Lompat ke isi

Caca gulali

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Caca Gulali panèka permaènan traḍisional na'-kana' Betawi. Permaènan panèka bisa èkategoriaghi mènangka traḍisi sareng ungkapan lèsan sè aghunaaghi nyanyèan mènangka sarana otamana. Kennengngan persebaran permaènan panèka tamaso' ḍaèra ḌKI Jakarta sareng sakètarra, engghi panèka Bogor, Ḍèpok, Tangerrang sareng Bekasi (BODETABEK). Sajân jhâman sè ampon aobè, permaènan panèka molaè ta' toman èkanèla. È ḍâlem laporan panettapan Wârisân Bhudhâjâ Ta' awujuḍ Inḍonèsia sè èpakalowar Kementerian Penḍiḍikan sareng kabhudhâjâ'ân, Caca Gulali èmaso'aghi ka ḍâlem status bhudhâjâ sè terancam bhâkal sobungnga.

Orèng sè amaèn

[beccè' | beccè' sombher]

Jumlana orèng sè èkaparli amaèn è Caca Gulali panèka 4 orèng. Sajân bânnya’ orèng sè amaèn, sajân rammè lermaènan Caca Gulali panèka. Sabellunna permaènan èmolaè, perran bhân-sabbhân orèng sè amaèn kodhu ètantoaghi sabellunna. Carana nantoaghi perran panèka èlakoni kalabân cara hompimpa, gamsit, otabâ cara laènna. Saterrossa, para pamaèn èbâgi dhâddhi ḍuwâ' perran otama, èngghi panèka pamaèn sè ajâgâ kalabân cara asojuḍ sareng mowa ngadhep ka bâbâ. Terros perran sè nomer ḍuwâ', èngghi panèka pemaèn sè ghi' bâḍâ, bhâkal toju' kalabân ngalènglèngè pemaèn sè asojuḍ. Para pamaèn è perran sè nomer ḍuwâ' saterrossa nyaba' tanang kanganna è attassa tengngana pamaèn sè asojuḍ. Pemaèn kasebbhut jhughân nantoaghi pimpinan permaènan. [1]

Cara amaèn

[beccè' | beccè' sombher]

Permaènan èmolaè kalabân pimpinan permainan sè bhâkal ngallè bâto kènè' ḍâri tanangnga sèttong pamaèn ka tanangnga pamaèn sè laèn sambi anyanyè laghu caca gulali. Bâkto ḍâpa' ka lirik ana' raja ngghuy pajung, pimpinan permaènan bhâkal nyèmpen bâto kènè' ghâpanèka è sala sèttong tanang pamaèn. Bâto kenè’ kasebbhut jhughân bisa esabâ’ ènalèkana anyanyè laghu caca gulali kalaban tojjhuwân ma ta' fokus ka pamaèn sè nebbhâk posisi bâto kapanèka. Saellana jârèya, kabbhi pamaèn anyanyè areng-sareng bâkto ḍâpa' ka lirik guncir riwiw riwiw sambi maghuli tanangnga sè merghem ka lowar/ka aḍâ' sareng ka ḍâlem/lebbi semma' ka bhâdhân sacara ghântèan ka kacèr tor ka kangan. Gerrakan panèka aropaaghi tandhâ ghâbây pemaèn sè ajâgâ kaangghuy nebbhâk è ka'ḍimma bâto sè bâḍâ è sala sèttong tanangnga pemaèn. Manabi rèng-orèng ka'ḍinto ghi' ta' nebbhâk kalabân saè, pamaèn bhâkal abâli dhâddhi pamaèn sè bhâkal ajâgâ.  Manabi rèng-orèng panèka ampon nebbhâk kalabân bhenḍer, posisi pemaèn sè ajagâ bhâkal èghântè'è sareng orèng sè nyèmpen bâto.[2]

  1. Sri Sumarni. "Caca Gulali". Perpustakaan Digital Budaya Indonesia. 2018-12-26. Aksès 2025-12-27.
  2. "Mengenal Permainan Tradisional Khas Betawi, Caca Gulali". Seni dan Budaya Betawi. 2023-01-17. Aksès 2025-12-27.