Canḍhi Barong
Canḍhi Barong (bhâsa Jhâbâ: ꦕꦤ꧀ꦝꦶꦧꦫꦺꦴꦁ, tarjemahan: Canḍhi Barong) panèka Canḍhi Hindu sè bâdâ è Tenggara Kompleks Ratu Boko, Prambanan, Sleman. Canḍhi Barong bâdâ è attas bukit è dhuson Candisari, Dhisa Sambirejo, Prambanan, Kabhupatèn Sleman, Yogyakarta. Canḍhi Barong sala sèttongnga Canḍhi Hindu sè bâdâ è attas bukit Batur Agung, panèka ra-kèra 199,27 mèter è attas tasè'.[1]
Sajârâ
[beccè' | beccè' sombher]Canḍhi Barong ra-kèra èpaddhek è abad ka-9 bân ka-10 masehi, mènangka rè-karèna Karaton Medang periode Mataram. Canḍhi ka'dinto abâli ka awwâl abad ka-20 dâlem kabâdâ'ân ronto è bâkto parluwasân kebbhun tebbhu ghâbây pabrik ghulâ sareng rèng Bâlândhâ.[2] Nyama barong èberri' sareng masyarakat polana bâdâ hiyasân kala è relung bhâdhân Canḍhi sè arapa'aghi barongan, makhlok mistis dâlem mitologi Jhâbâ. Canḍhi Barong jhughân andi' nyama laèn, panèka Canḍhi Sari Suragedug. Nyama panèka ètolès è Prasasti Ratu Baka dâlem bhâsa Sanskerta. È prasasti kasebbhut, ècarèta'aghi rato anyama Sri Kumbaja (Mpu Kumbhayoni) maddhek tello' lingga anyama Krttiwasalingga, Triyarbakalingga, bân Haralingga. È bâkto lingga kasebbhut èpaddhek sareng sè ngèrèngè Dewi Sri, Dewi Suralaksmi, bân Dewi Mahalaksmi. Tello' lingga sè èsebbhutaghi kamongkènan aropa'aghi Canḍhi Barong.
Dâlem Prasasti Pereng taon 863 M ètolès Rakai Walaing Mpu Kumbhayoni aberri' sabâ bân duwâ' bukit è Tamwahurang taon 784 Saka otabâ 860 Masehi. Sabâ bân bukit kasebbhut èberri' ghâbây palestariyan kennengngan soccè Siwa sè anyama Bhadraloka. Mètorot ahli, kennengngan kasebbhut aruju' dâ' Canḍhi Barong.
Tapak bân Kompleks
[beccè' | beccè' sombher]Canḍhi bâdâ è bun tèmor lao' kompleks Ratu Boko, bâdâ è 199 m è attas tasè'. È bun bârâ' dâjâ, è bâbâ bukit, è Canḍhi Banyunibo, Canḍhi Buddha. È tèmor lao' Canḍhi ghânèka, ajara' 2 km, bâdâ Canḍhi Ijo. Salaènna jârèya, bâdâ jhughân situs arca Ganesha, Canḍhi Miri, Canḍhi Dawangsari, bân Canḍhi Sumberwatu.[3]
Canḍhi Barong ngaddhep ka bârâ' aropa'aghi punden berundak. È tèras partama bân kaduwâ' ampon tadâ' rè-karèna Canḍhi, ghun bâdâ rè-karèna alas tor umpak. Tèras kaduwâ' panèka kennengngan buka'an sè cokop luwas. Sabelluna maso' tèras palèng tèngghi bâdâ gerbang paduraksa kènè' è kangan-kacèrra andhâ ongghâ. È bâgiyân tèras palèng tèngghi bâdâ duwâ' Canḍhi ghâbây mojhi, ra-kèra ka Dewa Wisnu bân Dewi Sri. Bâng-sèbâng Canḍhi ka'dinto andi' okoran ra-kèra 8,18 m × 8,18 m kalabân tèngghi 9,05 m.[3] Canḍhi-Canḍhi otama ka'dinto ta'andi' labâng maso', saèngghâ upacara mojhi èlakonè è lowar Canḍhi.
Teppa'na è temmo, Canḍhi ampon ronto. Pemugaran èmolaè taon 1987 kalabân nyoson polè duwâ' Canḍhi otama. Pemugaran lastarè taon 1992, èlanjutaghi kalabân pemugaran talud bân paghâr. Teppa'na pemugaran, ètemmoè arca Dewa Wisnu bân Dewi Sri. Salaènna panèka, bâdâ sèttong arca Ganesha bân pan-bârâmpan peripih kotak dâri bâto andesit bân bâto potè. Dâlem sala sèttong pripih bâdâ lembârân-lembârân perak tor emmas atolès, tapè tolèsanna ta' bisa è bâca. ngèrèngè pripih, bâdâ jhughân pakakas kaparlowan roma, akadhi baskom keramik, mata panah, guci, bân sendu'.[3]