Lompat ke isi

Canḍhi Ghunong Wukir

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Canḍhi Gunung Wukir, èkennal jhughân kalabân Canḍhi Canggal, èngghi panèka Canḍhi Hinḍu sè bâḍâ è Kampong Canggal, Dhisa Kaḍiluwih, Kacamaḍhân Salam, Kabupaten Magelang, Jhâbâ Tengnga. Prasasti Canggal (samangkèn bâḍâ è koleksi Museum Nasional Inḍonesia) Èngghi panèka prasasti sè parlo bân penting è ḍâlem ghâmbhârân sejarah Inḍonesia, karana panèka peninggalan sejarah ḍâ'-aḍâ'en sè bâḍâ taon pambangunanna, Saèngghâ, bisa dhâddhi tandhâ è bâkto è jhâman pamarènta'an Karaja'an Meḍang è wilayah Mataram.[1]

Sala sèttong ḍâri tello' canḍhi sampingan è aḍâ'na canḍhi otama Ghunong Wukir

Kennengngan

[beccè' | beccè' sombher]

Canḍhi Gunung Wukir bâḍâ è attas Bukit Wukir, ghunong kènè' è lao'na Kacamatan Muntilan, Kabupaten Magelang, ta' jhâu (ra-kèra 3 km) ḍâri Jembatan Kali Krasak è jhâlân nasional Semarang-Yogyakarta, sè dhâddhi tandhâ perbâtèsân antara Propinsi Yogyakarta bân Jhâbâ Tengnga.

Canḍhi panèka bâḍâ è attas gunong è ḍâlem ḍaerah ḍataran Keḍu bân koḍhu èlèbâtdhi kalabân ajhâlân soko ra-kèra 300 meter ḍâri ḍusun sè palèng semma'. Lokasina è emma' bân jhâlan se nyambung Kacamaḍhân Salam sareng Kacamaḍan Ngluwar.

Area ḍataran Keḍu èkennal anḍi' bânnya' peninggalan sejarah. è semma'en Canḍhi Ghunong Wukir, peninggalan ḍâri jhâman sè paḍhâ jhughân ètemmo: canḍhi Losari (ètemmo taon 2004) bân Petirtaan Mantingan (ètemmo taon 2019). Ta' abit, è bârâ' lao', Canḍhi Gunungsari bân Canḍhi Ngawen jhughân ètemmo. Kabbhi Canḍhi salaèn Ngawen bâḍâ è ḍâlem Kacamatan Salam Magelang.[2]

Canḍhi panèka candhi sè palèng towa sè bisa èsambhung kalabân catetdhân sejarah. aḍhâsar prasasti Canggal sè èpangghi'i è taon 1879 è rontowan canḍhi Ghunong Wukir, èkaparcajâ èbangun è jhâman pamarenta'an Rato Sanjaya Karaja'an Mataram Kona, è taon 732 Masèhi (654 Saka). Prasasti panèka aghânḍhu' informasi sè bânnya' sè bâḍâ hubungânna bân Karaja'an Meḍang, otabâ Mataram Hinḍu. aḍhâsar prasasti panèka, Canḍhi Ghunong Wukir èkaparcajâ anḍi' nyama Shiwalingga è Kunjarakunja. Nyama "Ghunong Wukir" dhibi' èkala' ḍâri nyamana ghumo' sè bâḍâ è tempat ka'ḍissa'; Oca' "wukir" è bhâsa Jhâbâ èmaksoḍ kalabân ghunong otabâ ghumo' (bukit), dhâddhi nyamana panèka saongghuna ta' parlo.

  1. Nathasya, Marcella Rika. "Mengenal Candi Gunung Wukir, Tanda Keberhasilan Raja Sanjaya di Magelang". detikjateng (in Indonesia). Retrieved 2026-01-03.
  2. Yuliani, Melinda (2024-02-27). "Candi Gunung Wukir, Situs Kuno yang Terlupakan di Jawa Tengah". Where Your Journey Begins (in American English). Retrieved 2026-01-03.