâlem aghâma Islam, bân ta’ nyampornaaghi kawâjibhân akadhi salat, wudu’ bân zekat[2]. Dhâbuna fatwa arèya, hal kasebbhut è ollèyaghi dâlem aghâma dâlem kabâdâ’ân kapaksa bân èancem odi’na bân salama dhibi’en kabbhi ghi’ mengkal dâlem atè.
Fatwa arèya sajân lowas è orèng-orèng Muslim bân orèng Morisco (sebbhutan kaangghuy penduduk Muslim sè sacara formalitas ngallè ka aghâma Katolik, tor katoronanna dhibi’en kabbhi) è Spanyol, bân sala sèttong artèyan dâlem tolèsan almajiado sè salamet asalla dâri taon 1564, iyâ arèya 60 taon samarèna fatwa arèya è paterbi’[3]. Fatwa arèya èangghep kalabân “dokumen teologikal sè pentèng”kaangghuy adâlemmi kaodi’en ummat muslim è Spanyol samarèna Reconquista è abad ka-15 sampè’ è pangosèran Morisco (1609-1614)[2]. Mufti otab6a tokang tolès dâri fatwa arèya iyâ arèya Ahmad ibn Abi Jum’ah, sorang ulama Afrika dâjâ è bidang hokom Islam sè a mazhab Maliki[4]. Fatwa arèya è nyamaè “Fatwa Oran” bi’ sejarawan modern, polana kata “Al-Wahrani” (dâri Oran) sè bâdâ è tèks arèya mènangka bâgiyân dâri nyama sè nolès.
Pangaro fatwa kasebbhut bâdâ bâtessâ è Spanyol[1]. È lowar Semenanjung Iberia, dhâbuna ulama lebbi nekkannaghi wajibbâ hokom Islam bân nyarannaghi ummat Muslim ka angghuy hijrah, otabâ mèlè matè syahid, bâkto pangalaman aghâma dhâddhi hal sè ta’ mongkèn.
- ↑ 1,0 1,1 Harvey 2005, hlm. 60
- ↑ 2,0 2,1 Stewart 2007, hlm. 266
- ↑ Harvey 2005, hlm. 64.
- ↑ Stewart 2007, hlm. 296.