Canḍhi Ghunong Wukir
Canḍhi Gunung Wukir, èkennal jhughân kalabân Canḍhi Canggal, èngghi panèka Canḍhi Hinḍu sè bâḍâ è Kampong Canggal, Dhisa Kaḍiluwih, Kacamaḍhân Salam, Kabupaten Magelang, Jhâbâ Tengnga. Prasasti Canggal (samangkèn bâḍâ è koleksi Museum Nasional Inḍonesia) Èngghi panèka prasasti sè parlo bân penting è ḍâlem ghâmbhârân sejarah Inḍonesia, karana panèka peninggalan sejarah ḍâ'-aḍâ'en sè bâḍâ taon pambangunanna, Saèngghâ, bisa dhâddhi tandhâ è bâkto è jhâman pamarènta'an Karaja'an Meḍang è wilayah Mataram.[1]

Kennengngan
[beccè' | beccè' sombher]Canḍhi Gunung Wukir bâḍâ è attas Bukit Wukir, ghunong kènè' è lao'na Kacamatan Muntilan, Kabupaten Magelang, ta' jhâu (ra-kèra 3 km) ḍâri Jembatan Kali Krasak è jhâlân nasional Semarang-Yogyakarta, sè dhâddhi tandhâ perbâtèsân antara Propinsi Yogyakarta bân Jhâbâ Tengnga.
Canḍhi panèka bâḍâ è attas gunong è ḍâlem ḍaerah ḍataran Keḍu bân koḍhu èlèbâtdhi kalabân ajhâlân soko ra-kèra 300 meter ḍâri ḍusun sè palèng semma'. Lokasina è emma' bân jhâlan se nyambung Kacamaḍhân Salam sareng Kacamaḍan Ngluwar.
Area ḍataran Keḍu èkennal anḍi' bânnya' peninggalan sejarah. è semma'en Canḍhi Ghunong Wukir, peninggalan ḍâri jhâman sè paḍhâ jhughân ètemmo: canḍhi Losari (ètemmo taon 2004) bân Petirtaan Mantingan (ètemmo taon 2019). Ta' abit, è bârâ' lao', Canḍhi Gunungsari bân Canḍhi Ngawen jhughân ètemmo. Kabbhi Canḍhi salaèn Ngawen bâḍâ è ḍâlem Kacamatan Salam Magelang.[2]
Sejarah
[beccè' | beccè' sombher]Canḍhi panèka candhi sè palèng towa sè bisa èsambhung kalabân catetdhân sejarah. aḍhâsar prasasti Canggal sè èpangghi'i è taon 1879 è rontowan canḍhi Ghunong Wukir, èkaparcajâ èbangun è jhâman pamarenta'an Rato Sanjaya Karaja'an Mataram Kona, è taon 732 Masèhi (654 Saka). Prasasti panèka aghânḍhu' informasi sè bânnya' sè bâḍâ hubungânna bân Karaja'an Meḍang, otabâ Mataram Hinḍu. aḍhâsar prasasti panèka, Canḍhi Ghunong Wukir èkaparcajâ anḍi' nyama Shiwalingga è Kunjarakunja. Nyama "Ghunong Wukir" dhibi' èkala' ḍâri nyamana ghumo' sè bâḍâ è tempat ka'ḍissa'; Oca' "wukir" è bhâsa Jhâbâ èmaksoḍ kalabân ghunong otabâ ghumo' (bukit), dhâddhi nyamana panèka saongghuna ta' parlo.
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Nathasya, Marcella Rika. "Mengenal Candi Gunung Wukir, Tanda Keberhasilan Raja Sanjaya di Magelang". detikjateng (in Indonesia). Retrieved 2026-01-03.
- ↑ Yuliani, Melinda (2024-02-27). "Candi Gunung Wukir, Situs Kuno yang Terlupakan di Jawa Tengah". Where Your Journey Begins (in American English). Retrieved 2026-01-03.